05 Kasım 2026 Perşembe
Sabancı Üniversitesi IICEC, COP31’de Su Stresini, Stratejik Su Güvenliğini ve Sürdürülebilirliği Gündeme Taşıdı
BİZ ONUN GİBİSİNİ GÖRMEDİK
Eşinizle yaşadığınız sorunları başkalarıyla paylaşırken iki kez düşünün!
Sokağa İtilen Çocuklar Problemleriyle Büyüyor
GENÇLİK GELECEĞİN TOHUMUDUR
Kamu Sendikacılığında İrtifa Kaybı: Promosyon Kıskacında Meslek Sendikacılığı
ÇELEBİ ÖZTÜRK
Kamu sendikacılığı, çalışanların haklarını koruma ve geliştirme misyonundan hızla uzaklaşarak, vizyonsuz bir rekabetin ve derin bir yapısal dönüşümün kıskacına girmiştir. Özellikle sağlık çalışanlarının sahadaki haklı beklentilerini ve feryadını görmezden gelen konjonktür sendikacılığı, bugün ne yazık ki içler acısı bir noktaya ulaşmıştır.
Sendikal rekabetin, üyelerin özlük haklarını büyütmek yerine “promosyon dağıtma” yarışına indirgenmesi, sendikal mücadelenin içini boşaltmaktadır. Nitekim Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sendikaların üye kazanmak ya da sadakat sağlamak amacıyla market çeki, alışveriş kartı, elektronik eşya ve valiz gibi ayni/nakdi promosyonlar dağıtmasının hukuka açıkça aykırı olduğunu tescillemiştir.
Bu durum, 4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun amir hükümlerine dayanmaktadır. Kanun uyarınca, sendika gelirlerinin üyelere veya üçüncü kişilere doğrudan ya da dolaylı olarak maddi menfaat sağlayacak şekilde dağıtılması kesinlikle yasaktır. Maddi menfaat vaadiyle üye devşirmek, sendikal örgütlenme hakkını sakatladığı gibi, çalışanın özgür iradesine de açık bir ipotektir.
Madalyonun diğer yüzü ise tam bir çifte standart barındırmaktadır: Üye çoğunluğu sayesinde devasa aidat gelirlerine ulaşan ve arkasına aldığı siyasi rüzgarla kurumlarda imtiyaz devşiren yapılar varlığını sürdürürken; bu adaletsiz ekosistemde hayatta kalmaya ve sesini duyurmaya çalışan geliri düşük sendikalar, üyelerini tutabilmek için adeta bu promosyon kıskacına itilmektedir.
Adaletsiz olan sistemin kendisi, en büyük çelişki ise denetim makamının tavrıdır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, promosyon dağıtan sendikalara kanunu hatırlatıp parmak sallarken; siyasi iş birliği içinde kurumlarda korunan ve taviz verilerek imtiyaz elde eden büyük sendikalara alan açılmakta; düşük bütçeli sendikalar ise hayatta kalabilmek için adeta hediye dağıtmak zorunda bırakılmaktadır.
Genel kamu sendikacılığının temellerini sarsan, adeta parçalanmasına yol açan ve sistemi meslek grubu sendikacılığına doğru hızla evrilten kontrolsüz ve yapısal çürümeye ve kurumsallaşmaya karşı sessiz ve seyirci kalınmaktadır. Sahadan kopuk, hukuku araçsallaştıran ve ayrımcılığı körükleyen bu çarpık düzen, Türkiye’de kamu sendikacılığının iflas ilanıdır.
Son söz; küçülen hedeflerin, büyüyen koltukların ve hakkı yenen kamu çalışanlarının hesabı elbet sahada sorulacaktır.
Anadolu Sağlık Sen Genel Başkanı Necip Taşkın, 2026 yılı bitmeden gerçekleştirilmesi planlanan 38 bin sağlık çalışanı alımının hastanelerdeki iş yükünü hafifletmek adına kritik bir adım olduğunu belirtti. Alım müjdesini memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden Taşkın, mevcut personel açığı ve yeni açılan hastaneler dikkate alındığında bu sayının artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Sağlık sektöründeki personel ihtiyacı ve atama süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Anadolu Sağlık Sen Genel Başkanı Necip Taşkın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu tarafından duyurulan 38 bin sağlık personeli alımına dair önemli açıklamalarda bulundu.
