" />
News
News
İslam hukukunda toplum düzenini, can, mal ve namus emniyetini korumak amacıyla konulan kesin hükümlere had cezaları denir. Özellikle sahih hadis kaynaklarının en değerlilerinden olan ve Buhari ile Müslim’in ittifak ettiği hadisleri (Müttefekun Aleyh) içeren el-Lü’lüü ve’l-Mercan eserinde bu konuda çok önemli rehber ilkeler yer almaktadır.
Ancak önemli bir kural olarak belirtmek gerekir ki, Allah Resûlü bu cezaların yalan ithamlarla uygulanmaması için ümmetini kesin bir dille uyarmıştır. Hz. Ali’nin (r.a.) naklettiği şu hadis bu titizliğin temelidir: “Benim ağzımdan yalan uydurmayınız! Her kim benim ağzımdan yalan söylerse ateşe girsin!”
İslamiyet, bireylerin mal güvenliğini korumaya büyük bir önem vermiştir. Ardından belirlenen alt sınırların üzerindeki hırsızlık vakalarında caydırıcı cezalar uygulanmıştır.
Alt Sınır Şartı: Hz. Aişe’nin (r.ah.) anlattığına göre, değeri çeyrek dinar, üç dirhem veya kıymetli bir kalkan değerinden az olan şeyleri çalanların eli kesilmemiştir. Yani ceza için malın belli bir ekonomik değerde olması şarttır.
Adalet İlkesi: Kureyş’in ileri gelenlerinden Mahzum soyuna mensup bir kadının hırsızlık yapması üzerine araya Usame b. Zeyd elçi olarak sokulmuştur. Allah Resûlü bu iltimas talebine çok sert tepki göstererek şu tarihi konuşmayı yapmıştır:
“Ey insanlar! Sizden öncekileri helak eden şey şuydu; içlerinden soylu bir kimse çaldığı zaman bir şey yapmazlar, güçsüz birisi çaldığı zaman ise ona ceza verirlerdi. Allah’a yemin ediyorum ki eğer Muhammed’in kızı Fatıma çalmış olsaydı onun elini de keserdim.”
Aile kurumunun ve neslin korunması, dinin en temel amaçları arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, zina suçunun sabit olması için çok kesin deliller, şahitler veya kişinin kendi rızasıyla yaptığı ısrarlı itiraflar aranmıştır.
Evli ve Bekar Ayrımı: Ömer b. Hattab (r.a.) ve diğer sahabilerin aktardığına göre, başından evlilik geçmiş kişilerin zinası ispatlandığında hüküm recim olmuştur. Bekar olanlar veya köle statüsündekiler için ise kamçılama (celde) ve sürgün cezaları tatbik edilmiştir.
İtirafın Şartları: Ebu Hureyre’nin (r.a.) naklettiği Maiz b. Malik kıssasında, kişinin zina itirafını tam dört kez tekrarlaması beklenmiştir. Hz. Peygamber (a.s.), kişinin akli dengesinin yerinde olup olmadığını ve evlilik durumunu titizlikle sorguladıktan sonra hüküm vermiştir.
Gayrimüslimlerin Durumu: İbn Ömer’in (r.a.) rivayetine göre, zina eden iki Yahudi huzura getirildiğinde Resûlüllah (a.s.) doğrudan kendi kutsal kitapları olan Tevrat’ın hükmünü sormuş ve Tevrat’taki recim ayetine göre karar vermiştir.
Toplumsal ahlakı ve akıl sağlığını bozan alkol tüketimi de hadislerde net bir şekilde yasaklanmıştır. Enes b. Malik’in (r.a.) bildirdiğine göre, Hz. Peygamber’e şarap içmiş bir kimse getirildiğinde iki hurma değneği ile kırk defa vurdurarak ibretlik bir ceza uygulamıştır.
Fakat taazir adı verilen ve hakimin takdirine bırakılan diğer cezalarda aşırıya kaçılmaması emredilmiştir. Ebu Burde Ensari (r.a.) vasıtasıyla gelen rivayette, “Allah’ın koyduğu had cezaları hariç hiç kimseye on kırbaçtan fazla vurulmaz” buyrularak yetki sınırları çizilmiştir.
Sonuç olarak, Ubade b. Samit’in (r.a.) naklettiği biat hadisi, bu cezaların manevi boyutunu en güzel şekilde özetlemektedir:
“Bir kimse bu günahlardan birini işleyip de bu dünyada bir cezaya çarptırılırsa, bu ceza onun bu suçla kazandığı günahın kefaretidir. Dünyada cezaya uğramayıp gizli kalanların işi ise Allah’a kalır; Allah isterse affeder, dilerse azap eder.”
