İslam dini, toplumsal huzur ve barışın temeli olarak büyüklere saygı ve küçüklere sevgiyi esas alır. İmam-ı A’zam Abu Hanife Hazretleri, talebesi İmam-ı Ebu Yusuf’a verdiği nasihatte “İlim sahiplerine hürmet et. Yaşlılara saygı, gençlere sevgi göster” buyurarak bu ahlakın nesilden nesile aktarılmasını öğütlemiştir.
Günlük hayatta, toplu taşıma araçlarında veya sokakta genç-yaşlı, sağlam-engelli ayrımı yapmaksızın yardıma muhtaç olanlara el uzatmak, yer vermek ve hürmet göstermek her Müslümanın görevidir.
Yaşlılara Saygı ve Hürmet Hakkında Hadis-i Şerifler
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.), yaşlılara yapılan ikramın Allahü Teâlâ’ya gösterilen saygının bir ifadesi olduğunu bildirmiştir:
“Bir genç, bir ihtiyara yaşından dolayı hürmet ederse, onun yaşına varınca Allahü Teâlâ da ona gençleri hürmet ettirir.” (Şir’a)
“Büyüklerimizi saymayan, küçüklerimize acımayan bizden değildir.” (Buhari)
“Yaşlılarımıza hürmet ve ikram, Allahü Teâlâ’ya saygıdandır.” (Buhari)
“Halkı içindeki ihtiyar, ümmeti içindeki peygamber gibidir.” (İ. Neccar)
Allahü Teâlâ’ya Tazim Sayılan Üç Şey
Râmuz’da yer alan hadis-i şerife göre, şu üç kimseye ikramda bulunmak doğrudan Cenab-ı Hakk’ın yüceliğini tanımak demektir:
| Tazim Sayılan İkramlar | Açıklaması |
| Müslüman Yaşlılar | Müslüman olarak yaşlanmış kimselere ikram etmek |
| Kur’an Hafızları | Kur’an-ı Kerim’i hıfzeden ve yaşayan kimselere ikram etmek |
| İlim Sahipleri | İlim tahsil eden ve öğreten kimselere ikram etmek |
Müslüman Olarak Yaşlanmanın Fazileti
Zikirle (Tekbir, Tahmid, Tesbih ve Tehlil ile) ömrünü tamamlayıp yaşlanan bir müminden daha faziletli kimse yoktur.
Bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Allahü Teâlâ yemin ederek ‘Müslüman olarak ihtiyarlayana azap etmekten hayâ ederim’ buyurdu” dedikten sonra gözyaşı dökmüş; sebebi sorulduğunda ise “Allahü Teâlâ kendisinden hayâ ettiği halde, O’ndan hayâ etmeyip günaha devam eden kimseye ağlıyorum” diye buyurmuştur.