İslam dini, aile müessesesini karşılıklı merhamet, adalet ve haklara riayet ilkeleri üzerine inşa etmiştir. Kur’an-ı Kerim’deki “Erkeklerin kadınlar üzerindeki hakları gibi kadınların da onlar üzerinde hakları vardır” (Bakara, 228) buyruğu, evlilik bağının karşılıklı sorumluluklar içerdiğini açıkça beyan eder. Aile içi huzuru ve düzeni sağlamakla mükellef olan erkeğin tutumu, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) uygulamaları ve tavsiyeleri doğrultusunda şekillenir.
Müslümanın iman olgunluğu ve güzel ahlakı, en başta kendi aile hayatında tezahür eder:
İlahî Emanet Anlayışı: Resûlullah (s.a.v.), Veda Haccı dâhil pek çok hitabında kadınların Allah’ın birer emaneti olduğunu vurgulamış, onlara karşı yumuşaklık ve iyilikle muamele edilmesini emretmiştir.
Hoşgörü ve Kusur Örtme: İnsani hassasiyetler ve mizaç farklılıkları sebebiyle ortaya çıkabilecek ufak kusurların olgunlukla karşılanması, eşlerin olumlu yönlerine odaklanılması tavsiye edilmiştir.
Ahlak ve İman Ölçüsü: Hadis-i şeriflerde bildirildiği üzere, müminlerin en hayırlısı ve imanı en olgun olanı, eşine ve ailesine karşı en lütufkâr, en faydalı davranandır.
Erkeğin aile fertleriyle kurduğu duygusal ve fikrî bağ, dinî ve fıkhî sorumlulukların temelini oluşturur:
| Sorumluluk Alanı | Hadis ve Ayetler Işığında Erkeğin Tutumu |
| Güler Yüz ve Nezaket | Eve girildiğinde selam vermek, eşin halini sormak, sevincini ve kederini paylaşmak esastır. Tatlı dil ve tebessüm aile bağlarını kuvvetlendirir. |
| Kötü Muamele ve Şiddet Yasağı | Eşe haksız yere eziyet etmek, fiziksel veya psikolojik şiddet uygulamak kesin olarak yasaklanmış; bu tür davranışlar büyük günah sayılmıştır. |
| Helal Rızık ve Kul Hakkı | Ailenin nafakasını temin etmek, temel ihtiyaçlarını helal yoldan karşılamak erkeğin üzerine farzdır. Aile haklarını ihlal etmek kul hakkı doğurur. |
Aile içi meselelerde huzura ulaşmanın yolu, bireylerin öncelikle kendi hâl ve hareketlerini gözden geçirmelerinden geçer. İslam alimlerinin de temas ettiği üzere, kişinin kendi dinî ve ahlaki yaşantısındaki titizlik, evindeki huzur ve bereketin artmasına vesile olur.
Nisâ Sûresi 34. ayette belirtilen karşılıklı sadakat ve koruma anlayışına erkeğin de adalet, hürmet, samimiyet ve merhametle karşılık vermesi, İslam aile yapısının ana direğidir.