Sağlık hizmetlerinin bir ekip işi olduğunu vurgulayan Taşkın, sektördeki personel eksikliğinin doğrudan kurumsal işleyişe yansıdığını ifade etti. Taşkın açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi:
“Sağlık çalışanı derken sektördeki tüm çalışanları kastediyoruz; burada bir kavram kargaşası yaşanmamalıdır. Personel eksikliği, sağlık kurumlarının yönetsel, operasyonel ve klinik işleyişini doğrudan sekteye uğratan sistemik bir krizdir. Bütün branşlardaki personel eksikliği kurumsal işleyişte ciddi kırılmalara yol açmaktadır. Bu nedenle yeni açılan ve açılış hazırlığı süren hastaneler de göz önüne alınarak, yatırımların tüm branşları kapsayacak şekilde dengeli planlanması şarttır.”
Atanmayı bekleyen binlerce sağlık mezunu ve yataklı tedavi kurumlarındaki yoğunluk göz önüne alındığında açıklanan kadro sayısının yetersiz kalabileceğini savunan Necip Taşkın, planlamaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti:
Sayı Artırılmalı: Yataklı tedavi kurumlarındaki iş yükünü hafifletmek ve hizmet kalitesini korumak adına 38 binlik kadro sayısının artırılması gerekmektedir.
Kadro Ayrımları Netleşmeli: Yataklı tedavi kurumlarının gerçek ihtiyacı karşılanırken, işçi kadrosundan yapılacak alımların bu 38 binlik istihdam sayısının dışında tutularak planlanması önem arz etmektedir.
Sağlık Bakanlığı tarafından önümüzdeki günlerde açıklanması beklenen alım takvimi ve branş dağılımı detayları, hem atama bekleyen mezunlar hem de sahada görev yapan sağlık çalışanları tarafından yakından takip ediliyor.
ÇELEBİ ÖZTÜRK
Büyük sendikalardan birinin temsilcileri öyle abuk sabuk paylaşımlar yapıyorlar ki insanın inanası gelmiyor! Bu sendikanın Genel Yönetim Kurulu ne yapıyor çok merak ediyorum. Temsilcilerinin yaptığı paylaşımları görmüyorlar mı? temsilcilerine rekabet edin ama diğer sendikaların hizmetlerini küçümseyici, alaya alıcı paylaşımlar yapmayın. Sendika üyelerini rencide etmeyin, tarzında uyarılarda bulunmuyorlar mı?
Sendikaların hizmetlerini küçümseyen sendika temsilcilerine bir önerim var: Çalışanların hak ve hukukunu korumak ve yeni kazanımlar elde edilmesini sağlamak sendikaların asli görevlerindendir. Sizin üyelerinize yaptığınız bir hizmeti başka bir sendikada kendi üyeleri için yapabilir. Hukuken ve İdari olarak bunda bir sıkıntı olmadığı gibi siz, üyelerinize hizmeti kendinize nasıl hak görüyorsanız diğer sendikalar da aynı haklara saliptir. Başka bir sendikanın yaptığını “biz daha önce yapmıştık” diyerek küçümsemek, yapılan hizmeti alay konusu yapmak sendikacılık değildir. Buna hasetlik, fesatlık, diğer sendikaları küçümsemek ve kıskançlık denir. Enerjinizi sendikalar arası polemik üretmek yerine; maaş adaleti, çalışma koşulları, yıpranma payı, uzun, yoğun ve yorucu nöbetler, aile birliğinin sağlanması, 2008 öncesi ve sonrası işe başlayanlarla ilgili sorunların giderilmesi, Yardımcı Hizmetler Sınıfının kaldırılması, 3.600 ek göstergeden yararlanamayan çalışanların mağduriyetinin giderilmesi, kira yardımı ve büyükşehir tazminatının verilmesi, diğer ekonomik ve sosyal haklarla ilgili mağduriyetlerin giderilmesi vb. gibi kronik sorunların çözümüne harcamanız daha yapıcı olacaktır. Hani o, sosyal medyadaki paylaşımlarınızın altına destekleyici yorum yazanlar var ya, siz o yalakaların gazına gelmeyin. Sağlık çalışanları, sendikaların kavgalarından ve kendilerini ayrıştıran tartışmalardan ziyade, hak aramada birleşen güçlü bir duruş bekliyorlar.
