Ramazan ayı, cennet kapılarının açıldığı, cehennem kapılarının kapandığı ve şeytanların bağlandığı mülhem bir zaman dilimidir (No: 1793). Sahihayn (Buhari ve Müslim) ortak rivayetlerinde orucun farziyeti, vaktinin tespiti, sahur bereketi ve edebine dair temel esaslar ayrıntılarıyla aktarılmıştır.
Ramazan Ayı ve Hilal Takibi
İslam hukukunda ayın başlangıcı ve bitişi hilalin gözlemlenmesine dayanır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hilal hakkında şöyle buyurmuştur:
“Hilali görmedikçe oruç tutmayınız. Ve yine hilali görmedikçe iftar etmeyiniz (bayram yapmayınız). Eğer hilal size karşı bulutla örtülürse, hilali otuza tamamlayınız / hesap ediniz.” (No: 1795, 1808)
| Konu | Hadis-i Şerif Hükmü ve Adabı | Sahih-i Müslim No |
| Sahur Bereketi | “Sahur yemeği yeyiniz. Çünkü sahur yemeğinde bereket vardır.” | No: 1835 |
| İftarda Acele Etmek | “İnsanlar iftar yapmakta acele davrandıkları müddetçe daima hayır üzeredirler.” | No: 1838 |
| İmsak Vakti (Fecir) | Siyah iplikle beyaz ipliğin ayrılması; gecenin karanlığı ile gündüzün aydınlığıdır. | No: 1824 / 1830 |
| Savm-ı Visal Yasayı | Ara vermeksizin iki gün üst üste oruç tutmak (visal orucu) ümmete yasaklanmıştır. | No: 1844 / 1846 |
| Yasak Günler | Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı günlerinde oruç tutmak haramdır. | No: 1920 / 1922 |
Oruç Ruhunun Korunması ve Kaza Borçları
Oruç ibadetinde fiziksel imsak kadar ahlaki tutum da esastır. Hz. Peygamber (s.a.v.), “Oruçlu bulunan gün kötü söz söylemesin, cahilliğe kapılmasın. Biri kendisine söver veya kavga ederse ‘Ben oruçluyum’ desin” buyurmuştur (No: 1941).
Unutarak Yemek ve İçmek: Orucu bozmaz. “Onu ancak Allah yedirmiş ve içirmiştir” (No: 1952).
Seferde Oruç: Yolculukta oruç tutmak da bozmak da serbesttir. Kişinin gücüne ve durumuna göre ruhsat tanınmıştır (No: 1884, 1889).
Ölenin Oruç Borcu: Vefat eden kişinin kaza orucu borcunu velisi onun yerine tutabilir veya fidyeyle ödenebilir (No: 1935, 1936).
Kadir Gecesi ve Son On Gün
Resulüllah (s.a.v.) Ramazan’ın son on gününde itikâfa girer ve müminlere Kadir Gecesi’ni özellikle Ramazan’ın son on günündeki tekli gecelerde (21, 23, 25, 27, 29) aramalarını tavsiye ederdi (No: 1985, 1993, 1998).