Namaz, Müslümanların Allah’a kulluk ve ibadetlerini yerine getirdikleri en önemli ibadetlerden biridir. Namazın farklı bölümlerinde çeşitli tesbih, dua ve zikirler okunur. Bu tesbih ve dualar, Allah’ın yüceliğini ifade etmek, O’na şükretmek, O’ndan yardım ve bağışlanma dilemek anlamlarını taşır.
Sübhanallah: Allah her türlü eksiklikten ve noksanlıktan uzaktır.
Elhamdülillah: Hamd ve övgü Allah’a mahsustur.
Allahü ekber: Allah en büyüktür.
Semi’allahu limen hamideh: Allah, kendisine hamd edeni işitir.
Rabbena lekelhamd: Rabbimiz, hamd sanadır.
Sübhane Rabbiyel Azîm: Yüce ve büyük olan Rabbim her türlü noksanlıktan uzaktır.
Sübhane Rabbiyel A’lâ: En yüce olan Rabbim her türlü noksanlıktan uzaktır.
Okunuşu:
“Sübhânekellâhümme ve bihamdik. Ve tebârekesmük ve teâlâ ceddük. Ve lâ ilâhe ğayrük.”
Anlamı:
“Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Senin adın mübarektir. Şanın ve yüceliğin pek büyüktür. Senden başka ilâh yoktur.”
Sübhaneke duası nerede okunur?
Sübhaneke duası, namazlarda iftitah tekbirinden sonra ve kıraate başlamadan önce okunur. Ayrıca bazı sünnet namazların üçüncü rekâtına kalkıldığında da Fâtiha’dan önce okunur. Cenaze namazında ise ilk tekbirden sonra okunur ve “Ve celle senâük” ifadesi eklenir.
Okunuşu:
“Ettehıyyâtü lillâhi vessalevâtü vettayyibât. Esselâmü aleyke eyyühennebiyyü ve rahmetullâhi ve berakâtüh. Esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhis sâlihîn. Eşhedü ellâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh.”
Anlamı:
“Her türlü sözlü, bedensel ve mali ibadet Allah’a mahsustur. Ey şanı yüce Peygamber! Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketleri senin üzerine olsun. Selam bizim ve Allah’ın salih kulları üzerine olsun. Şahitlik ederim ki Allah’tan başka ilâh yoktur. Yine şahitlik ederim ki Hz. Muhammed Allah’ın kulu ve Resûlü’dür.”
Ettehiyyatü nerede okunur?
Ettehiyyatü duası, namazların oturuşlarında okunur. İki rekâtlı namazların son oturuşunda; üç ve dört rekâtlı namazların ise ilk ve son oturuşlarında okunur.
Okunuşu:
“Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammedin kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd.”
Anlamı:
“Allah’ım! Hz. Muhammed’e ve Hz. Muhammed’in ailesine, Hz. İbrahim’e ve Hz. İbrahim’in ailesine rahmet ettiğin gibi rahmet eyle. Şüphesiz Sen övülmeye layık ve yücesin.”
Okunuşu:
“Allahümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammedin kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd.”
Anlamı:
“Allah’ım! Hz. Muhammed’e ve Hz. Muhammed’in ailesine, Hz. İbrahim’e ve Hz. İbrahim’in ailesine bereket verdiğin gibi bereket ver. Şüphesiz Sen övülmeye layık ve yücesin.”
Allahümme Salli ve Allahümme Barik nerede okunur?
Allahümme Salli ve Allahümme Barik duaları, namazların son oturuşlarında Ettehiyyatü’den sonra okunur. Bazı sünnet namazların ilk oturuşlarında da Ettehiyyatü’den sonra okunur. Cenaze namazında ise ikinci tekbirden sonra okunur.
Okunuşu:
“Rabbenâ âtinâ fiddünyâ haseneten ve fil âhireti haseneten ve kınâ azâbennâr.”
Anlamı:
“Ey Rabbimiz! Bize dünyada iyilik, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru.”
Okunuşu:
“Rabbenâğfir lî ve li-vâlideyye ve lil-mü’minîne yevme yekûmülhisâb.”
