Bebeklerin rahat nefes alamaması, ailelerin en büyük endişe kaynaklarından biridir. Bebekler sağlıklı bir solunum yapabildiklerinde huzurla uyurlar. Ancak nefes alma problemi yaşayan bebekler; başını geriye atarak uyuma, nefes alırken kaburgalarında içeri doğru çökmeler, hırıltı, ötme veya ıslık sesi ve morarma gibi belirtiler gösterirler.
Acıbadem Maslak Hastanesi Kulak Burun Boğaz (KBB) Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ömer Faruk Ünal, bebeklerde solunum sıkıntısına yol açan sorunların yemek yerken gırtlağa gıda kaçması veya efor sarf ederken tıkanma şeklinde de görülebileceğini belirterek, doğumsal olarak en sık karşılaşılan 3 temel solunum problemine dikkat çekiyor.
Nefes yolunun başlangıcı olan gırtlak bölgesinin yeterince gelişememesi sonucunda oluşur. Bebeklerde sık karşılaşılan bu durumda morarma ve nefes darlığı görülebilir. Çoğunlukla “Büyüdükçe kendiliğinden geçer” düşüncesiyle ihmal edilse de rahatsızlığın ağır formları hayati risk taşıyabilir.
Yaklaşık 24-25 bin canlı doğumda bir görülen bu durum, Türkiye’de her yıl ortalama 15-20 bebekte ortaya çıkmaktadır. Bebeğin tek veya her iki burun deliğinin de tıkalı olması ciddi solunum yetmezliğine yol açar.
Doğumsal nefes borusu darlıkları oldukça sık görülmesine rağmen muayenelerde kolayca gözden kaçabilmektedir. Bazı vakalara doğar doğmaz cerrahi müdahale yapılması gerekir. Bebek nezle veya grip olduğunda hava yolunda ödem gelişiyor ve ciddi solunum darlığı çekiyorsa, altta yatan bir nefes borusu darlığı olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır.
Çocuklarda solunum sıkıntısına en sık yol açan etkenlerden biri de geniz etidir. Büyüyen geniz eti nefes almayı zorlaştırır ve kulakta sıvı birikmesine neden olabilir. Bu vakalarda geniz etinin alınması ve kulağa tüp takılması dünyada en sık uygulanan cerrahi işlemlerden biridir.
Ancak geniz eti nedeniyle oluşan burun tıkanıklıkları bazen yanlışlıkla sinüzit sanılarak bebeklere gereksiz yere antibiyotik ve ilaç tedavisi uygulanabilmektedir.
Günümüzde doğumsal kalp hastalıkları başarıyla tedavi edilmekte ve bebekler hayata tutunabilmektedir. Ancak yoğun bakım ünitesinde uzun süre solunum cihazına (entübe) bağlı kalan bebeklerde, ağızdan takılan tüplere bağlı olarak hava yolu darlıkları gelişebilmektedir.
Bu durum solunum yolunun tıkanmasına ve bebeklerin nefes alabilmesi için boğazlarına delik (trakeostomi) açılmasına yol açabilir. Hayat boyu bu delikle yaşamak zorunda kalınmaması için yoğun bakım sürecindeki bebeklerin mutlaka bir KBB uzmanı tarafından da düzenli olarak takip edilmesi gerekmektedir.