İslam hukukunda “Lian”, bir erkeğin karısını zina ile itham etmesi ve bunu dört şahitle ispatlayamaması durumunda, eşlerin hakim huzurunda yeminleşerek ve lanet okuyarak evliliklerini sona erdirmeleri usulüdür. Nur Suresi’nde nazil olan ayetlerle sabit olan bu usul, Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim’deki ittifak edilen hadislerle uygulanmıştır.
Lian Usulü Nasıl Yapılır?
İbn Ömer (r.a.) ve Sehl b. Sa’d (r.a.) rivayetlerine göre; lian usulünde dünya azabının ahiret azabından daha hafif olduğu hatırlatılarak taraflara öğüt verilir.
Erkeğin Yeminleri: Erkek, doğru söylediğine dair Allah adına 4 defa yemin eder. Beşincide, yalan söylüyorsa “Allah’ın laneti üzerine olsun” der.
Kadının Yeminleri: Kadın, kocasının yalan söylediğine dair Allah adına 4 defa yemin eder. Beşincide, kocası doğru söylüyorsa “Allah’ın gazabı üzerine olsun” der.
Ayrılık Hükmü: Yeminleşme tamamlandıktan sonra mahkeme eşlerin arasını ebedi olarak ayırır (No: 2741, 2742).
| Konu ve Hadis | Peygamberimizin (s.a.v.) Hükmü ve Açıklaması | Sahih-i Müslim No |
| Lian Sebebi | Eşlerin zina iddiası üzerine Nur Suresi ayetleri nazil olmuştur. | No: 2741 / 2742 |
| Eşlerin Ayrılması | Lian yapan karı-kocanın arası ebedi olarak ayrılır. | No: 2742 |
| Şüphe ile İftira Atılamaz | Çocuk rengi benzemese dahi soy geçmişe çekebileceğinden şüphe ile çocuk reddedilemez. | No: 2756 |
| Allah’ın Hamiyeti (Kıskançlığı) | Kendi kendine ceza vermek yasaktır; adalet şahit ve hukukla tesis edilir. | No: 2755 |
Gayret ve Kıskançlık Sınırı
Sa’d b. Ubade’nin (r.a.) “Karımla yabancı bir adam görsem kılıçla vururum” demesi üzerine Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Sa’d’ın bu kıskançlığına şaşırıyor musunuz? Allah’a yemin ederim ki ben Sa’d’dan daha kıskancım (hamiyetliyim), Yüce Allah da benden daha kıskançtır. İşte Yüce Allah bu yüzden çirkinlikleri haram kılmıştır.” (No: 2755)
Nesep Şüphesi ve Genetik Çekim (Deveden Örnek)
Fezare oğullarından bir adam çocuğunun esmer doğması üzerine şüpheyle Hz. Peygamber’e (s.a.v.) geldiğinde, Efendimiz ona develerinin rengini sormuştur. Kırmızı develerin içinden boz renkli develi atan genleri örnek göstererek: “İşte oğlun da soyunun geçmişteki bir damarına çekmiş olabilir” buyurmuş ve sebepsiz şüphelerin önüne geçmiştir (No: 2756).