24 Kasım 2025 Pazartesi
KOBİ’lerde Görünmeyen Maliyet, Müşteriye Tanınan Vade
BİZ ONUN GİBİSİNİ GÖRMEDİK
Eşinizle yaşadığınız sorunları başkalarıyla paylaşırken iki kez düşünün!
Sokağa İtilen Çocuklar Problemleriyle Büyüyor
GENÇLİK GELECEĞİN TOHUMUDUR
Kamu Sendikacılığında İrtifa Kaybı: Promosyon Kıskacında Meslek Sendikacılığı

ÖNCER ÜNLÜ – BAŞYAZAR
Bir ekim sabahıydı…
Anadolu’nun yorgun topraklarında umut yeniden filizleniyordu.
Yıllarca süren savaşların ardından,
bir milletin kalbinden tek bir ses yükseldi:
“Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir!”
O ses, bir çağrının adıydı.
Küllerinden doğan bir ülkenin,
yeniden ayağa kalkışının müjdesiydi.
Ve o gün, 29 Ekim 1923’te,
Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları
karanlığı aydınlığa dönüştürdü.
Cumhuriyet doğdu o gün…
Bir sabah güneşi gibi,
her köyü, her ocağı, her kalbi ısıtan bir umut oldu.
Artık halkın sesi, milletin iradesi en yüce güçtü.
Kadınlar, çocuklar, gençler — herkes aynı gökyüzüne baktı
ve özgürlüğün rengini gördü: Kırmızı-beyaz.
Atatürk’ün gözlerinde bir gelecek vardı;
okuyan, düşünen, üreten bir milletin geleceği.
O, Cumhuriyet’i sadece ilan etmedi,
onu bize emanet etti — bir kalp gibi,
her atışında bağımsızlık yankılanan.
Ve biz, her 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda
o kalbin ritmini yeniden duyarız.
Bayraklar dalgalanır, çocuklar sevinçle koşar,
marşlar göğe yükselir…
Çünkü biliriz ki, Cumhuriyet bir yönetim değil,
bir yaşama biçimidir.
O günün ışığı hâlâ yolumuzu aydınlatır.
Ve her yıl aynı söz, aynı gururla yankılanır:
“Ne mutlu Türk’üm diyene!”
“Yaşasın Cumhuriyet!”

ÖNCER ÜNLÜ – BAŞYAZAR
Yıllardır otobüslerde, trenlerde, uçaklarda, metroda, vapurlarda, şehirler arası yolculuklarda, aklınıza gelebilecek her yerde yurdumun güzel insanlarını gözlemledim ve gözlemlemeye de devam ediyorum. Bu gözlemlerimle bir kitap yazmaya kalksam sanırım rahat iki ciltlik kalın bir kitap ortaya çıkardı. Nev-i şahsına münhasır bir toplum olduğumuz için bu gözlemlerimde bazan güldüm, bazan, üzldüm, bazan da sinirlendim; ” Bu kadarı da fazla ! ” dediğim anlar oldu.
Bakalım Türkiye’de yaşamak için sayacağım bu nedenleri okuyunca sizler ne diyeceksiniz ?
Metroda iniş – biniş fark etmez: Eğer bir gün metroda inecek ya da binecek olursanız, kapılar açılır açılmaz bir tsunami gibi içeriye dalan insan seline tanıklık edersiniz. Kimse “ben iniyorum” demeye, “İnecek misiniz?” diye sormaya bile cesaret edemez. Çünkü burası Türkiye, burada herkes birbirine ‘burası benim’ diye bakar. Yine metroya ya da belediye otobüslerine bindiği an boş koltuğa bir boğa gibi hücum edenler, neredeyse birbirini ezmeye çalışır.
Bankamatik kuyruğu: Bankamatik önünde sıraya girerken, önünüzdeki kişiye adeta “Ne işlem yapıyorsun?” diye sorarsınız. Yavaş hareket edenler, yavaşlamakla kalmaz; ellerindeki kredi kartlarının şifresini biraz daha uzatarak gösterirler. Sadece kredi kartının şifresine değil, hayatına da göz koymaya başlarsınız. Önünüzdeki kişinin işlemi ne kadar yavaş ve uzun olursa o kişiye sevdiğiniz tüm sıfatları içinizden okursunuz. O kişi de sağolsun bankamatik babasının malıymış gibi hiç istifini bozmaz ünya yıkılsa da !
