İşletme Nedir? İşletmenin Amaçları, Çeşitleri, İşlevleri ve Varlıkları

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İşletme; insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla malzeme, araç, gereç, hammadde, para ve mal gibi faktörlerin bir araya getirilmesiyle mal veya hizmet üretmek, üretilenleri satmak üzere kurulan iktisadi birimlerdir. Üretim ve ticari işletmelerin yanı sıra oteller ve bankalar işletmelere örnek gösterilebilir.

İşletmelerin, kendilerini kuran gerçek kişi veya kişilerden ayrı, bağımsız bir tüzel kişiliği bulunur.

İşletmenin Amaçları

• Kâr Etmek: En düşük maliyetle en yüksek kârı elde etmeyi hedefler.

• Topluma Hizmet: İnsanların mal ve hizmet ihtiyaçlarını karşılayarak sosyal fayda yaratır.

• Süreklilik: Faaliyetlerini uzun yıllar boyunca kesintisiz devam ettirmeyi amaçlar.

İşletme Çeşitleri

1. Faaliyet Konularına Göre: Üretim işletmeleri, satış (ticaret) işletmeleri ve hizmet/turizm işletmeleri.

2. Mülkiyet Bakımından:

   • Özel İşletmeler: Mülkiyeti tamamen gerçek veya tüzel kişilere (şahıslara) ait olan işletmeler.

   • Kamu İşletmeleri: Mülkiyeti ve sermayesi devlete ait olan işletmeler.

   • Karma İşletmeler: Sermayesine hem özel şahısların hem de devletin ortak olduğu işletmeler.

3. Büyüklüklerine Göre: Cüce (mikro), küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler.

İşletmenin Varlık ve Kaynak Yapısı

İşletmenin kuruluşunda veya faaliyet sürecinde sahip olduğu para, bina, mal, araç ve gereç gibi ekonomik değerlerin tamamına varlıklar denir. Bu varlıkların sağlandığı yerlere ise kaynaklar adı verilir.

Varlıklar üzerindeki hak sahipliğine göre kaynaklar ikiye ayrılır:

• Sermaye (Öz Kaynaklar): İşletme sahiplerinin veya ortaklarının varlıklar üzerindeki haklarıdır.

• Borçlar (Yabancı Kaynaklar): İşletme dışındaki üçüncü kişilerin (bankalar, satıcılar vb.) varlıklar üzerindeki haklarıdır.

Temel Muhasebe Eşitliği ve Örnek Hesaplama

Temel muhasebe denklemine göre varlıklar, kaynakların (sermaye ve borçlar) toplamına eşittir:

Örnek: A işletmesi 100.000 TL para, 200.000 TL mal ve 300.000 TL değerinde bir araç konularak kurulmuştur. Kuruluş aşamasında 50.000 TL borç alınmıştır. İşletmenin öz sermayesini hesaplayalım:

• Toplam Varlıklar: $100.000 + 200.000 + 300.000 = 600.000 \text{ TL}$

• Borçlar (Yabancı Kaynaklar): $50.000 \text{ TL}$

• Sermaye: $600.000 – 50.000 = 550.000 \text{ TL}$

İşletmenin Temel İşlevleri (Faaliyetleri)

• Üretim İşlevi: İhtiyaç duyulan mal veya hizmetlerin meydana getirilmesi süreci.

• Pazarlama İşlevi: Üretilen mal ve hizmetlerin tüketicilere ulaştırılması ve satışı.

• Finansman İşlevi: İşletmenin ihtiyaç duyduğu para ve sermayenin uygun şartlarda temin edilmesi ve yönetilmesi.

• Personel (İnsan Kaynakları) İşlevi: İşletme hedeflerini gerçekleştirecek uygun iş gücünün tedariki, eğitimi ve yönetimi.