Burak Akçapar’la Protokolden Hatıralara… On Dokuzuncu Büyükelçim, Bambaşka Bir Sohbet

Burak Akçapar’la Protokolden Hatıralara… On Dokuzuncu Büyükelçim, Bambaşka Bir Sohbet

ABONE OL
Kasım 15, 2026 10:10
Burak Akçapar’la Protokolden Hatıralara… On Dokuzuncu Büyükelçim, Bambaşka Bir Sohbet
0

BEĞENDİM

ABONE OL

İLHAN KARAÇAY

Burak Akçapar’la Protokolden Hatıralara… On Dokuzuncu Büyükelçim, Bambaşka Bir Sohbet

Gazeteci dostum Ziya Akçapar’ın oğlu, Hollanda’da birlikte çalışacağım 19’uncu büyükelçi oldu.

Burak Akçapar’la tanışma buluşmasında, baba mesleğinin hatıralarıyla benim yıllanmış muhabirlik defterim aynı masada açıldı.

Hollandaca konuşurken Belçikalı sanılan Akçapar, Türk basınıyla doğrudan iletişim için “kırmızı hat” önerdi.

Aksandan laleye uzanan neşeli sohbet, duvardaki imzalı Hürriyet kupürümle, Ahmet Benler’in acı hatırasına döndü.

Bu yazı, alışılmış bir büyükelçiyle tanışma haberi değil, gazeteci bir babanın oğluyla, 19 büyükelçi tanımış bir muhabirin, hatıralar ve latifeler eşliğinde buluşmasının hikâyesi.

İlhan KARAÇAY yazdı:
Değerli Okurlarım,

Fark etmişsinizdir, son haftalarda sizlere, kalıplaşmış haber ve yorumların dışına çıkarak, daha canlı, daha samimi, sohbet eder gibi yazmaya özen gösteriyorum. Yaşananların yanında, o anların havasını, insanları, hatıraları ve yüzümüzde bir tebessüm bırakan ayrıntıları da aktarmak istiyorum.

Bugünkü yazım da aynı anlayışla kaleme alındı. Bir büyükelçiyle tanışma buluşmasını anlatırken, meslek hayatımın eski sayfalarını da açacak, kimi yerde gülümseyecek, kimi yerde hüzünleneceğiz. Buyurun, sohbetimize siz de katılın.

Meslek hayatım boyunca, Hollanda’da tam 19 büyükelçiyle tanışma ve çalışma olanağı buldum. Vahit Halefoğlu ile başlayan bu uzun yolculuğun on dokuzuncu tanışma toplantısında, karşımda Büyükelçi Burak Akçapar oturuyordu. Büyükelçime de söyledim. İnsan bunu dile getirince, ister istemez kendi kendine soruyor: “Ben mi çok kaldım, büyükelçiler mi çabuk değişti?”

Bu toplantıların haberini de çok yazdım. “Büyükelçi basın mensuplarını kabul etti, karşılıklı görüş alışverişinde bulunuldu, hatıra fotoğrafı çektirildi…”

Bunların hepsi doğru, ama okur da haklı olarak sorabilir: Peki İlhan, çayın yanında başka ne vardı?

Bu defa vardı kardeşim. Hem de epeyce vardı. Bir gazeteci babanın yetiştirdiği büyükelçi, Hollandaca konuşurken Belçikalı sanılmasını anlatıyordu. Gazeteciler de sırayla kendilerini tanıtırken, özgeçmiş okumakla yetinmeyip, meslek çantalarından hatıralar çıkarıyordu.

Lahey Büyükelçiliği Ahmet Benler Toplantı Salonu’nda, Türk çayı eşliğindeki buluşmada, resmî gündeme gazetecilik hatıraları da eşlik etti. Foto: Mustafa Koyuncu

BABA GAZETECİ OLUNCA EVDE DE HABER MESAİSİ VAR

Eylül ayında Hollanda’daki görevine başlayan ve 11 Kasım’da Kral Willem-Alexander’a güven mektubunu sunan Akçapar’la, 13 Kasım’daki buluşmamızın benim için ayrıca bir anlamı vardı. Babası Ziya Akçapar, iyi bir dostum ve aynı gazetede çalıştığım meslektaşımdı. Şimdi O’nun oğluyla, bu defa büyükelçi olarak karşı karşıyaydık.