“Otobüste yan koltuktaki teyze öyle bağırarak hayat hikayesini anlatıyor ki, artık soy ağacındaki üç kuşak hakkında senin bile vicdani sorumluluğun başlıyor.”
“Metroda biri telefonla öyle bir sesle konuşuyor ki, konuşmanın sonunda sen de dayısıyla barışıp halasına selam göndermek istiyorsun.””Halk otobüsünde yanındaki yolcu hayat hikayesini bağırarak anlatırken, bir yandan da fark ediyorsun: Meğer sen onun anı kitabının önsözünde yaşıyormuşsun.”
“Cenaze evi değil, açık büfe: biri dua okuyor, diğeri daha lahmacun var mı? Diye soruyor… Yasla yemeği iç içe geçirmiş bir milletin çocuklarıyız.”
Eski kültür ve sanat anıtlarını yakıp yıkan, bunların değerini bilmeyen kişilere ve milletlere tarihte “Vandal ” denir. Yazımın başlığını ” kabalar, saygısızlar ya da saldırganlar vb.” kelimelerden biriyle de kurabilirdim ama özellikle kurmadım. Evet iki günlük dünyada, iki kuruşluk mutluluğa artık sahip olamıyorum, her gün git gide içime kapanıyorum, mutsuzluğum artıyor. Evimden dışarıya adım atmak istemiyorum. Bu, “Vandallar” yüzünden.
Kaldırımda yürürken bunlar, otobüslerde, metroda bunlar, sinemada bunlar, maçta bunlar, asansörde bunlar, uçakta bunlar, trafikte bunlar, bankamatik kuyruklarında bunlar, kaldırımlarda bunlar, marketlerde bunlar… Aklınıza hayalinize gelebilecek her yerde bunlar. Kanser hücreleri gibi bunlardan kurtuluş ve kaçış yok. Düşünüyorum, düşünüyorum, düşünüyorum… Nasıl bunlardan kurtulurum diye ? Bulamıyorum. Bu gidişle de bulacağım yok. Herhalde ancak diğer tarafa gidersek kurtuluruz gibime geliyor.
Artık sizlerden gerçekten bıktım, bir bilseniz!
Her yerde her zaman vampirler gibi karşıma çıkıyorsunuz.
Otobüsle, trenle ve uçakla yolculuk yaptığımda hep siz!
Ya ayakkabılarınızı çıkartıp etrafa leş gibi koku yayıyorsunuz, ya da iki saatlik yolda koltuğunuzu iyice yatırıyorsunuz(gören aylardır uyumadığınızı sanır), ya da koltuğuma dizinizden itibaren arkadan var gücünüzle yükleniyorsunuz ki rahat oturamayayım diye sadistsiniz, illa ayak ya da dizinizi başkasının sırtına dayayıp taciz edeceksiniz.
Metrodan ineceğim; daha kapı açılır açılmaz içeriye hücum ediyorsunuz yer kapacaksınız ya. Beyinsizler size hiç öğretilmedi mi? İçerideki yolcu çıkmadan girilmeyeceği! Belediye otobüsüne ya da halk otobüsüne bineceğim herkes gibi bekliyorum. Gelen araca binmek için kolunuzla, omzunuzla insanı itekliyorsunuz, gözünüz açık ya! Benim gibiler de saf Anadolu çocuğu…
Toplu taşıma araçlarında arkalara kaçmaya çalışıyorum, geçmeme izin vermiyorsunuz. Arkaya kaçıyorum ama o da ne?
Yanımda ağzı leş gibi kokan biri nefesini veriyor. Ya da bir tanesi ayakkabıma basıyor. ” Hayrola” desem; pişmiş kelle gibi yüzüme bakıyorsun, utanmadan bir şey olmaz diyorsun. Bu arada bazılarınız da ağzını kapamadan hapşırıp duruyor. Bilinçli bir şekilde herkes şifayı kapsın diye sanırım.
