İslam geleneğinde ve ilmihal kitaplarında, Ezan-ı Muhammedî okunurken Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) mübarek ismi işitildiğinde hürmet göstermek ve buna vesileyle dualar etmek güzel bir edep kabul edilmiştir. Ayrıca göz sağlığı, helale bakmak ve tabiatın dinlendirici gücü hakkında nakledilen çeşitli rivayetler mevcuttur.
Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk (radıyallahu anh) Rivayeti:
Hz. Ebû Bekir (r.a.), ezan okunurken Resûlullah Efendimiz’in mübarek ismini işitince iki başparmağının tırnağını öpüp gözlerine sürdü. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bunun sebebini sorunca:
— “Yâ Resûlallah, senin mübarek isminle berekete nail olmak için yaptım” dedi.
Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) de:
— “Güzel yaptın. Böyle yapan göz ağrısı çekmez” buyurmuştur.
(Gözlerim seninle aydınlansın yâ Resûlallah anlamında “Kurretu aynî bike yâ Resûlallah” denilmesi bazı fıkıh alimlerince müstahsen görülmüştür.)
Hakim Rivayeti: “Üç şey göze cila verir: Yeşilliğe, akarsuya ve güzel (helal/mübarek) yüze bakmak.”
İmam Süyûtî Rivayeti: “Sürme çekmek, yeşilliğe ve güzel yüze bakmak gözü kuvvetlendirir.”
Taberânî Rivayeti: “Aksırınca ‘Elhamdülillâh’ diyen kimseden göz ağrısı uzak olur.”
Bakması helal olan kimselere ve helal dairedeki güzelliklere bakmak insan ruhuna ve gözüne faydalıdır. Aksine, harama ve yabancı kadınlara bakmak gözün nurunu zayıflatır, kalbi karartır ve manevi huzursuzluk verir.
Göz ağrısı çekenlerin ve Kur’an-ı Kerim okumayı bilmeyenlerin dahi Mushaf’a (Kur’an sayfalarına) bakması çok faydalıdır. (Şir’atü’l-İslâm)
Taberânî Rivayeti:
“Allahû Teâlâ, her hastalığın ilacını ve şifasını yaratmıştır; yalnız ölüme çare yoktur.”
Göğe, denize ve yeşil alanlara bakmak insan zihnini ve bedenini dinlendirir. Yeşilliğe bakmanın göze cila verdiği, denize bakmanın ise Allah’ın azametini tefekkür etme yönüyle ibadet sayıldığı, Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) akarsuya ve yeşilliğe bakmaktan hoşlandığı rivayetlerde bildirilmiştir. (Ebû Nuaym)