Ziya Akçapar, Atina’da altı yıl muhabirlik yapmıştı. Oğlunun anlattıklarından anlaşılıyor ki, babanın gazeteciliği yalnızca gazete sütunlarında kalmamış, evin içine de taşınmış. Önüne bir metin koyup tercüme etmesini istiyor, başka bir metni özetletiyor, kimi zaman da okuldan alıp haber izlemeye götürüyormuş. Atina’da da, Kıbrıs’ta da, haberin saati ders programına pek uymuyormuş.

Bizim meslekte haber beklemez deriz ya, Ziya belli ki oğlunun okul çıkışını da her zaman beklememiş! Akçapar, kimi önemli gelişmelerin peşinde babasıyla koşarken, okulunu ve sınavını aksattığı zamanları da anlattı. Bugün geriye dönüp baktığında ise, bu gayriresmî gazetecilik okulunun mesleğine çok şey kattığını söylüyor.

Henüz 19 yaşındayken, Anadolu Ajansı’nın Atina bürosunda çalışması için üniversiteyi bırakmasını önerenler olmuş. Ciddi ciddi düşünmüş, sonunda öğrenimini tamamlamaya karar vermiş. İyi ki de kararını vermiş, yoksa bugün karşımızda bir büyükelçi yerine, belki yeni bir meslektaşımız oturacaktı. Tabii, o zaman toplantının haberini kimin yazacağına da ayrıca karar vermemiz gerekecekti.

Babasının verdiği tercüme ve özetleme işleri, yazıyla ilişkisini daha genç yaşta güçlendirmiş. Gördüğünü anlayabilmek, özü ayıklayabilmek ve başkasına aktarabilmek… Haberci için de, diplomat için de ne kadar gerekli işler. Akçapar’ın basına ilgisi, yalnızca görev icabı gösterilen bir yakınlık gibi durmuyordu. O, bu işin evde nasıl yaşandığını biliyordu.

YİRMİ BİR YAŞINDA BAŞLAYAN DİPLOMASİ YOLCULUĞU

Resmî özgeçmişi de yoğun bir meslek hayatını gösteriyor. 1967 İstanbul doğumlu Akçapar, Dışişleri’ne Aralık 1988’de, henüz 21 yaşındayken girmiş. Boğaziçi Üniversitesi’nde siyaset bilimi okumuş, Hamburg Üniversitesi’nde uluslararası hukuk doktorasını yapmış. Doha, Hamburg, NATO ve Washington görevlerinin ardından, Hindistan ve İspanya’da büyükelçilik, Dışişleri Bakan Yardımcılığı ve Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi nezdinde daimi temsilcilik üstlenmiş. Şimdi Lahey’de.

Silahsızlanmadan kriz yönetimine, dış politika planlamasından uluslararası güvenliğe uzanan alanlarda çalışmış, kitaplar yazmış, dersler vermiş. Kısacası, babasının verdiği yazı ödevleri, ilerleyen yıllarda hayli ciddi dosyalara dönüşmüş.

HOLLANDA’YA ALIŞTI AKSANI HENÜZ YERLEŞEMEDİ

Akçapar, Hollanda’ya geldiğinden beri yabancılık çekmediğini, sanki uzun yıllardır burada yaşıyormuş gibi hissettiğini söyledi. Benim bu ülkeye alışmamla O’nunki arasında elbette küçük bir süre farkı var. Ama insanın daha ilk aylarda kendisini evinde hissetmesi, iyi bir başlangıç.

Üstelik Hollandaca konuşmaya da başlamış. Yalnız, karşısındakiler aksanını bir türlü Hollanda’ya yerleştiremiyormuş. Önce Alman olup olmadığını soranlar çıkmış, şimdi de Belçikalı sananlar varmış. Diplomaside ülkenizi siz temsil ediyorsunuz, ama aksanınız bazen kendi dış politikasını yürütüyor!

Sohbet, Hollandaca ile Almancanın yakınlığına gelince, ben de dayanamadım. Hollandalıların millî marşında “Kanım Alman kanı” sözlerinin geçtiğini, İspanya Kralı’nın da anıldığını hatırlattım. Bu sözler, marşın tarihsel kahramanı Willem van Oranje’nin ağzından söyleniyor elbette. Bizim masada ise, dil sohbetini tarihe bağlamak için yeterli oldu.

