1935 yılında Bursa’da dünyaya gelen Öner Ünalan, Türk yazar, çevirmen, araştırmacı ve ziraat yüksek mühendisidir. Türkçenin bağımsızlaşması, dil-politika ilişkisi ve bilimsel terimlerin Türkçeleştirilmesi üzerine kaleme aldığı derinlikli incelemelerin yanı sıra; dünya bilim ve düşünce tarihinin temel eserlerini Türkçeye kazandıran usta bir çevirmendir.
Eğitimi, İş Hayatı ve Dil Çalışmaları
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesini bitiren Ünalan, Amerika Birleşik Devletleri’nde eğitim alanında yüksek lisans yapmıştır. Kamuda öğretmen, teknik eleman, danışman ve yönetici pozisyonlarında görev almıştır.
1965 yılında “Karıncayı İncitmeyen Adam” adlı öyküsüyle Yunus Nadi Öykü Ödülü birinciliğini kazanarak edebiyat dünyasında dikkat çekmiştir. 1970 yılından itibaren çalışmalarını dil bilimi, Güneş Dil Teorisi, halk dili, Türkçe terim türetimi, çeviri sorunları ile dil-ideoloji ve politika ilişkisi konularında yoğunlaştırmıştır. İnceleme, derleme ve günlük biçimindeki denemelerini Soyut, Türkiye Yazıları, Papirüs, Dize ve Evrensel Kültür gibi dergilerde, ağırlıklı olarak Ragıp Gelencik müstear (takma) adıyla yayımlamıştır.
Dil ve Politika İlişkisine Yaklaşımı
Öner Ünalan’a göre politika, hayatın her alanına olduğu gibi dile de doğrudan müdahale eder. Dil ve Politika (1993) adlı eserinde politikanın kendi ideolojisine uygun değer yargıları ve düşünüş biçimleri yarattığını savunur. Ünalan’a göre teknik bir konu gibi görünen dil de bu süreçten kaçınamaz; dolayısıyla dil mücadelesi yürütebilmek için iktidar ve politikaların dildeki yansımalarının doğru kavranması şarttır.
Çevirileri ve Bilim Tarihine Katkıları
İngilizce ve Almancadan yaptığı nitelikli çevirilerle tanınan Ünalan, özellikle Charles Darwin’in temel yapıtlarını Türkçeye kazandırarak bilim literatürüne büyük katkı sunmuştur. Yazar ayrıca Darwin’in bilim dünyasındaki yerini ve kuramlarını popüler bir dille aktardığı Darwin Ne Yaptı (1997) başlıklı inceleme kitabını yazmıştır.
Yayımlanan Kitapları ve Önemli Çevirileri
Telif Kitapları: Dil ve Politika (1993), Darwin Ne Yaptı (1997)
Bilim ve Felsefe Çevirileri:
Türlerin Kökeni – Charles Darwin
İnsanın Türeyişi – Charles Darwin
Seksüel Seçme – Charles Darwin
Fiziğin Evrimi – Albert Einstein & Leopold Infeld
Matematiksel Elyazmaları – Karl Marx
Ütopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm – Friedrich Engels
Marksizm – K. Marx, F. Engels, V. I. Lenin
Kadın ve Aile – K. Marx, F. Engels, V. I. Lenin
Karl Marx ve Öğretileri – V. I. Lenin
Din Üstüne – V. I. Lenin
1902 Doğumlular – Ernst Glaeser