Birde tabii bağıra çağıra telefon konuşmalarınız var. İnsanı verem ya da kanser yapacak türden. Otobüs ya da metroda, trende inene kadar, uçaklarda ise kalkışa kadar ve tekerlek piste değer değmez açılan telefonlar. Allah’ım sabır ver diyorum ama artık sabırda kalmadı. Kulağımın dibinden saçma sapan muhabbetler, araç trafikte fren yapıyor ya da durağa yaklaşıyor bu vandallar düşecek bir yerlerini çarpacaklar ama hiç oralı değiller. Bazen Allah hepinizi bildiği gibi yapsın diyorum. A.B.D. başkanı Biden ya da Tayyip Erdoğan bile sizler kadar cep telefonları ellerinde bu kadar dünyayı kurtaracak boş muhabbetler yapmıyorlardır inanın.
Toplu taşıma aracı kırmızı ışıkta durur, önünde belki beş, altı tane araç vardır sanki onlar kör gibi yeşil ışık yandığında kornaya sonuna kadar abanır. O kornaya abanırsa diğeri boş durur mu? O da abanacak tabii…
Yollarda sağa sola yalpalayarak cep telefonları ile gezen yine siz vandallarsınız.
Arabanızı iki araçlık yere ya da duran başka bir arabanın arkasına getirip koyarsınız. Sonra çıkacak araba seni arar durur. Bulduğunda da insanın üzerine yürürsün delikanlısın ya! Kusur normal park edende değil mi? Sende değil.
Kültürel ve turistik yerlerde selfie çekeceksiniz dakikalarca oyalanıyorsunuz. Diğer insanlarda zavallı biçimde senin işinin bitmesini bekliyor ki kendileri de resim çektirebilsin. Senin umurunda mı ?!
Asansöre binersiniz; utanmadan içine tükürürsünüz ya da sigara dumanına boğarsınız içini. Sizden sonra giren size sövsün diye mi yapıyorsunuz acaba?

Sinemaya gidiyorum yanımda sağımda, solumda, arkamda yine siz pislik vandallar. Şapur şupur mısır patlağı ye sonra geğir, bu arada cep tlf.nun çalar, film oynarken sen muhabbete başlarsın. O anda bende senin muhabbetine diye başlarım ve sayende filmden koparım.
Maça gidiyorum oturduğum koltuğun üzerinde ayakkabılarınız. Hiç umurunuzda mı? Nasıl olsa ikimiz de aynı takımı tutuyoruz, lafı mı olur!
Bankamatik kuyruğundayım sıra geliyor. Birden birisi arkadan omuzumun üzerinden kafasını sokuyor: ” Amca, para veriyor mu ?” Ya sabır de dur. Sanki hesabımıza ortak namussuzlar.
Lokantaya giderim, orada yine siz!
Ya kürdanla göstere göstere dişlerini karıştırıp dişinin arasından çıkan nesneyi yere tükürüyorsun ya da ellerini batıra batıra ağzından çenenden yağlar akıta akıta kebabını yiyorsun. Bu arada tabii masada bağırarak konuşmak da işin olmazsa olmazı. Ya da sandalyeni iyice açarsın ki arkandaki masada oturanlar sıkışsın diye.
Nerede olursan ol karşındakilere gözlerini dikip dakikalarca bakarsın. Karşı taraf sana baksa; ” Ne bakıyorsun Lan ” diyerek kavgaya başlarsın.
Cadde ya da işlek yol üzerindeki balkonundan aşağıya doğru halı ve kilimlerini silkelersin ki, insanlar gitsin evlerinde yıkansınlar diye. Yukarıdan aşağıya su dökersin, şişe fırlatırsın, sigaranın izmaritini atarsın. Ne de olsa balkon senin.
Lokantanın ya da pastanenin, cafenin sahibisin masalarınla tüm kaldırımı kapladığın yetmezmiş gibi servisçilerinin motorlarıyla da insanlara geçecek beş santimetre yol bırakmazsın.
Sizlerden bıktım, usandım artık.