İspanya’da büyükelçilik yapmış olan Akçapar, oradaki sohbetlerde İnebahtı Deniz Savaşı’nın nasıl hatırlandığını anlattı. O sırada Hollandalıların da İspanya’ya karşı mücadele ettiklerini hatırlatarak, iki ülkenin geçmişindeki ortak zemine işaret etti. Ben de Hollanda’daki Türkiye yerleşimiyle ilgili anlatıyı açtım. Büyükelçi, orayı ziyaret etmek istediğini söyledi.

LALEYİ VERMİŞİZ FINDIK BİZDE KALMIŞ

Tarih sohbetinin lalesiz kalması mümkün mü? Osmanlı topraklarından Avrupa’ya uzanan lalenin hikâyesi açılınca, Akçapar’ın fındık üzerinden yaptığı espri de masaya renk kattı: İyi ki onu da Hollandalılara kaptırmamışız, yoksa bir gün “Hollanda fındığı” mı diyecektik?

Ben de lalenin yolculuğundan söz ettim. Bu hikâyenin önemli isimleri arasında, Osmanlı ülkesinde elçilik yapan Busbecq ve botanikçi Carolus Clusius bulunuyor. Hollanda’daki ününün yerleşmesinde ise, Clusius’un Leiden’deki çalışmaları ve 1594’teki bahçe belirleyici bir yer tutuyor. Lalenin pasaportu bizim sohbetlerde hâlâ konuşulur, ama ticaretini Hollandalıların iyi yaptığına itiraz edecek pek kimse çıkmaz sanırım.

Yalnız Akçapar, geçmişi anlatıp orada kalmak istemiyor. Dört yüz yılı aşan diplomatik ilişkinin, bugünün ve yarının iş birliğine ne katabileceğini soruyor. Hatıraların tadı yerinde, ama büyükelçinin önündeki dosya, yalnızca hatıra defteri değil.

BÜYÜKELÇİYE ANLATTIĞIM LÂLENİN İZİNİ TRT İÇİN DE SÜRMÜŞTÜM

TRT’de yayımlanan röportajım için ziyaret ettiğimiz Leiden Üniversitesi Botanik Bahçesi’nde, dönemin bahçe yöneticisi Paul Kessler, bize Clusius’un lâle yetiştirdiği bölümü gösterirken.

Lâle konusu açılınca, TRT’de yayımlanan röportajım için Leiden Üniversitesi’nin botanik bahçesine yaptığımız ziyareti de hatırladım. Büyükelçiye anlattığım hikâyenin izini, daha önce kamerayla sürmüştüm. Dönemin bahçe yöneticisi Paul Kessler, bize Clusius’un lâle yetiştirdiği bölümü göstermişti.

Charles de l’Ecluse, yani daha çok bilinen adıyla Carolus Clusius, Busbecq aracılığıyla edindiği lâle soğanlarını da içeren koleksiyonuyla, Leiden’de lâlenin yetiştirilmesine ve tanınmasına önemli katkıda bulunmuştu. Sonrasında çiçeğe duyulan ilgi, soğanların elden ele dolaştığı büyük bir ticari tutkuya dönüştü.

Özellikle 1636 ve 1637’de fiyatlar öylesine yükseldi ki, bazı gözde lâle soğanlarına Amsterdam’da bir kanal evinin bedeline denk değerler biçiliyordu. Hollandalıların “tulpenmanie” dediği bu döneme, ben de “Hollanda’nın lâle devri” diyorum. Bizim topraklardan yola çıkan çiçek, burada hem gönüllere hem ticaret defterlerine yerleşmişti!

HOLLANDA ZENGİNLEŞİRSE BURADAKİ TÜRKLER DE KAZANIR

Akçapar’ın üzerinde durduğu düşüncelerden biri, Hollanda’nın refahı ile burada yaşayan insanlarımızın geleceğinin birbirinden ayrı olmadığıydı. Bu ülke daha müreffeh olursa, burada hayat kurmuş Türkler de bundan yararlanacak. İş kuran, çalışan, çocuk yetiştiren insanlarımız, iki ülke arasındaki ilişkinin doğrudan içinde.

