News
News
Taha Toros (1912, Adana – 2012), Türk kültür tarihi araştırmacısı, biyograf, yazar ve Türkiye’nin en zengin şahsi kültür arşivlerinden birinin kurucusudur. Adana’da başlayan yaşam serüveni, Cumhuriyet döneminin edebiyat, folklor ve sanat tarihine ışık tutan devasa bir birikime dönüşmüştür.
Sıradışı Çocukluk ve İsminin Hikayesi
Adana’da doğan Toros’un çocukluğu, geçirdiği ağır kalp rahatsızlığı sebebiyle akranlarından farklı ve üzüntülü geçmiştir. “Taha” ismini almasının ardında ise ilginç bir nüfus hikayesi yatar: Kendisinden 15 ay önce doğup vefat eden Ömer isimli kardeşinin nüfus kağıdı kendisine verilmiş; aile ebced hesabıyla 1328 (Rumi) sayısını tutturacak isim ararken dönemin Musul Milletvekili Taha Efendi bebeğe kendi adını vermiştir.
Gençlik Yılları ve Eğitim Hayatı
Adana Lisesi’nde okurken ünlü edebiyat tarihçisi İsmail Habib Sevük’ün teşvikiyle edebiyat ve folklorla ilgilenmeye başladı. Hayat mecmuasında şiirleri yayımlandı. 1930’da Adana Lisesi’nden mezun olup İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi ve 1933’te mezun oldu. Maliye teşkilatında göreve başladıktan sonra 1937-1940 yılları arasında Adana Ticaret ve Sanayi Odası Genel Sekreterliği görevini yürüttü.
Kültür Araştırmaları ve Arşiv Tutkusu
1941’den itibaren Ticaret Bakanlığı Başmüfettişi olarak görev yapan Toros, Paris, Vatikan ve Polonya arşivlerinde Türk kültür tarihi üzerine araştırmalar yürüttü. Emekli olduğu 1975 yılına kadar Türkiye’nin dört bir yanını gezerek folklor malzemesi ve biyografik belge topladı. İstanbul Etiler’deki evini devasa bir kültür arşivine dönüştürdü.
| Dönem / Alan | Faaliyetleri ve Çalışma Alanları |
| Çukurova & Toroslar | Bölge folkloru, Tahtacı oymakları, Seyhan efsaneleri ve Ziya Paşa’nın Adana valiliği üzerine araştırmalar. |
| Yurt Dışı Arşivleri | Vatikan arşivlerinde Osmanlı-Papalık ilişkileri; Paris’te Türk sanatçıları (Fikret Muallâ vb.) incelemeleri. |
| Biyografi ve Arşivcilik | Türk edebiyatı, resim sanatı ve siyaset tarihinin unutulmuş portrelerini gün yüzüne çıkarma. |
Yayımlanmış Başlıca Yapıtları
Toros Demetleri (1929)
İki Ses Geliyor (Şiir, 1934)
Türk Kadın Şairleri (Antoloji, 1934)
Seyhan Efsanesi (1935)
Toroslarda Tahtacı Oymakları (1938)
Şair Ziya Paşa’nın Adana Valiliği (1940)
Dadaloğlu (1940)
Geçmişte Türkiye-Polonya İlişkileri (1983)
Fikret Mualla (1986)
İlk Kadın Ressamlarımız (1988)
Mazi Cenneti 1 (1992)
Kahvenin Öyküsü (1998)
Türk Edebiyatından Altı Renkli Portre (1998)
Nazım Hikmet (2005)