Sizlerden kaçmak mümkünse hepinizi unutmak istiyorum. Acaba dağa kaçsam orda da beni bulur musunuz?
Eminim bulursunuz.
Artık siz küstahlar, saygısızlar, kabalar, zorbalar kısaca vandallar ; sizler bu saldırganlıkları içselleştirmişiniz artık. Geriye dönüşünüz yok.
Tek kurtuluşum evime bir an önce gitmek, zorda kalmadıkça da dışarıya çıkmamak. Bulduğum tek çözüm yolu bu.
İyi ki evimde yoksunuz.

ÖNCER ÜNLÜ – BAŞYAZAR
Türkiye’deki yoksulluğu irdelemeden ve nereye gideceğine dair yorumlarda bulunmadan önce ” Yoksulluk ” kavramına bir göz atmak gerektiğini düşünüyorum.
Dünya tarihine baktığınız zaman ” Yoksulluk ” kavramıyla 17.y.y. başlarında karşılaşıyorsunuz. Bununla birlikte kitlesel yoksulluğun yaygınlaşması ve süreğen hale gelmesi 18.y.y. dan itibaren gözle görülmeye başlamış ve 20.y.yılın sonlarına doğru yoğun olarak yaşanan ekonomik, siyasal, toplumsal krizlerle beraber yoksulluk her yerde alıp başını gitmiştir. Küreselleşmenin etkileriyle yaşam standartlarında gerileşmeler, yoksulluğu küresel hale getirmiştir.
Yoksulluk, çok boyutlu bir kavram olup klişeleşmiş bir tanımı yoktur. Kısaca bir erişememe durumu diyebiliriz. Zaman ve tere göre değişkenlik gösterir. Yoksulluğu gelire ya da başka standartlara göre tanımlarsanız yargınız kesinlikle eksik kalacaktır. Yoksulluk, sadece ekonomik durum değil, aynı zamanda kişilerin içinde yaşadığı, bu durumdan kurtulmak için değişik yollar denediği toplumsal bir olgudur.
20.y.yılın önemli sosyologlarından Gordon Marshall, yoksulluğu; ” ekonomik krizden kaynaklanan bir sorun olmanın ötesinde toplumdan soyutlanmayı ve toplum dışına itilmeyi içeren bir kavram ” olarak açıklamıştır. Sosyolog Marshall, yoksullaşmayı “Mutlak ve Göreli ” olmak üzere ikiye ayırmış ve “Mutlak ” yoksullaşmanın içine, günlük kalori miktarına göre beslenememeyi, barınma, eğitim, sağlık gibi temel ihtiyaçlardan yararlanamamayı koymuştur. Göreli yoksullaşmanın içine de insanı başkalarıyla karşılaştırıp bireyin diğerlerinde bulunan bir şeyden sahip olmamasıdır demiştir. Son yıllarda bu kavramlara ” İnsani Yoksulluk ” başlığı da eklenmiştir. Buradaki yoksulluk, sadece işin ekonomik boyutu değil, sosyal ve siyasi boyutlarıyla da değerlendirilmesidir. ” Okur yazarlık, yetersiz beslenme, anne ve çocuk sağlığı, yaşam süresinin kısalması ” gibi alt başlıkları insani yoksulluğun içine alabiliriz.
Yukarıda da değindiğim gibi yoksulluğun objektif ve üzerinde görüş birliğine varılan bir tanımı yoktur.
Bunun nedeni ise; dünyadaki her bir ülkenin dinamiklerinin değişik olması, gelişmişlik durumları, iş gücü şartları, iş alanları, kurumsal ve toplumsal kuruluşların ve görevlerinin farklılıklar göstermesi gibi nedenler, yoksulluğun ortak tanımını engellemektedir.
Şöyle örnek verirsem daha iyi anlaya bilirsiniz:
Afrika’da kuraklıklar nedeniyle yeterince beslenemeyen aileler, Güney Amerika kıtasının bir çok ülkesinde teneke evlerde yaşam süren insanlar, İngiltere’de yaşayan ama kışın ısınma sorunuyla karşılaşan insan, Amerika’da yaşayan fakat sağlık sigortası olmayan insanları konuyla ilgili olarak örnek gösterebiliriz. Bunların hepsinin çözümü farklıdır. Bu da bize “Yoksulluk ” kavramının herkese göre değişiklik göstereceğini göstermektedir.