Sohbette Türk toplumunu köprüye, hatta iki ülkeyi birbirine bağlayan bir tutkala benzetti. Köprü sözüne alışığız da, tutkal biraz daha evin içinden bir benzetme. Bazen diplomatik ilişkinin ihtiyacını, uzun cümlelerden daha iyi anlatabiliyor.

Türkiye’nin ulaşım, enerji ve ticaret bağlantılarıyla, Hollanda’nın limanları, teknolojisi ve dünyaya yayılan şirketleri arasında daha fazla iş birliği kurulabileceğini anlattı. Orta Koridor ve Irak üzerinden geliştirilen Kalkınma Yolu gibi projelerden söz etti. Türkiye’nin bağlantı imkânlarının, Hollandalılar bakımından da somut bir karşılığı olduğunu düşünüyor.

Ticaret ve karşılıklı yatırımları büyütme arzusunu, konuşmasında verdiği sayılar üzerinden dile getirdi. Burada önemli olan, mevcut sayıları bir başarı levhası gibi duvara asmak değil, daha fazlasının iki tarafa da kazandıracağını görmekti. Türkiye kazansın, Hollanda kazansın, aradaki insanlarımız da kazansın.

Büyükelçinin anlattığı hesabın özü buydu.

NATO’da aynı masada oturduğumuz Hollanda’nın, Avrupa Birliği içinde de Türkiye’yi daha iyi tanıyarak konuşmasını istediğini belirtti. Türkiye’nin Finlandiya’yla arabuluculuk, İspanya’yla Medeniyetler İttifakı alanlarında geliştirdiği girişimleri hatırlatarak, Hollanda’yla da dünyayı ilgilendiren ortak çalışmalar yapılabileceğini söyledi.

Buluşmanın ardından, Büyükelçi Burak Akçapar ve Türk medya temsilcileri, Büyükelçilik bahçesindeki geleneksel merdiven fotoğrafında bir araya geldi.

HERKES KENDİ KULVARINDA GÜÇLENSİN

Toplumumuzun dernekleri, kuruluşları ve farklı düşünceleri konusundaki yaklaşımını da anlattı. Herkesin kendi amacı, ilkesi ve çalışma alanına saygı gösterilmesini, insanların kendi kulvarlarında güçlenmesini önemsiyor. Millî bir mesele olduğunda insanlarımızın bir araya gelmesini bildiğini, bu bakımdan milletine güvendiğini söyledi.

Bu sözleri önemsiyorum. Hollanda’daki Türk toplumunu tek bir toplantı masasına, tek bir görüşe veya tek bir dernek tabelasına sığdırmak kolay değil. Zaten hayatın kendisi de böyle işlemiyor. Ortak ihtiyaçları konuşurken, farklılıkları da görebilmek gerekiyor.

BASIN İÇİN BİR KIRMIZI HAT

Toplantıya İletişim Müşaviri İsmail Erkam Sula da katıldı. Akçapar, gazetecilerin yayınlarını takip ettiğini, gözden kaçırmamak için Büyükelçilik içinde bir WhatsApp grubu oluşturduklarını anlattı. Demek ki yazıyı gönderdikten sonra, “Acaba gördüler mi?” diye düşünürken, bir de içerideki dolaşımını hesaba katacağız.

Basınla temas için önerdiği “kırmızı hat” ise, bence toplantının somut başlıklarından biriydi. Gazeteci bir şey duymuş, doğrulatmak istiyor. Bir iddia var, karşı tarafın açıklaması gerekiyor. Böyle durumlarda ulaşılabilecek bir iletişim kanalı kurulmasını önerdi. Her gelişmeden kendilerinin de anında haberdar olamayabileceğini, bazen gazetecinin telefonu sayesinde bir konuyu öğreneceklerini açıkça söyledi.

Bizim işte telefonun öbür ucunda konuşacak birini bulmak, bazen haberi bulmak kadar zor olur. Bu yüzden, önerinin nasıl işleyeceğini görmek isterim. Yakın temas, gazetecinin kendi sorusunu sormasını ve kendi değerlendirmesini yapmasını da kolaylaştırdığı ölçüde değerlidir.

