Malzeme Maliyetleri ve Sınıflandırılması

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Üretim sürecinde kullanılan ve ürünün elde edilmesini sağlayan her türlü fiziki unsur İlk Madde ve Malzeme olarak adlandırılır. Maliyet muhasebesinde malzemeler, üretime ve üretilen mamule doğrudan yüklenebilme kolaylığına ve ekonomik önemine göre Direkt ve Endirekt olmak üzere iki temel gruba ayrılır.

1. Direkt İlk Madde ve Malzeme (Direkt Malzeme)

Üretilen mamulün ana yapısını oluşturan, fiziki olarak mamulün içinde doğrudan görülebilen ve maliyeti mamul birimine ekonomik olarak kolayca yüklenebilen malzemelerdir.

• Mobilya Üretiminde: Sunta, ahşap levha, mermer masa üstü.

• Tekstil / Gömlek Üretiminde: Kumaş, astar.

• Otomotiv Üretiminde: Kaporta sacı, motor bloğu, lastikler.

2. Endirekt Malzeme

Mamulün üretimi için gerekli olan ancak mamul başına düşen miktarı ve tutarı doğrudan tespit edilip yüklenmesi ekonomik açıdan pratik olmayan veya mamulün bünyesine katılmayan malzemelerdir. İki ana kategoride incelenir:

A) Yardımcı Malzeme

Üretilen mamulün bünyesine veya yapısına katılan; ancak ana maddesini oluşturmayan, birim başına düşen maliyet payı oldukça düşük ve takibi ekonomik açıdan pratik olmayan malzemelerdir.

• Mobilya Üretiminde: Çivi, vida, tutkal, zımpara zımbası.

• Tekstil / Gömlek Üretiminde: Düğme, dikiş ipliği, etiket.

B) İşletme Malzemesi

Üretim sürecinin ve fabrikanın işleyişi için şart olan; fakat kesinlikle mamulün bünyesine girmeyen ve ürünün fiziki yapısında yer almayan malzemelerdir.

• Fabrika Ortamında: Koruyucu maskeler, işçi önlükleri, eldivenler.

• Bakım / Onarımında: Makine madeni yağları, temizlik bezleri, yedek parçalar.

3. Muhasebe Hesap İlişkisi ve Maliyet Yapısı

Malzeme türleri, muhasebeleştirme aşamasında farklı maliyet hesaplarında izlenir:

 ┌────────────────────────────────────────────────────────┐
 │               İLK MADDE VE MALZEMELER                  │
 └───────────────────────────┬────────────────────────────┘
                             │
            ┌────────────────┴────────────────┐
            ▼                                 ▼
   DİREKT MALZEMELER                 ENDİREKT MALZEMELER
(Bünyeye giren ana madde)        (Yardımcı ve İşletme Malz.)
            │                                 │
            ▼                                 ▼
  710 DİREKT İLK MADDE              730 GENEL ÜRETİM
   VE MALZEME GİDERLERİ                  GİDERLERİ

• 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri: Direkt malzemelerin üretimde kullanılan tutarları doğrudan bu hesapta toplanarak mamul maliyetine dâhil edilir.

• 730 Genel Üretim Giderleri: Endirekt malzemeler (yardımcı malzeme ve işletme malzemesi), dolaylı maliyet niteliğinde olduğundan önce bu hesapta toplanır, ardından seçilen dağıtım anahtarlarıyla mamullere dağıtılır.