Yoksulluk kaynakları arasında; adaletsiz bir vergi sistemi, yüksek faiz ve rant ekonomisi, çalışamayacak durumdaki çok sayıda yaşlı ve özürlü, piyasalardaki tekelleşmeler, miras yoluyla elde edilen gelirler, bireylerin yetenek farklılıkları, devlet teşvikleri, enflasyon kısaca ekonomik yapının işleyişinde yer alan aksaklıklardır.
Gelelim Türkiye’nin yoksulluktan, derin yoksulluğa doğru gittiği yolculuğuna:
Türkiye için dönüm noktası 24 Ocak 1980 yılında açıklanan istikrar kararlarına dayanmaktadır. Devletçi politikalar terk edilmiş ve serbest piyasa koşullarının hakim olduğu, dış dünya ile bütünleşmeyi sağlayacak, özel sektörün sanayileşme ile gelişeceği ve ihracata ( dış satım ) dayalı bir ekonomi politikasına geçilmiştir. Bu arada öncesinde gözden kaçırmamanız gereken olay, 12 Eylül 1980 yılında yapılan askeri darbe sonucu çalışanların her türlü haklarının kısıtlanması, sendikal faaliyetlerin askıya alınmasıdır.
24 Ocak kararlarından sonra ülkemizin yoksulluk profili değişmeye başlamış ve nispeten gelir dağılımın eşit dağıtıldığı bir ülke olmaktan çıkıp zengin ve yoksulu arasındaki makasın hızla açılacağı günlere doğru yolculuğumuz başlamıştır.
Türkiye’de yoksulun hayat stratejisini biliyor musunuz ? Bilmiyorsanız buyurun bir birlikte bakalım.
Fırına ya da markete gider kalmış bayat ekmek ile simiti alır, evinde buharda ısıtır ya da çorbanın içine doğrar, çocukların protein alması için kemik alır ve onu kaynatır suyuna çorba yapar, çalıştığı yerde verilen yemekleri yemez sarar eve getirir, yine çalıştığı erde verilen indirim kuponlarını markete kullanır eve biraz malzeme almak için, pazara akşam saatlerinde gider belki iki kuruş fiyatlar ucuzlar diye, ya da pazar dağılırken gider yere atılanları toplamak için, kırık yumurta almaya çalışır, çoğu zaman çalıştığı yere neredeyse bir saatte yürüyerek gider, küçük bir bahçesi varsa orada sebze yetiştirmeye çalışır, kış gelince sobayı fazla yakmamaya çalışır, kalın giyinir, battaniye içine sığınır. Köylerden şehirlere salça, turşu, ekmek, bulgur, mısır vs. temel gıda maddeleri gönderilir. Bu örnekleri çoğaltmak mümkün tabi ki… Bunlar hayatta kalmanın yolları.
Kendinize sorun bakalım ! Türkiye’de bu şekilde yaşamaya çalışan kaç milyon ev ve ev halkı var ?
Bakanlıkların, TUİK’in, Türk İş’in verilerine göre 2022 yılında 7 milyon ev gıdadan yakacağa, sağlıktan mamaya, yakacaktan barınmaya kadar sosyal yardım alıyor. Her evde ortalama 4 kişi yaşadığını hesap ederseniz 28 milyon insana gelir. Ayrıca 9 milyon kişinin genel sağlık sigortasını da devlet karşılamaktadır.

Derin Yoksulluk Ağı kurucularından Sayın Hacer Foggo bakınız derin yoksulluk konusunda neler diyor:
” Güvencesiz çalışan insanlar, gelirleri, yatırımları şimdiye kadar olmamış kişiler, günlük iş yapanlar, inşaatlarda, tarlalarda, bahçelerde, yeme içme yerlerinde günlük yevmiye ile çalışanlar, kağıt ve plastik toplayanlar, gündeliğe ve çocuk bakmaya giden kadınlar, sakatlar, çalışamayacak olan ihtiyarlar, sigortası olmayanlar derin yoksulluğa girenlerdir. Derin yoksulluk aynı zamanda devreden yoksulluktur. Yani ana – babalardan çocuklarına kalan miras ” demiştir.
