Bu aralar internette sıkça paylaşılan bir görsel benim de karşıma çıktı.
Görselde yan yana iki insan figürü… Birinin bedeni hamburger, pizza, patates kızartması, sosis, pasta ve gazlı içeceklerle bezenmiş. Diğeri ise sebzelerle, meyvelerle, yeşilliklerle…
Görselin iletisi oldukça açık:
Ne güzel değil mi?
Bir tarafta sağlıksız beslenme, diğer tarafta sağlıklı yaşam!
Seç, ye, sağlıklı ol ya da sağlıksız ol, erkenden öl!
İyi güzel de acaba insanın ne yiyeceğine yalnızca kendisi mi karar veriyor?
Biraz da pazara, markete, mutfağa bakalım. Çünkü günümüzde insanlar yalnızca ne yiyeceklerini değil, neyi satın alabileceklerini de düşünmek zorundalar.
Dünlerde pazara çıkan insan sebzenin tazesini, meyvenin olgununu seçerdi ve kilolarca satın alırdı. Oysa günümüzde önce etiketine bakıyor, sonra cebindeki paraya ve sonra da çoğunlukla hiçbir şey satın al(a)madan yürüyüp gidiyor.
Vitaminler, mineraller, proteinler… Hepsi çok değerli!
Ama gel gör ki pazarda vitaminin değeri değil, ürünün fiyatı konuşuyor. Satıcının da alıcının da gözü aynı yerde: Parada!
Biri kazanabilmenin, diğeri satın alabilmenin derdinde!
Üstelik sorun yalnızca pahalı besinler de değil. İnsanların sağlıklı, temiz, güvenilir gıdaya erişebilmesi de başlı başına bir sorun. Tarımda kullanılan kimyasallar, pestisit kalıntıları, gıdalara katılan ve etikette belirtilmeyen yabancı maddeler, taklit ve hileli ürünler, yetersiz denetim… Dolayısıyla soframıza gelen besinin yalnızca fiyatını değil, güvenilirliğini de sorgulamak zorundayız.
Ne yediğimizi biliyor muyuz?
Daha önemlisi, bilme olanağımız var mı?
Bir de işin küresel boyutu var!
Birleşmiş Milletlerin 2026 yılında yayımladığı Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu raporuna göre, 2025 yılında dünyada yaklaşık 2,69 milyar insan sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamıyordu.
Düşünebiliyor musunuz?
Teknoloji ilerliyor, buna karşın insanlık da ilerliyor mu?
İşte orası tartışmalı!
Bir başka tartışma da nüfus sorunsalı…
Ülkeler nüfuslarının büyüklüğünden söz etmeyi pek seviyorlar. Genç nüfusumuz, dinamik nüfusumuz, artan nüfusumuz… Sanki ülkelerin gücü yalnızca kaç milyon insan barındırdıklarıyla ölçülüyormuş gibi!
Oysa bir ülkenin gerçek varsıllığı çok sayıda insana sahip olması değil, sağlıklı, iyi beslenen, eğitimli ve nitelikli bir nüfusa sahip olmasıdır.
Çocuk yeterli beslenemiyorsa, genç sağlıklı büyüyemiyorsa, yetişkin geçim kaygısıyla sofrasından kısmak zorunda kalıyorsa, yaşlı en temel besinlerini satın alamıyorsa nüfusun büyüklüğüyle övünmenin anlamı nedir?
Nüfus saymak kolay!

Önemli olan o nüfusu sağlıklı yaşatabilmek!
Üstelik sağlıklı nüfus da kendiliğinden yetişmiyor. Temiz su, güvenilir gıda, yeterli beslenme, koruyucu sağlık hizmetleri, sağlıklı çevre ve insanca yaşam koşulları gerekiyor. Hiç kuşkusuz bunları sağlamak da yalnızca bireylerin sorumluluğuna bırakılamaz. Ülkeleri yönetenlerin öncelikli görevlerinden biri, halkın yeterli, sağlıklı, temiz ve güvenilir besine ulaşabileceği koşulları oluşturmaktır.
Tarımı desteklemek, üreticiyi korumak, gıda güvenliğini denetlemek, fiyat istikrarını gözetmek ve yurttaşın alım gücünü güçlendirmek kamu politikalarının öncelikli gereğidir.
Yoksa insanlara sürekli sağlıklı beslenme öğütleri vermek kolay!
Sabah televizyonu açıyorsunuz:
Ne güzel öneriler! Ama bir de bunları emekliye, asgari ücretliye, dar gelirli ailelere soralım.
Bakalım onların beslenme programını diyetisyenler mi hazırlıyor, yoksa cüzdanları mı?
İşin ironik tarafı da burada!
Bir yandan daha çok çocuk, daha kalabalık nüfus isteniyor; öte yandan o çocukların sağlıklı beslenebilmesi için gereken ekonomik ve toplumsal koşullar yeterince tartışılmıyor.
Sanki çocuk dünyaya getirmekle görev tamamlanıyor!
Oysa gerçek sorumluluk ondan sonra başlıyor. Çünkü bir ülkenin geleceği yalnızca doğum istatistiklerinde değil, çocuklarının sofralarında da biçimleniyor.
Şimdi dönelim yazımızda sözünü ettiğimiz görsele… İki insan, iki farklı beslenme biçimi.
Ve aynı ileti:
Elbette seçim bizlerin. Ama seçebilmek için seçeneklerimizin de olması gerekiyor.
Öyleyse ben de konuya ilişkin küçük bir not düşeyim:
Ve bundan böyle sofraya oturmadan önce afiyet olsun yerine “Paranız varsa sağlık olsun!” mu diyeceğiz?
Selma Erdal; Didim, 19 Kasım 2026
" />
GÜNDEM
20 Kasım 2026