Sendikal rekabette asıl odağın geçmiş başarıların kıyaslanması değil, çalışanların güncel ve gelecekteki haklarının geliştirilmesi olması gerektiği sağlık çalışanları arasında geniş kabul görmektedir. Asıl amacın hizmet odaklı sendikal anlayış olması gerekiyor. Ancak bazı sendikaların kıskançlık duygularına kapıldığı sosyal medya paylaşımlarından görülüyor. Sendikaların temel varlık sebebi, üyelerin ekonomik, sosyal ve mesleki haklarını koruyup geliştirmektir. Dolayısıyla hizmetlerin “kim tarafından daha önce yapıldığı” yönündeki polemikler, çalışanların gerçek sorunlarının gölgede kalmasına yol açıyor.
Bir sendikanın başlattığı olumlu bir uygulamanın diğer sendikalarca da benimsenmesi, tüm sağlık çalışanlarının yararınadır. Ve rekabet her zaman iyidir ama kıskançlık yapmak, hasetlik ve fesatlıkla diğer sendikanın önünü kesmeye yönelik karalama ve yıpratma çalışmaları hiçbir sendikaya yarar sağlamaz.
Son söz; sigorta, sosyal tesis veya hukuki destek gibi hizmetlerin tüm sendikalarda karşılık bulması bir rekabet unsuru değil, sektörel bir standart hâline gelmelidir.
ÇELEBİ ÖZTÜRK
Sağlık sistemindeki yapısal sorunlar ne yazık ki Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) kendini daha açık bir şekilde gösteriyor. Bürokratik her hatanın ve idari her beceriksizliğin faturası nedense hep aynı adrese kesiliyor? Özel hastanelerin yaptığı hatalı aşı girişlerinden tutun da vatandaşın kendi özgür iradesiyle yaptırmadığı kanser taramalarına, Anayasal bir hak olan yıllık iznini kullanabilmek için yerine vekil bulmaya zorlanan, bulamadığında ise maaşından kesinti yapılan bir hemşirenin emeğinin E-Nabız’daki bir “yıldız sayısına” indirgenmesine kadar, sistemin tüm günahları Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) çalışan hemşirelerin omuzlarına yıkılıyor. Sahada gece gündüz demeden çalışan bu insanlar, birer sağlık neferi mi yoksa sistemin tüm açıklarını kapatmakla görevlendirilmiş birer günah keçisi mi? Bugün ASM çalışanları; sadece ağır iş yüküyle değil, anayasal haklarının ellerinden alınması, mobbing ve hukuk dışı maaş kesintileriyle adeta bir modern angarya düzenine mahkûm ediliyor.
Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın parıltılı reklamlarının arkasında, hakları gasbedilen ve sistemin günah keçisi ilan edilen binlerce ASM çalışanı var. Karşı karşıya olduğumuz tablo, çağdaş bir sağlık hizmeti değil, açık bir hak gaspıdır
Sağlık sisteminin temel taşı olan Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, ne yazık ki uzun süredir yapısal ve hukuki çarpıklıkların gölgesinde can çekişiyor. Bugün Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) görev yapan hemşirelerin ve sağlık personelinin karşı karşıya kaldığı idari baskılar, hem meslek onurunu zedelemekte hem de en temel insan haklarını açıkça ihlal etmektedir.
Sistemin en büyük adaletsizliklerinden biri, sorumluluk alanlarının dışındaki hataların faturasının ASM çalışanlarına kesilmesidir. Özel sağlık kuruluşlarında yapılan hatalı aşı girişleri ya da bu kuruluşlarda gerçekleştirilen doğumlarda gebeliklerin takipsiz bırakılması gibi kusurların sorumlusu aile sağlığı personeli değildir. Başka bir kurumun idari ve operasyonel hatasından ötürü ASM çalışanlarını sorumlu tutmak, en hafif tabirle hukuk dışıdır.