2022 yılında Tüketici Hakları Derneği ve Türk-İş tarafından yapılan çalışmalarda derin yoksullukla ilgili şu bulgulara ulaşılmıştır. Bu arada hemen belirteyim; TUİK’in verilerine kimsenin inanmadığını da biliyoruz.
Türkiye’de çocukların % 22’si yoksulluk içinde büyüyor bu oran ile Türkiye OECD ülkeleri arasında ikinci sırada;
Okur- yazar olmayanların % 28’i ve üniversite okuyanların %3’ü yoksul;
Maddi ve sosyal yoksulluk oranı % 17,5 ;
Sürekli yoksulluk oranı % 15 oldu.
Taksit ödemeleri veya borçları olanların oranı % 60 oldu.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranına da maalesef % 33’e ulaşmış durumdadır.
Tüketici Hakları Derneğine göre şu anda ülkenin; % 95’iaçlık ve yoksulluk sınırı altında yaşıyor. Bunun % 60.2’si açlık sınırının altında derin yoksullukla boğuşuyor, %37.4’ü ise yoksullukla boğuşuyor.
Artık bir gerçek var. Asgari ücret ve ona çok yakın maaşlarla kimse ayakta kalamaz.
Bizim temel meselemiz, bir avuç zenginin bu yoksulluk üzerinden zenginleşmesi değil, paylaşılan gelirin eşit sosyal devlet ilkelerine göre dağıtılmasıdır. Devlet önce kendi yurttaşını, öğrencisini, çalışanını düşünmelidir.
Yoksulluk “KADER ” midir ?
Bu soruyu gelişmemiş ya da az gelişmiş ülke halklarına sorarsanız yanıtları ” Evet ” olacaktır. Bizim de bu ülkeler içinde yer aldığımız düşünülürse burada da aynı sonuç çıkar. Her şeyi kadere bağlayan toplumlardan da zaten bir şey olmadığı ya da olamayacağı görülmektedir.
Ülkemizde yoksulluğun ve yokluğun çok uzun yıllardır devam etmesi neticesinde, bireylerin neredeyse tamamına yakınında azla değil, yokla yetinmek gerektiği düşüncesi ağır basmaktadır. Bunun sonucunda toplumda savunma tepkileri gelişmiş neredeyse fakirlik yüceltilmeye evrilmiştir. Zengin olan herkesin de kötüleştiği fikri yerleşmiştir.
Ülkemizde derin yoksulluktan en fazla etkilenen kesim kadınlar ve çocuklardır. Bu nedenle sosyal devlet kadınları ve çocukları ayrımcılığa karşı korumalı, kadınlara daha fazla çalışma sahası açmalıdır.
Dünyanın tüm gelişmiş ülkelerinde de yoksulluk vardır. Fakat bu ülkelerde sosyal adalet ve adil paylaşım politikası gerçekten uygulanmakta ve bir nebze de olsa sorunlar tam çözülemese de geriye doğru gitmemektedir. Oysa bizim gibi ülkelerde her yıl bir önceki yılı mumla aratmaktadır.
Bir kez daha söylüyorum yoksulluk sadece gelir dağılımı değil, zenginle fakiri karşılaştırmak demek değildir. Hayatın her alanını içine alır. Sosyal politikalar, doğru bölüşüm ve dağıtımla da sorun çözülebilir.
Ama bizim ülkemizde komşunun telefonuna bakarsın, arkadaşının arabasına bakarsın, yediğine içtiğine bakarsın ve bu benden zengin diye noktayı koyarsın.
Keşke okusan da, araştırsan da derin yoksulluk nasıl oluyor ? Bunları bilsen, tek bir şeye bakıp millet hakkında ahkam kesmesen !

