Uzun bir tatil döneminin ardından okul zili çalmak üzere. Her anne-baba çocuğunun derslerinde başarılı olmasını, yüksek notlar almasını ve parlak bir geleceğe adım atmasını ister. Kuşkusuz kaliteli bir eğitim, iyi bir öğretmen ve düzenli çalışma alışkanlığı başarının temel taşlarıdır.
Ancak göz ardı edilen çok önemli bir faktör var: Sağlık.
Büyüme çağındaki çocukların gelişiminde kritik evreler bulunur. Bu evrelerde ihmal edilen, önemsenmeyen bazı kronik sağlık sorunları; zeka gelişimi, zekanın şekillenmesi ve öğrenme becerileri üzerinde telafisi imkansız hasarlara yol açabiliyor. Peki, çocuklarda okul başarısını etkileyen hastalıklar hangileridir ve ebeveynler nelere dikkat etmelidir?
Çocukların gösterdiği hastalık belirtileri yetişkinlerinkinden oldukça farklıdır. Birçok hastalık biz yetişkinleri halsiz düşürüp yatırırken, çocuklar aynı hastalıkla son derece enerjik kalabilirler. Yetişkinlerin dayanamayacağı şiddetteki ağrılara çocuklar daha yüksek tahammül gösterebilir.
Bu durum, çocuklardaki ciddi hastalıkların zamanında fark edilmesini ve teşhis edilmesini zorlaştırır. Üstelik çocukların bağışıklık sistemi yetişkinler kadar gelişmediğinden, tedavideki gecikmeler çok daha ağır hasarlar bırakır.
Özellikle kronikleşen solunum yolu rahatsızlıkları beynin ihtiyaç duyduğu oksijenin yetersiz kalmasına; metabolizmal sorunlar ise beyin fonksiyonları için hayati olan glikozun kanda istenen seviyede olmamasına yol açar. Sonuç ise kaçınılmaz olarak derse odaklanamama, öğrenme güçlüğü ve okul başarısında ani düşüşlerdir.
Çocuklarda ders başarısızlığına zemin hazırlayan ve en çok ihmal edilen hastalık grupları şunlardır:
Geniz Eti ve Bademcik Problemleri: Uykuda nefes almayı zorlaştırır. Gece boyunca yeterli oksijen alamayan beynin dinlenmesi imkansızlaşır. Bu çocuklar sabahları yorgun uyanır, gün içinde sınıfta dikkatlerini toplayamazlar.
Sinüzit ve Tonsilit (Bademcik İltihabı): Kronik baş ağrılarına ve halsizliğe yol açarak öğrenme kalitesini düşürür.
Demir Eksikliği ve Kansızlık: Kansızlık yaşayan çocuklarda unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, çabuk yorulma ve öğrenme güçlüğü sıkça görülür.
Diş Çürükleri: Vücutta sürekli aktif olan mikrobik bir odak oluşturur. Çocukta sessiz bir ağrıya ve bağışıklık sisteminin sürekli yorulmasına sebep olarak ders motivasyonunu düşürür.
Kan Şekeri Düzensizliği (Diyabet vb.): Kan şekerindeki ani dalgalanmalar çocukta halsizlik, uyku hali veya aşırı hareketliliğe neden olur.
Tiroit Problemleri: Tiroit hormonlarının az çalışması (hipotiroidi) zihinsel süreçleri ve öğrenmeyi yavaşlatırken; çok çalışması ise aşırı kaygı ve dikkat dağınıklığına yol açar.
Alerjik Hastalıklar ve Egzamalar: Sürekli kaşıntı, hapşırma ve burun akıntısı çocuğun odaklanma yeteneğini doğrudan sabote eder.
Çocuklarımızın hem fiziksel hem de akademik yönden sağlıklı bir dönem geçirmeleri için tedavi süreçlerinde şu adımlara dikkat edilmelidir:
Zaman Yaratın ve Ertelemeyin: İş yoğunluğu sebebiyle çocukların doktor randevularını kesinlikle ihmal etmeyin. Gerekirse diğer aile yakınlarından destek alın.
Doğru Sağlık Kuruluşunu Seçin: Bilgi eksikliği sebebiyle yanlış branşlara başvurmak zaman kaybına yol açar. Öncelikle bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı (pediatrist) muayenesiyle genel durumu kontrol ettirin.
Tetkikleri Geciktirmeyin: Kan tahlili, işitme ve göz taraması gibi istenen kritik tetkikleri okullar açılmadan önce tamamlayın.
Kontrolleri İhmal Etmeyin: Tedavi süreci bittikten sonra, doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına zamanında giderek iyileşme sürecini kesinleştirin.
Unutmayın: Kronik sağlık sorunları kontrol altına alındığında, çocuklardaki ders başarısızlığı problemi de büyük oranda ortadan kalkar. Çocuğunuzun okul çantasını hazırlamadan önce, mutlaka bir doktor kontrolünden geçmesini sağlayarak ona en büyük başarı desteğini verin.