İslam ahlakının temelini oluşturan af, sabır ve Allah rızası için duyulan sevgi, ahirette insanı hesapsız ve süratle cennete götürecek en yüce ameller arasındadır. Nüzhetü’l-Kulûb isimli eserde aktarılan hadis-i şerifte, mahşer gününde hiçbir gölgenin bulunmadığı o demlerde hususi olarak çağrılacak ve meleklerin hürmetiyle cennete sevk edilecek üç gruptan bahsedilmektedir.
Mahşer meydanında nida edildiğinde ilk olarak ayağa kalkan ve cennete doğru süratle ilerleyen grup fazilet ehlidir. Meleklerin kendilerine faziletlerinin ne olduğunu sorması üzerine şu cevabı verirler:
Zulme Karşı Sabır: Şahıslarına yönelik bir haksızlık veya zulüm yapıldığında intikam peşine düşmeyip sabretmişlerdir.
Kötülüğe Karşı Affedicilik: Kendilerine fenalık yapanlara fenalıkla değil, bağışlama ve müsamaha ile karşılık vermişlerdir.
İkinci olarak nida edilen sabır ehli, hayatın zorluklarına göğüs germenin ötesinde manevi bir kararlılık sergileyen kimsedir. Onların sabrı iki ana temel üzerine oturur:
Taat Üzere Sabır: Nefse ağır gelse dahi Allah’ın emirlerini, ibadetlerini aksatmadan ve kararlılıkla yerine getirmek.
Masiyetten (Günahlardan) Kaçınmada Sabır: Haramların ve günahların cazibesine karşı koyarak Allah’a isyan etmekten nefsi korumak.
Son olarak çağrılan zümre ise kalplerini dünyevi çıkarlardan, menfaat ve makam hırsından arındırmış olan muhabbet ehlidir:
Lillah (Allah İçin) Sevgi: Birbirlerini soy, sop, ticaret veya dünyevi bir ikbal için değil; sırf Allah’ın rızası ve imandaki kardeşlik bağı sebebiyle sevenlerdir.
| Zümre | Belirgin Vasfı | Ahiretteki Karşılığı |
| Fazilet Ehli | Haksızlığa sabretmek, kötülüğü affetmek | Hesapsız ve süratle cennete giriş |
| Sabır Ehli | İbadete devam etmek, günahlardan kaçınmak | Meleklerin tebrikiyle cennet mükâfatı |
| Muhabbet Ehli | Sırf Allah rızası için sevmek ve dost olmak | “Çalışanların ne güzel ecridir” müjdesi |
Hadis-i şerifin sonunda meleklerin her üç gruba da hitaben söylediği “Girin cennete! Cennet, çalışanların ne güzel ecir ve karşılığıdır!” kelam-ı kibarı, dünya hayatındaki ahlaki duruşun ahirette nasıl büyük bir şerefe dönüşeceğini açıkça ilan etmektedir.