ÖNCER ÜNLÜ – BAŞYAZAR
Geçen yazımın konusu ülkemizde ki orman yangınları ve nedenleriydi.
Yazının daha mürekkebi doğru dürüst kurumadan, Akbelen Ormanlarının kıyımı ve köylülerin direnişini görmezden gelemezdim. Özellikle ağaca sarılmış yaşlı teyzemin görüntüsü ve yine bir avukatın jandarmaya seslenişi azıcık yüreğinde vicdanı olanın içini sızlatmaya yeter ve artar bile.
Güzelim bir orman düşünün, içinde yarım asrı devirmiş değişik çamlar, börtü böcekler, değişik bitkiler, çeşitli hayvanlar yaşıyor. Sizler de 21.yüz yıla gelmişsiniz, sıcaklıklar yıldan yıla artış gösteriyor, mevsimler değişiyor, hava olayları değişiyor, kuraklıklar fazlalaşıyor ve tüm bunlara rağmen bir taraftan ormanları yakıyorsunuz bir taraftan da keserek bitiriyorsunuz.
Orman yangınları başladı diye herkese kapatılan ormanlara, hızarların girmesi serbest değil mi?
24 Temmuz sabahın erken saatlerinden itibaren Muğla’nın Milas ilçesinin Akbelen Ormanı’nda başlayan ağaç kesimi şu ana kadar devam ediyordu. Hız kesmeden devam edecek gibi de duruyor.
Ormanın yok edilmesinin nedeni daha önce özelleştirilen Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerine kömür sağlamak için maden açmak. Bu arada unutanlar ya da hiç bilgi olmayanlar için anımsatalım; bu iki termik santralin yıllarca baca gazı arıtma tesisi olmadı, çevreye ve insan sağlığına ilişkin yüzlerce habere konu oldu.
Ormanı yok etme hikayesinin başlangıcı 2020 yılı. 2014 yılından beri termik santralleri işleten YK Enerji, linyit kömürü çıkarmak için orman alanında devletten izin alıyor. İzin alımından sonra ise köylülerin direnişi başlıyor. Eylül 2021 de bilirkişi raporuna göre, mahkeme yürütmeyi yürütmeyi durdurma kararı veriyor. Bu arada zaten yürütmeyi durdurma kararına rağmen ağaçlar kesilmeye devam ediliyor. Şirketin itirazları üzerine daha sonra 2022 yılında yapılan bilirkişi incelemesi, gerçekten pes dedirtecek cinsten.
Raporda madencilik faaliyetinden Akbelen Ormanlarının olumsuz etkileneceği söyleniyor fakat aynı raporda kömürün çıkartılması için bölge maden sahası olur deniyor. Böyle bir karar ancak geri kalmış bir orta doğu ülkesinde olur. Zaten bizim yerimizde orası.
İşin trajikomik yeri ise, Limak şirketinin başkanı Ebru Özdemir’in WWF- Türkiye Doğal Hayatı Koruma Vakfı’nın Mütevelli Heyetinde yer alması. ” Güler misin ? ” ” Yoksa ağlar mısın ? ” Bu gün Vakıftan yapılan bir açıklamayla Ebru Özdemir’in üyeliğinin iptal edileceği ve heyet üyeliğinden çıkarılacağı açıklandı. Belirli bir süre sonra vakıf karar değiştirirse, bir şey diyemem. Burası Türkiye …
TEMA Vakfı, 780 dönümlük Kızılçam ağacının kesileceğini söylüyor. Bir düşünün:
“Yıllardır Ege’de, Kaz Dağları’nda, Karadeniz’de, Artvin’de, ne ormanlar yok edildi, ne zeytinlikler söküldü “. Bir tarafta çocukları gibi ağaçlara sarılan insanlar, yine bir tarafta da rant için, daha fazla para için ağaçları kesenler.