Anlamı:
“Ey Rabbimiz! Hesabın görüleceği gün beni, annemi, babamı ve müminleri bağışla.”
Rabbena Âtinâ ve Rabbenağfirli duaları nerede okunur?
Bu dualar, namazların son oturuşlarında Allahümme Salli ve Allahümme Barik dualarından sonra okunabilir.
Kunut duaları, özellikle vitir namazının üçüncü rekâtında okunur.
Okunuşu:
“Allahümme innâ nesteînüke ve nestağfirüke ve nestehdîke ve nü’minü bike ve netûbü ileyk. Ve netevekkelü aleyke ve nüsnî aleykel-hayra küllehû, neşküruke ve lâ nekfüruke ve nahleu ve netrükü men yefcüruk.”
Anlamı:
“Allah’ım! Senden yardım ister, senden bağışlanma diler ve senden hidayet isteriz. Sana inanır, sana tövbe eder ve sana güveniriz. Bütün hayırlarla seni överiz. Sana şükreder, nankörlük etmeyiz. Seni inkâr eden ve sana karşı gelenlerden uzaklaşırız.”
Okunuşu:
“Allahümme iyyâke na’büdü ve leke nusallî ve nescüdü ve ileyke nes’â ve nahfidü. Nercû rahmeteke ve nahşâ azâbeke. İnne azâbeke bil-küffâri mülhık.”
Anlamı:
“Allah’ım! Yalnız sana kulluk ederiz. Yalnız senin için namaz kılar ve sana secde ederiz. Yalnız sana yönelir ve sana yaklaştıracak şeyleri yapmaya çalışırız. Rahmetini umar, azabından korkarız. Şüphesiz senin azabın inkârcılara ulaşacaktır.”
Kunut duaları ne zaman okunur?
Kunut duaları, vitir namazının üçüncü rekâtında Fâtiha ve ardından bir sûre veya birkaç âyet okunduktan sonra tekbir alınarak okunur.
Okunuşu:
“Allahü lâ ilâhe illâ hüvel hayyül kayyûm. Lâ te’huzühû sinetün ve lâ nevm. Lehû mâ fissemâvâti ve mâ filard. Men zellezî yeşfeu indehû illâ biiznihî. Ya’lemü mâ beyne eydîhim ve mâ halfehüm ve lâ yuhîtûne bişey’in min ilmihî illâ bimâ şâe. Vesia kürsiyyühüssemâvâti velard. Ve lâ yeûdühû hıfzuhümâ ve hüvel aliyyül azîm.”
Anlamı:
“Allah, O’ndan başka ilâh yoktur; diridir, kayyûmdur. O’nu ne uyuklama ne de uyku tutar. Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. O’nun izni olmadan katında kim şefaat edebilir? O, kullarının önlerindekini ve arkalarındakini bilir. Onlar ise O’nun dilediği kadarından başka ilminden hiçbir şeyi kavrayamazlar. O’nun kürsüsü gökleri ve yeri kuşatmıştır. Bunları koruyup gözetmek O’na ağır gelmez. O, yücedir, büyüktür.”
Ayetel Kürsi namazda ne zaman okunur?
Ayetel Kürsi, namaz dışında da okunabilen önemli bir ayettir. Namaz içerisinde sûre veya ayet olarak okunabileceği gibi, namaz sonrasında tesbih ve dualardan önce veya sonra da okunabilir.
Namaz sırasında okunan tesbih ve dualar, kulun Allah’ın büyüklüğünü ve yüceliğini dile getirmesine, O’na şükretmesine ve O’ndan yardım dilemesine vesile olur. Sübhanallah, Elhamdülillah ve Allahü ekber gibi tesbihlerin yanı sıra Sübhaneke, Ettehiyyatü, Allahümme Salli, Allahümme Barik ve Kunut duaları namaz ibadetinin önemli bölümlerinde okunur.
Namazda okunan tesbihlerin ve duaların anlamlarını bilmek, ibadet sırasında söylenen sözlerin anlamını kavramaya ve ibadetin manevi yönünü daha iyi anlamaya yardımcı olur.