Nikad Nije Kasno

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

SELMA ERDAL

Nikad Nije Kasno

Balkanlarda güzel bir söz vardır: Nikad nije kasno!

Türkçesi, “Hiçbir zaman geç değildir!”

Türkiye’de de bir söz var:
“Unumu eledim, eleğimi duvara astım!”

Bak sen şu işe! Balkanlarda daha işin bitmediğini söylüyorlar, ülkemizde elek çoktan duvara asılmış!

Bir tarafta “Haydi, başla!” diyenler, öte tarafta “Benden bu kadar!” diyenler…

İyi de insan yaşamı un elemekten mi ibaret?

Üstelik eleği duvara asınca bütün sorunlar çözülüyor mu?

Bizim toplumumuzda insanın yaşamı belli dönemlere ayrılmış.

Çocukken okula gidip öğreneceksin, gençken işe girip çalışacaksın, yetişkinken evlenip çocuk büyüteceksin, yaşlanınca da torun seveceksin!

Daha sonra?
Daha sonra diye bir şey yok!
Sanki yaşamın kullanım kılavuzu hazırlanmış, son sayfasına da “Emeklilikten sonra yeni başlangıç yapılmaz!” sözleri değişmez ve değiştirilemez bir kural olarak yazılmış.

Kim yazmış bu kılavuzu?

Bilinmiyor! Ama uygulayan çok!

Emekli oldun mu?

Oldun.

Çocukları büyüttün mü?

Büyüttün.

Öyleyse geçmiş olsun!

Buyur eleğini, as duvara!

Bir de yaşlı insanın yeniden üniversiteye gitmesi, yeni bir dil öğrenmesi, dahası akademik çalışmalarına yeniden başlaması var ki… Aman efendim, olacak iş mi? Üstelik de bu yaştan sonra!

Sanki üniversitelerin kapısında “Son kullanma tarihi geçmiş yurttaşlar öğrenci diye alınmaz!” yazıyor!

Oysa benim bildiğim öğrenmenin son kullanma tarihi yok.

Bu bağlamda göz ardı edilmemesi gereken ve benim de sıkça yazılarımda yer alan İtalyanca Ancora imparo sözleri var. İtalyanlar için günümüzde bu sözün değeri var mı bilemem ama bu sözler benim yaşam ilkem…

Ancora imparo ki Türkçesi ile “Hâlâ öğreniyorum!”
Ne güzel!

Balkanlar “Geç değil!” diyor, İtalyanlar “Öğreniyorum!” diyor. Bizimkilerin elekleri ise duvarda bekliyor!

Gerçi haksızlık etmeyelim. Bizde de “Öğrenmenin yaşı yoktur!” diyenler de var.

Demek ki aynı toplumda hem öğrenmenin yaşı yok hem de belli bir yaştan sonra elek duvara asılıyor!

Eee, hangisine inanacağız?

Sanırım sorun kültürden çok, kültürün içinden hangi sözü seçtiğimizde!
Ben seçimimi çoktan yaptım. Yıllarca okudum, çalıştım, yazdım, düşündüm. Devletten emekli oldum. Sonra yeniden akademik çalışmalarıma geri döndüm.

Yetmedi, YÖK’ün dijital üniversitesinde de yapay zeka ve sürdürülebilir kalkınma konularında yeni bilgiler almaya başladım.

Düşünsenize, insan emekli olmuş ama öğrencilikten, öğrenmekten emekli olmamış; ne yapayım?
Eleği duvara asmak içimden gelmiyor!
Elbette yaş alıyoruz.

Günler geçip gidiyor, sağlık eskisi gibi olmayabiliyor, yaşam koşulları da herkese aynı olanakları sunmuyor. Ama bütün bunlar insanın merakını, düşlerini, düşüncelerini de emekliye ayırmasını mı gerektiriyor?
Üstelik ununu eleyip eleğini duvara asan herkese de kızmıyorum. Kimileri gerçekten yorulmuştur. Dinlenmek ister. Huzur arar; sözümüz yok, eyvallah ama kimse benim eleğimi duvara ne ara asacağıma da karar vermesin!

Çünkü yaşlanmak başka, yaşamdan vazgeçmek başka!

Bir insan sekseninde yeni bir dil öğrenebilir, yetmişinde üniversiteye başlayabilir, doksanında ilk şiirini yazabilir.

Bir başkası da otuzunda bütün sorularını tüketmiş, bildiklerini değişmez doğrular olarak algılayabilir, değirmen taşı gibi olduğu yerde dönebilir. Herkesin kendi seçimi ama bu seçimleri yapanlardan acaba hangisi daha yaşlı?

Üstelik insan yalnızca öğrenmek için değil; sevmek, gülmek, üretmek, yanıldığını görüp, yeniden denemek için de yaşamın içinde kalmalı.

Elbette “Yeter ki iste!” derken herkesin önündeki ekonomik ve toplumsal engelleri de yok saymayalım.
İstemek önemlidir ama istemekle her kapı açılmıyor!

Kimi kapının anahtarı para, kimininki sağlık, kimininki de fırsat eşitliği!

Yine de elimizdeki olanaklarla yeni bir başlangıç yapabiliyorsak neden yapmayalım?

Ben unumu eledim mi?

Eledim!

Ama eleğimi duvara asmadım!

Belki yarın başka bir un eleyeceğim.

Belki başka bir hamur yoğuracağım.

Belki de bugüne kadar doğru sandığım düşünceleri yeniden elekten geçireceğim, yaşamda yeni doğrular bulacağım!

Ne de olsa düşüncelerin de elenmeye gereksinimi var!

Balkanların sözüyle:

Nikad nije kasno!

İtalyanların sözüyle:

Ancora imparo!

Benim sözümle:

Hiç kuşkusuz yaş aldım, ama öğrenmekten, düşünmekten, sorgulamaktan hiç ama hiç geri durmadım!
Yeter ki iste, yeter ki başla, yeter ki yaşa!
Nikad nije kasno ! Hiçbir şey için geç değildir!

Selma Erdal; Didim, 14 Kasım 2026

Sizin İçin Seçtiklerimiz...

NOHUT ODA, BETON SOFA Aylardan Ağustos Çevre ve Biz Amerika, Great Amerika Etik mi, Etiket mi? Epigenetik Adalet = Gelecek Nesillerin Sağlıklı Doğma Hakkı Kodu Kim Yazdı, Düzeni Kim Kurdu? Ekolojik Günah: Bireyler mi, Sistem mi Yanlış Yolda? Batı’nın Beğendiği Türk Olmak: Taner Akçam Üzerinden Bir Tartışma Trump Kovdu, Bundan Böyle Kirli Sanayinin Yeni Durağı Türkiye Mi? Şu Anlaşılmaz İnsan Türü Güncel Sorular Yaşamın İçinden Seçme Saçma Sözlerim Kimlere Borçluyuz?…