Prof. Dr. Şerif Mardin (1927, İstanbul – 6 Eylül 2017, İstanbul), Türk sosyolojisi ve siyaset bilimi alanında çığır açan çalışmalara imza atmış dünyaca ünlü akademisyendir. Özellikle Türk modernleşmesi, Din-Devlet ilişkileri, Osmanlı siyasal düşüncesi ve toplumsal yapının incelenmesinde geliştirdiği özgün analizlerle tanınır.
Hayatı ve Akademik Kariyeri
Eğitimi ve İlim Yolculuğu: Ortaöğrenimini ABD’de tamamladıktan sonra Stanford Üniversitesi Siyasal Bilimler Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisansını Johns Hopkins Üniversitesi’nde, doktorasını ise Stanford Üniversitesi Hoover Enstitüsü’nde Yeni Osmanlılar hareketi üzerine hazırladığı tezle tamamladı.
Akademik Görevleri: Ankara Üniversitesi’nde 13 yıl ders verdi. 1973 yılında Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin kurucu dekanlığını ve Sosyoloji Bölümü Başkanlığını üstlendi. Washington’daki American University’de İslam Araştırmaları Merkezi Başkanlığı yürüttü. Türkiye’ye döndükten sonra Sabancı Üniversitesi kadrosuna katıldı ve Emeritus Profesör unvanını aldı.
Sivil Toplum ve Basın: 1967-1970 yılları arasında Türkiye Sosyal Bilimler Derneği (TSBD) kurucu başkanlığını yürüttü. Dönemin düşünce hayatına yön veren Forum dergisinde yazarlık yaptı.
Sosyolojiye Kazandırdığı Kavramlar ve ‘Mahalle Baskısı’
Şerif Mardin, Türkiye’deki merkez-çevre ilişkisi, muhafazakarlık ve din sosyolojisi üzerine yaptığı çözümlemelerle literatüre büyük katkı sağlamıştır. 2007 yılında ortaya attığı “Mahalle Baskısı” kavramı, muhafazakarlaşan bir toplum yapısında dini ve geleneksel yaşam tarzının hakim hale gelerek farklı yaşam tarzlarını benimseyen bireyler üzerinde örtülü ve toplumsal bir baskı oluşturmasını ifade eder.
Öne Çıkan Başlıca Eserleri
Din ve İdeoloji
Türk Modernleşmesi
Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu (The Genesis of The Young Ottoman Thought)
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri: 1895-1908
Bediüzzaman Said Nursi Olayı / Modern Türkiye’de Din ve Toplumsal Değişim
Türkiye’de Din ve Siyaset
Türkiye’de Toplum ve Siyaset
Siyasal ve Sosyal Bilimler
İdeoloji
Religion, Society and Modernity in Turkey (Syracuse University Press, 2006)