xxxxxx
Bu arada ilgili şirket basın açıklamasında; ” bu santrallerin elektrik üretiminde çok önemli olduğunu, santraller çalışmazsa binlerce kişinin işsiz ve mağdur kalacağını, Türkiye’nin bir bölümünün de 2024 yılından itibaren elektriksiz kalacağını belirterek, 3100 işçi çalıştırdıklarını, bölgeye bu güne kadar 3 milyon fidan diktiklerini ” açıklamalarına ekliyor. Şirket açıklamasında büyüklere masallar anlatırken, keşke küçüklere de şunları söyleseydi:
” Ormanın, iklimin, denizin ve çevrenin mutlaka korunması gerektiğini, temiz havanın insanların geleceğinde ölümcül role sahip olduğunu, çevreye ekonomik zarar verdiklerini, iklimin değişmesine direk etki yaptıklarını da ” açıklasaydı ya!
Utanmasalar ormanları koruyanları ” Vatan Haini ” ilan edecekler. Sosyal medyada yaptırdıkları alan haberlerle de hedef saptırmaya çalışıyorlar. Yok köylüler ağaçlar kesilsin istiyormuş, dışarıdan gelenler bizi karıştırıyor diyorlarmış, ne güzel ağaçları kesip para kazanıyorlarmış… Ne inandırıcı ya!
xxxxxx
Enerji Piyasası uzmanları ise bizlere şu bilgiyi veriyorlar:
“Bu ağaçlar, Türkiye’nin tamamının enerjisinin %1’ni üreten iki santral için kesiliyor. Yani ki santralin toplam kurulu gücü 1100 megavat oluyor. Kısaca iki santralin toplamı Türkiye’nin elektrik üretiminin % 2,1′ ine denk geliyor.
Temel sorun bu iki santral kapatılacağına özelleştirildi ve alan şirketler de karlarını maksimuma çıkarana kadar bu santralleri kömür yakarak işletmek istemelerindendir.
xxxxxx

Köylü teyzem, bütün gücüyle sarıldığı asırlık çam ağacından kendisini koparmaya çalışan jandarmaya yalvaran sesle; “Jandarma oğlum, sen vatanı koruyacaksın, vatan için sen varsın. Bunlara kıyan eller kırılsın, yapmayın evladım. Sen kimin için buradasın ?” diyordu.
Yine Akbelen Ormanı’nda Avukat A. Ali Cangı da jandarmaya; “Bak görün, vicdanınız el veriyor mu? Yok mu içinizde köylü çocuğu ? Gitti kaç yıllık ağaç “…
Türkiye ormanlarını yok ederken , A.B. ülkeleri ne yapıyor ?
Karbondioksit salınımını nasıl en aza indiririz? Konusuna yoğunlaşıyorlar.
Türkiye enerji üretiminde çağa ayak uydursa yenilenebilir enerjiye daha fazla yatırım yapsa, top yekun enerji tasarrufuna girse emin olun bunun gibi çevre canavarı olan kömür santralleri kapatılır. Çocuklarımız geleceğe daha güvenli bakar.
Düşünün ki, “Bir Avrupa ülkesinde bu kadar büyük bir orman iklim krizi ağırlaşırken yok edilebilir mi “?
Düşünün ki, “Bir Avrupa ülkesinde yargı ağaç kesimi davaları için ret kararı verebilir mi “?
Düşünün ki, “Doğal protesto yapılırken zararsız köylülere gaz sıkılır mı “?
xxxxxx
Son sözü TEMA Vakfı başkanı Sayın Deniz Ataç söylesin:
” Her yerden her şeyi çıkarmak, Türkiye’nin başına gelmiş en büyük beladır” demiş.
Doğru söze ne denir ki ?
AKIL, VİCDAN, ADALET, İNSANLIK !
Neredeyseniz bir an önce gelin.
xxxxxx
NOT : Yazımı bitirdikten sonra öğrendiğime göre bölgeye giden C.H.P. Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, köylülerin zoruyla orman kesim bölgesine geçmiş, yine C.H.P. milletvekili Mahmut Tanal’da tartıştığı kişilere ” provokatör ” demiş.
Yine, Kılıçdaroğlu gitmiş. Ya ülkeyi kurtaracak 6’lı masanın diğer ayakları nerede ? Eminim onlar daha önemli işlerle uğraşıyorlardır. Nasıl olsa Ankara’dan iki nutuk attılar, iki de twit salladılar yeter de artar bile…