SELMA ERDAL
Dünyada ne çok demokrasi aşığı varmış meğer!
Özgürlük, eşitlik, insan hakları, halkların kendi kaderini tayin hakkı…
Hepsi Batılı devletlerin dilinde!
İyi güzel de bu ilkeler neden her ülkede aynı anlama gelmiyor?
Meğer demokrasinin bile kullanım koşulları varmış!
İngilizler, Fransızlar yüzyıllarca dünyayı parsellemiş. Topraklara el koymuş, kaynakları taşımış, kendi dillerini de sömürgelerine armağan etmişler!
Ne büyük cömertlik!
Afrika’da Fransızca, Hindistan’da İngilizce…
Sömürgeciler gitmiş, dilleri kalmış!
Togo’da Fransızca, Pakistan’da İngilizce günümüzde bile devletin kurumsal işlerinde kullanılıyor.
Bağımsızlık gelmiş ama sömürgeciliğin dilsel mirası gitmeye pek gönüllü değilmiş!
Bir de madalyonun öteki yüzüne bakalım.
Kendi sömürgelerinde dilsel egemenlik kuran devletler, Osmanlı’nın çözülme döneminde başka toplumların etnik, dinsel ve dilsel farklılıklarını keşfetmişler!
Aman efendim, ne büyük insanlık sevgisi!

1920’de Sevr Antlaşması’na Kürt bölgeleri için özerklik ve koşullu bağımsızlık hükümleri koymuşlar.
Kimler?
Dönemin galip devletleri!
Kendi sömürgelerine bağımsızlığı çok görenlerin, başkalarının topraklarında özgürlük dağıtmaya kalkışmaları…
Böylesine özveri görülmüş müdür?
Üstelik İngiliz ve Fransız yönetimleri, Ortadoğu’daki kimi hareketleri desteklemiş, kimilerini denetlemiş, işlerine gelmeyince de baskılamışlar.
Demek ki halkların kendi kaderini tayin hakkı varmış!
Yanlış anlaşılmasın!
Ben halkların dillerini, kültürlerini, kimliklerini yaşatma hakkına değil; bu hakları kendi çıkarlarına göre pazarlayan emperyal siyasete karşı çıkıyorum.
Çünkü halkların hakları başka, o hakların üzerinden nüfuz alanları oluşturmak başka!
Üstelik bu marifetler tarihte kalmamış!
Bir ülkede egemenlik kutsal, başka ülkede müdahale serbest!
Bir yerde toprak bütünlüğü, başka yerde ayrılma hakkı!
Bir yerde demokrasi nutukları, başka yerde otoriter yönetimlerle el sıkışmalar!
Kulakların çınlasın Amerika!
Sen de özgürlük götürmeyi pek seversin!
Hele götüreceğin ülkede petrol, doğal gaz, stratejik üsler varsa…
Özgürlüğün yolu nedense hep oralardan geçer!
Fransız düşünür Aimé Césaire, sömürgeciliğin uygarlık masalını yıllar önce sorgulamıştı. Frantz Fanon da sömürgeciliğin insanların zihinlerinde açtığı yaraları anlatmıştı.
Demek ki Batı’nın kendi düşünürleri de bu oyunu görmüş!
Sorgulayan düşünürlerin varlığına karşın biz yine de sorma gereği duyuyoruz:
Meğer özgürlüğün bile gümrük tarifesi varmış!
Geçenlerde Batılı ikiyüzlülüğünün çıkmaz sokaklarında dolaşırken bir tabela gördüm:
Girdim.
Yolun sonunda kocaman, kilitli bir kapı vardı.
Üzerinde şöyle yazıyordu:
Kapıyı çaldım.
İçeriden bir ses yükseldi:
Selma Erdal; Didim, 12 Kasım 2026
" />
GÜNDEM
13 Kasım 2026