DUVARDAKİ HÜRRİYET BENİ KÖLN’E GÖTÜRDÜ

Sıra kendimizi tanıtmaya geldiğinde, Akçapar duvardaki, benim imzamı taşıyan Hürriyet kupürüne dikkat çekti. Ahmet Benler’in öldürülmesiyle ilgili haberdi bu. Toplandığımız salonun adını taşıyan genç insanın acısı, bir anda sohbetin neşeli akışını değiştirdi.

O gün, rahmetli Nezih Demirkent ile Köln’de bir toplantıdaydım. Hollanda’daki büromdan telefon geldi, Büyükelçimizin oğlu Ahmet Benler’in öldürüldüğünü bildirdiler. Haberi Nezih Bey’e söyledim. Bana tek kelimelik bir talimat verdi: “Fırla!”
Ben de Hollanda’ya doğru fırladım. Duvardaki kupür, ertesi gün yayımlanan haberin hatırasıydı.

Bazı kupürler yalnızca eski bir haberi saklamaz, insanın o günkü telaşını, yolunu, duyduğu acıyı da saklar. Yıllar sonra aynı kupürün önünde, on dokuzuncu büyükelçimle konuşuyordum.

AYAKÜSTÜ SOHBETİN HATIRASI KALICI

Buluşmada Hollanda Türk Gazeteciler Birliği’nin çalışmaları da konuşuldu. HTGB Başkanı Özcan Özbay, Başkan Yardımcısı Zeynel Abidin Kılıç, Genel Sekreter Mahmut Eröztürk ve Onursal Başkan olarak ben, Büyükelçi Akçapar’la ayrıca ayaküstü sohbet ettik. Görüşmenin hatırası da fotoğrafa geçti. Biz gazeteciler için ayaküstü konuşmanın süresi kısa olabilir, içinden çıkacak haberin boyu önceden bilinmez.

Soldan sağa: HTGB Başkan Yardımcısı Zeynel Abidin Kılıç, Başkan Özcan Özbay, Genel Sekreter Mahmut Eröztürk, Büyükelçi Burak Akçapar ve Onursal Başkan İlhan Karaçay.

Ben de yaklaşık 30 yıldır yazılarımın çoğunu Hollandacaya çevirerek Hollandalı muhataplara ulaştırmaya çalıştığımı anlattım. Son yazılarımı da yaklaşık 600 medya
e-posta adresine, senatörlere, milletvekillerine ve siyasi partilere göndermiştim. Gazetecilik biraz da budur, yalnızca kendi aramızda konuşmakla kalmayıp, sözümüzü başkasına da duyurmaya çalışmak. Yayımlamasa bile, belki okur, belki bir cümle aklında kalır.

Diğer meslektaşlarımız da kendi çalışmalarını ve yaşadıklarını anlattılar. Masanın çevresinde, Hollanda’daki Türk basınının farklı sesleri ve farklı meslek hikâyeleri vardı.

Buluşmaların sürdürülmesi, şubat ayında yeniden bir araya gelinmesi konusunda sözleşildi. Akçapar, sonraki toplantıların sosyal yönünün de olmasını, her defasında yalnızca büyükelçinin konuştuğu bir düzen kurulmamasını istediğini belirtti.

On dokuzuncu tanışma toplantımdan geriye, bu defa yalnızca bir merdiven fotoğrafı kalmadı. Ziya Akçapar’la dostluğum, oğlunun gazetecilik hatıraları, duvardaki eski haberim ve yeni bir iletişim sözü de kaldı.

Bakalım şubat buluşmasına kadar Büyükelçimizin Hollandaca aksanı nereye yerleşecek? Benim için değişmeyecek olan, yine soracak bir sorumun, anlatacak bir hatıramın bulunması. Altmış yıla yaklaşan Hollanda defteri, kolay kolay kapanmıyor kardeşim.

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır!

KozanBilgi.Net’te yer alan Yüz Binin üzerinde haber, yazı ve fotoğraflar emeğin ve yerel gazeteciliğin bir ürünüdür.
Ticari amaç olmamak üzere içeriklerimizi KozanBilgi.Net’i kaynak göstererek ve aktif bağlantı vererek sevdiklerinizle veya sitenizde gönül rahatlığıyla paylaşabilirsiniz.

" />

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.