Bu haksız ceza mekanizması, sağlık çalışanlarının hayatını adeta bir angaryaya dönüştürmektedir. Bugün bir ASM hemşiresinin, anayasal ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış en temel hakkı olan “dinlenme hakkı” adeta bir lütfe dönüştürülmüştür. Hemşirelerimiz, yıllık izinlerini kullanmak istediklerinde yerlerine vekalet edecek bir personel bulmaya zorlanmaktadır. İnsan onurunu, bedensel ve zihinsel bütünlüğü korumayı amaçlayan bu hak; Anayasa’nın 50. maddesiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 102. ve 103. maddeleriyle net bir şekilde koruma altındadır. Dahası Türkiye; Birleşmiş Milletler (BM) sözleşmeleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), Avrupa Sosyal Şartı ve ILO prensipleri gibi dinlenme hakkını mutlak sayan uluslararası metinlerin de tarafıdır. Buna rağmen, yerine personel ikame edemeyen sağlık çalışanının izne çıkmasının engellenmesi ya da İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından geçici görevlendirme yapıldığında hemşirenin maaşından kesinti yapılması, çağdaş sağlık yönetimi ilkeleriyle bağdaşmayan ilkel ve hukuk dışı bir cezalandırma yöntemidir.
Mevcut sistem, performansa dayalı ücretlendirme adı altında sağlık çalışanının emeğini de değersizleştirmektedir. Hasta memnuniyetinin “E-Nabız üzerindeki yıldız sayısına” indirgenmesi, tıp etiği ve bilimsellikle açıklanamaz. Muayene sayısı, Hastalık Yönetim Platformu (HYP) yüzdesi ve nüfus puanı gibi kriterler zaten maaşları doğrudan etkileyerek personeli birer “sayı avcısına” dönüştürmektedir. Üstelik merkezde hekim bulunmadığı dönemlerde HYP işlemlerinin yapılamamasının faturası yine ASM personeline kesilmekte, maaşlarından kesintiye gidilmektedir. Personelin kendi kusuru olmayan bir idari boşluktan ötürü maddi zarara uğratılması kabul edilemez.
Benzer şekilde, bir vatandaşın kendi özgür iradesiyle kanser taraması yaptırmak istememesinden ASM yönetimini ve çalışanını sorumlu tutmak, mantık sınırlarını zorlamaktadır. Sağlık personeli bilgilendirmekle yükümlüdür, vatandaşın yerine karar vermekle değil. Bilinçlendirme çalışmalarının yükümlülüğü ile vatandaşın kişisel tercihinin sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır.
Sağlıkta dönüşümün yükü, sahada gece gündüz demeden çalışan hemşirelerin ve ebelerin omuzlarına yıkılamaz. Devletin asli görevi, çalışanını korumak ve ona insani çalışma şartları sunmaktır. ASM çalışanlarını hak mahrumiyetleriyle, mobbingle ve haksız maaş kesintileriyle baş başa bırakan bu çarpık uygulamalardan bir an önce vazgeçilmelidir. Unutulmamalıdır ki; çalışanın hakkının gasp edildiği bir sistemde, toplumun da sağlıklı kalması mümkün değildir.
ÇELEBİ ÖZTÜRK
Yeni bir heyecan ve yepyeni bir başlangıç için geri sayım başladı!
sağlıktabugün.com’dan sonra şimdi de Adana’nın köklü sesi KozanBilgi.Net’te sizler leyim.
Yalnızca sağlık haberleriyle değil; edebiyatın, kültürün ve sanatın büyülü dünyasına dokunan köşe yazılarımla yarından itibaren bu değerli platformda buluşuyoruz.
Kalemimden dökülen satırları okumanız, bu heyecana ortak olmanız ve güzel düşüncelerinizle yoldaşlık etmeniz bana güç verecek.