News
News
Sâmiha Ayverdi (25 Kasım 1905, İstanbul – 22 Mart 1993, İstanbul), Türk edebiyatının ve tasavvuf düşüncesinin en önemli kadın yazarlarındandır. Roman, inceleme, deneme ve tarih türünde kaleme aldığı yapıtlarıyla tanınan yazar, sufi eğilimli edebi çizgisi ve kültür hayatına katkılarıyla öne çıkmıştır.
Hayatı ve Eğitimi Piyade Kaymakamı (Yarbay) İsmail Hakkı Bey ile Fatma Meliha Hanım’ın kızı, mimar ve tarihçi Ekrem Hakkı Ayverdi’nin kız kardeşidir. İlköğrenimini Süleymaniye Kız Numune Mektebi’nde tamamladıktan sonra özel derslerle eğitimine devam etmiştir. İleri düzeyde Fransızca öğrenen Ayverdi; tarih, felsefe ve tasavvuf alanlarında kendini derinlemesine yetiştirmiştir.
Rıfailik tarikatının kurucusu Kenan Rıfai’nin en önemli öğrencilerinden ve müridlerinden biridir. Tasavvuf düşüncesini hümanist bir yaklaşımla ele alarak geniş kitlelere aktarmıştır. Kültürel mirasın korunması adına birçok sivil toplum kuruluşunun öncülüğünü yapmış; 1966’da Türk Ev Kadınları Derneği’nin kuruluşuna ön ayak olmuş, 1970’te Kubbealtı Cemiyeti ve 1978’de Kubbealtı Vakfı’nın kurucuları arasında yer almıştır. Ayrıca İstanbul Fetih Cemiyeti ve Yahya Kemal Enstitüsü’nde aktif görevler üstlenmiştir. 22 Mart 1993’te vefat eden yazarın naaşı, Zeytinburnu Merkez Efendi Camii haziresinde yer almaktadır.
Edebi Kişiliği ve Eserleri Edebi hayatına 1938 yılında yayımlanan ilk romanı Aşk Bu İmiş (Aşk Budur) ile adım atan Sâmiha Ayverdi, 1946’dan itibaren ağırlıklı olarak fikir ve tarih eserlerine yönelmiştir. Eserlerinde İstanbul kültürünü, Osmanlı medeniyetini ve tasavvuf ahlakını merkezine almıştır. Geçmişe duyulan özlemi ve konak hayatının çöküşünü en yetkin biçimde yansıtan başyapıtı İbrahim Efendi Konağı’dır. Batmayan Gün ve İnsan ve Şeytan romanlarında ise tasavvufi arayışlar öne çıkar. Günümüzde Kubbealtı Neşriyat tarafından yayımlanan Sâmiha Ayverdi Külliyatı 36 ciltten oluşmaktadır.
Başlıca Ödülleri
1978: Türkiye Millî Kültür Vakfı Armağanı
1984: Türk Millî Kültürüne Hizmet Şeref Armağanı
1985: Yeryüzünde Birkaç Adım eseriyle Boğaziçi Başarı Ödülü
1986: Türk Edebiyat Vakfı Millî Sanata Hizmet Plaketi
1988: Hey Gidi Günler Hey eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Dil Ödülü
1990: Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Şükran Plaketi
1992: İLESAM Üstün Hizmet Ödülü
