Eşler arasında yaşanan anlaşmazlıklar ve kavgalar, özellikle küçük yaştaki çocukların ruh sağlığını derinden etkiler. Çocuğun tanık olduğu ilk şiddetli tartışma, onda hayat boyu sürecek korkulara ve kaygılara yol açabilir.
Aile içinde yaşanan huzursuzluklar çocuklarda uyku bozukluklarına, dalgınlığa ve anne babanın ayrılacağı korkusuna neden olur.
Sürekli kavga edilen ortamlarda büyüyen çocukların en büyük korkusu anne ve babasının ayrılmasıdır. Çocuklar bu süreçte kendilerinin ortada kalacağını düşünerek büyük bir tedirginlik yaşarlar.
Kavgaların çocuk üzerindeki diğer olumsuz etkileri şunlardır:
Kendini suçlama: Çocuklar çoğu zaman anne ve babasının kendileri yüzünden kavga ettiğine inanırlar.
Gece korkuları ve uyku sorunları: Ebeveynlerinin tartışmasına şahit olan çocuklar, ayrılık korkusuyla yalnız uyumak istemezler.
Taraf tutmaya zorlanma: Ebeveynlerin çocuğu hakem yapmaya çalışması veya yanına çekmesi çocukta büyük bir eziklik ve kırgınlık yaratır.
Davranış bozuklukları: Baskı ve suçlama altında kalan çocuklar sinip çekilmek yerine daha hırçın ve yaramaz davranışlar sergileyebilirler.
Eşlerin birbirini suçlarken çocuğu aracı olarak kullanması oldukça tehlikeli bir durumdur. Çocuklar bir tarafı seçmek zorunda kaldıklarında kendilerini çaresiz ve suçlu hissederler.
Ayrıca bazı çocuklar bu durumu fark ederek anne ve babayı birbirine karşı kullanmayı öğrenebilirler. Bu durum aile içi geçimsizliğin daha da derinleşmesine neden olur.
Çocuklar olumsuz duyguları ve öfkeyi da tıpkı sevgiyi öğrendikleri gibi evde öğrenirler. Önemli olan tartışmaları çocuktan tamamen gizlemek değil, saygı sınırları içinde çözebilmektir.
Sağlıklı bir aile ortamı için şu kurallara dikkat edilmelidir:
Ağır hakaret, aşağılama ve şiddet içeren kavgalardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Tartışmaların yapıcı bir şekilde ve uzlaşmayla bittiğini gören çocuk, olumsuz durumların sevgiyi bitirmediğini anlayarak güven kazanır.
Özel ve ağır konular çocukların bulunmadığı ortamlarda konuşulmalıdır.
Geçimsizliğin, alkol, kumar veya sadakatsizlik gibi sorunlarla birleştiği ailelerde çocukların ruh sağlığı ciddi şekilde bozulur.
Bu tür ortamlarda büyüyen çocuklarda şu sorunlar gözlemlenir:
Okul başarısında belirgin bir düşüş yaşanır.
Erkek çocuklarında hırçınlık ve davranış bozuklukları öne çıkar.
Kız çocukları ise korkak, kaygılı ve evlilikten korkan bireyler olarak yetişirler.
Anne ve babanın sevgisinden şüphe duymaya başlayan çocukların özgüvenleri ve güven duyguları sarsılır.