" />
News
News
Sorumluluk; bireyin yaşına, cinsiyetine ve gelişim düzeyine uygun olarak üzerine düşen görevleri üstlenmesi ve bunların sonuçlarına katlanmasıdır. Pek çok anne-baba, çocuğunun sorumluluk alamamasından ve sürekli arkasını toplamak zorunda kalmaktan şikayet eder.
Unutulmamalıdır ki sorumluluk duygusu çocuklara nutuk çekerek ya da onlar adına her şeyi yaparak öğretilemez. Peki, evde ve okulda çocuklarda sorumluluk bilinci nasıl geliştirilir? İşte çocukların kendi sınırlarını çizmesine ve sorumluluk üstlenmesine yardımcı olacak altın kurallar.
Erken yaşta sorumluluk almayı öğrenen çocuklar, akranlarına göre hayata çok daha avantajlı başlarlar. Bu çocukların belirgin özellikleri şunlardır:
Kendi kararlarını tek başlarına verebilirler,
Karar alırken ellerindeki kaynakları ve imkanları doğru kullanırlar,
Toplumsal ve ailevi değer yargılarını gözetirler,
Dışa bağımlı olmadan, bağımsızca davranabilirler,
Kendilerine olan güvenleri son derece yüksektir,
Başkalarının haklarını çiğnemeden kendi ihtiyaçlarını kolayca karşılayabilirler.
Sorumluluk bilinci kazandırmak için keskin bir yaş sınırı yoktur. Ancak çocuğun kendi başına bir işi yapmaya istekli, meraklı ve hazır olduğu anlar en doğru zamanlardır.
Çocuk bir işi kendi başına yapmak istediğinde (örneğin ayakkabısını kendisi bağlamak veya yemeğini kendi yemek istediğinde) ona gerekli fırsatı tanımak ve sabırla beklemek gerekir.
Sorumluluğu öğretmek için öncelikle ebeveyn olarak sorumluluk vermeye ve biraz geride durmaya istekli olmalısınız. İşte bu süreçte size rehberlik edecek adımlar:
Çocuğunuzun gelişen becerilerini yakından izleyin. Yapabildiği her küçük görevde onu destekleyin ve başarıları karşısında gurur duyduğunuzu ona açıkça hissettirin.
Bir ana-baba olarak, çocuğunuzun arkasını sürekli toplamak yerine biraz geride durup olayların doğal akışında gelişmesine izin verme yürekliliğini göstermelisiniz. Örneğin; okula giderken yanına almadığı ödev yüzünden düşük not almasına veya hazırlamadığı spor çantasını okulda bulamadığında zor durumda kalmasına müsaade edin. Sonuçlarla yüzleşmeyen çocuk sorumluluk almayı öğrenemez.
Sorumluluk evde başlar. Ev içinde yaşına uygun küçük görevler üstlenen çocuklar, okulda ve sosyal hayatta da sorumluluklarını çok daha kolay benimserler. Yemek masasını hazırlamak, odasını toplamak veya çiçekleri sulamak gibi basit görevlerle başlayabilirsiniz.
Ona alternatifler sunarak kendi kararlarını vermesini sağlayın: “Bugün kırmızı kazağını mı yoksa mavi kazağını mı giymek istersin?” veya “Ödevini akşam yemeğinden önce mi sonra mı yapmayı planlıyorsun?” gibi sorular, çocuğa kendi hayatı üzerinde kontrol sahibi olduğu hissini verir.
Çocuğunuz bir problemle karşılaştığında hemen kahraman gibi devreye girip sorunu çözmeyin. Kendi başına çözüm yolları bulması için onu cesaretlendirin. Sadece gerçekten tıkandığı ve yardım talep ettiği noktalarda küçük yönlendirmelerle destek olun.
Yaptığı hareketlerin sadece kendisini değil, çevresindeki insanları da nasıl etkilediğini fark etmesini sağlayın. Bu durum, onda sosyal sorumluluk ve empati duygusunun da gelişmesini sağlayacaktır.
Unutmayın: Çocuklar sorumluluk aldıkça, olumsuz sonuçlarına katlandıkça ve başarıları ödüllendirildikçe sorumluluk duygusunu içselleştirirler. Onların hevesini kırmadan, hata yapmalarına alan tanıyarak yanlarında durmak, geleceğe hazırlayacağınız en büyük armağandır.
