Peygamberlerin gönderilmelerinin hikmetleri, Kur’an-ı Kerim’de insanlığın dünya ve ahiret saadetini sağlamaya yönelik ilahî bir rahmet olarak açıklanır. Allah teala, tarih boyunca kullarına doğru yolu göstermek, onları cehalet karanlığından aydınlığa çıkarmak ve ilahî emirleri bildirmek için elçiler görevlendirmiştir.
İlahî Tebliğ ve İnsanlığı Arındırma Görevi
Müjdeleyici ve Uyarıcı Olma: En’âm ve Nisâ surelerinde belirtildiği üzere peygamberler, iman edenlere cenneti müjdelerken, inkâr edenleri ahiret azabıyla uyarırlar. Böylece insanların “Bize bir uyarıcı gelmedi” deme mazeretleri ortadan kalkar.
Kitap ve Hikmeti Öğretme: Bakara Suresi 151 ve Cuma Suresi 2. ayetlerde vurgulandığı gibi peygamberler, vahiyleri insanlara okur, toplumu manevi kirlerden arındırır (tezkiye eder) ve onlara kitabı ile hikmeti öğretir.
Karanlıklardan Aydınlığa Çıkarma: İbrâhîm Suresi’nde ifade edildiği üzere elçiler, toplumları küfür ve sapıklığın karanlığından imanın aydınlığına ulaştırırlar.
Adalet, Örneklik ve Tebliğ Sorumluluğu
Peygamberler insanlar arasında Allah’ın hükümleriyle adalet sağlar ve hayatlarıyla inananlara en güzel örneği (üsve-i hasene) teşkil ederler. Kendilerine yüklenen sorumluluk ise insanları zorlamak veya gaybı bilmek değil; ilahî mesajı apaçık bir şekilde tebliğ etmekten ibarettir.