Sahte Fatura Nedir? Ne Demek Naylon?
Sahte fatura, gerçekte yapılmayan bir mal veya hizmet satışının yapılmış gibi gösterilerek düzenlenen faturadır. Bu faturalar, şirketlerin defterlerine gider gibi yazılır, ama ortada ne mal vardır ne de hizmet. İşte bu yüzden halk arasında bu tür belgelere “naylon fatura” denir. Naylon; çünkü gerçek gibi görünür ama içi boştur.
Peki bu neden yapılır? Kısaca vergi kaçırmak için. İşletme, sahte gider göstererek kârını düşük gösterir, böylece gelir vergisi ve KDV ödemez. Bu işin sonucunda sadece Hazine zarara uğramaz; haksız rekabet ortamı oluşur ve dürüst mükellef cezalandırılmış olur.
Sahte Fatura Suçu Nasıl Tanımlanır?
Türk hukukunda sahte fatura düzenleme suçu, Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 359. maddesinde açıkça tanımlanmıştır. Bu maddeye göre;
“Gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler sahte belgedir. Bu belgeleri düzenleyenler ve kullananlar ayrı ayrı suç işlemiş sayılır.”
Bu suçu işleyenler hakkında, 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Eğer bu belgeler ticari bir organizasyon içinde sistematik olarak düzenlenirse, ceza daha da artabilir. Ayrıca bu belgeleri bilerek kullanan kişiler de aynı şekilde ceza alır.
“Nasılsa cezası para cezasıdır, öder geçerim” diyenler için de kötü bir haber var: Vergi Usul Kanunu’na göre naylon fatura cezaları yalnızca para cezası değil, aynı zamanda cezai yaptırımları da içermektedir. Şöyle özetleyelim:
• Sahte fatura düzenlemek veya kullanmak: 3 ila 5 yıl arasında hapis cezası.
• Bu eylemlerin organize şekilde yapılması hâlinde: Artırılmış hapis cezası.
• Belgelerin hem düzenlenmesi hem kullanılması hâlinde: Suçlar birleşmez, ancak “tek suç” sayılabilir (Yargıtay kararları doğrultusunda).
• Ek olarak: Usulsüzlük ve vergi ziyaı cezası da uygulanır. Bu durumda vergi dairesi, eksik ödenen vergileri faiziyle birlikte tahsil eder.
Son aylarda gündeme gelen yasa değişikliklerinde, aynı takvim yılı içinde birçok kez sahte fatura düzenleyen kişiler için uygulanan “zincirleme suç” hükmünün kaldırılması tartışılıyor. Yeni sistemde, bu tür fiiller tek bir suç olarak değerlendirilecek. Ancak bu, suçun ciddiyetini azaltmıyor. Aksine, etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmak isteyen mükellefler için bir “son çıkış” niteliğinde. Vergi borcunu ödeyen ve dava açmayan kişilere ceza indirimi gibi teşvikler sunulması da planlanıyor.
Ankara’dan Hatay’a, küçük işletmeden kamu kurumuna kadar uzanan operasyonlar, bu suçların her seviyeye sirayet ettiğini gösteriyor. Son bir ayda yapılan denetimlerde milyarlarca liralık naylon fatura tespit edildi. Üstelik sadece belgeyi düzenleyen değil, onu defterine kaydeden de aynı suçun içinde.