Türk edebiyatı, araştırma ve düşünce dünyasındaki önemli isimlerin yanı sıra ticaret ve muhasebe eğitimi alanında temel kabul edilen Temel Muhasebe Bilgisi ders içeriği, genel esasları ve yapısıyla aşağıda özetlenmiştir.
Bu ders kapsamındaki temel üniteler, kavramlar ve ticaret belgeleri aşağıdaki ana başlıklar etrafında şekillenmektedir:
Tanım: İşletmedeki mali hareketlerin belgelenmesi, defterlere kaydedilmesi, sınıflandırılması, raporlanması ve dönem sonunda finansal durumun analiz edilerek ilgililere sunulması sürecidir.
4 Temel Unsur:
Kaydetme: Belgeye dayalı mali işlemlerin kanuni defterlere yazılması.
Sınıflandırma: Kaydedilen verilerin niteliklerine göre (kasa, senet, banka vb.) gruplandırılması.
Rapor Etme: Mizan, bilanço ve gelir tablosu gibi tablolarla verilerin sunulması.
Yorumlama: Raporlanan rakamların analiz edilerek işletmenin geleceğine yön verilmesi.
Tacir: Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir.
1. Sınıf Tacirler: Yıllık alım-satım ve iş hacimleri Vergi Usul Kanunu’nda (VUK 177) belirtilen limitleri aşan, bilanço esasına göre defter tutan gerçek ve tüzel kişiler.
2. Sınıf Tacirler: İşletme hesabı esasına göre defter tutan ve yasal hadlerin altında kalan işletmeler.
Fatura: Satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere düzenlenen belgedir. Teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir.
Perakende Satış Belgeleri: Fatura verme zorunluluğu olmayan satışlar için kullanılan fiş, yazar kasa fişi veya biletlerdir.
Gider Pusulası: Birinci ve ikinci sınıf tüccarların, vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan aldıkları mallar için düzenledikleri fatura hükmündeki belgedir.
Müstahsil Makbuzu: Tüccarların, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden aldıkları ürünler için ödeme sırasında düzenledikleri belgedir.
Bono (Emre Yazılı Senet): Borçlunun (keşideci), alacaklıya (lehtar) belirli bir tutarı vadede ödeyeceğini taahhüt ettiği senettir.
Poliçe: Alacaklının, borçlusuna (muhatap) hitaben yazdığı ve üçüncü bir kişiye (lehtar) ödeme yapılmasını emreden senettir.
Çek: Bir bankaya hitaben yazılan ve görüldüğünde ödenmesi gereken nakit ödeme emridir.