Milli Savunma Bakanlığı’nın (MSB), NATO planları kapsamında Adana’da Çok Uluslu Kolordu Karargahı ve İstanbul Beykoz’da Deniz Unsur Komutanlığı kurulacağını açıklamasının ardından, bölgedeki jeopolitik dengeler yeniden tartışmaya açıldı.
Adana (6. Kolordu): NATO’nun Güneydoğu Bölgesel Planı kapsamında kurulan bu karargah, bir Türk general komutasında olacak. MSB, yapının “çok uluslu” olacağını ancak nihai kontrolün Türkiye’de kalacağını vurguladı.
İstanbul (Beykoz): Ukrayna Operasyonel Karargahı bünyesinde kurulan Deniz Unsur Komutanlığı’nın, Karadeniz’deki mayın temizleme faaliyetleri ve bölge güvenliğiyle bağlantılı olduğu ifade edildi.
Karargah haberlerinin ardından Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği, sosyal medya hesabından dikkat çeken bir paylaşım yaptı. 1936 yılına ait “Atatürk Türkiye’sinin yeni zaferi” manşetli bir gazete kupürünü paylaşan Büyükelçilik, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin Karadeniz’in güvenliği için vazgeçilmez olduğunu hatırlattı. Paylaşımda, sözleşmenin tüm devletlerin çıkarlarına hizmet ettiği vurgulanarak Ankara’nın “dengeli tutumu” takdir edildi.
Rusya’nın bu “hassasiyet” hatırlatmasına Türkiye’nin yanıtı Dışişleri Bakan Yardımcısı Kemal Bozay‘dan geldi. Bozay, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Montrö, bizim geçmişteki diplomatlarımıza, devletimize büyük bir şükranla borçlu olduğumuz bir düzenleme. Bunun delinmemesi için her türlü düzenleme bizim bir güvencemizdir. Ne tür yeni yapılanma olursa olsun, bunun Montrö delinmeden yapılması gerekiyor.”
Bozay, çok uluslu karargah çalışmalarında da kontrolün tamamen Türkiye’de olacağı bir model üzerinde durduklarını belirtti.
Gelişmeleri yakından takip eden CHP kanadı ise, bu tür askeri yapılanmaların “Montrö’yü aşındırmaması” gerektiğini savundu. Muhalefet, karargahların görev tanımları ve yabancı personel sayısı konusunda kamuoyuna daha şeffaf bilgi verilmesini talep etti.
Türkiye bir yandan NATO içindeki yükümlülüklerini yerine getirerek bölgesel caydırıcılığını artırmayı, diğer yandan 90 yıllık Montrö dengesini koruyarak Rusya ile olan hassas ilişkilerini yönetmeyi hedefliyor. İstanbul’daki Deniz Unsur Komutanlığı’nın Karadeniz güvenliğiyle ilgili olması, Ankara’nın “bölgesel sahiplik” ilkesinden taviz vermeme çabası olarak okunuyor.
Son Not: Ankara, Adana ve İstanbul’daki bu yeni askeri adımların NATO’nun mevcut savunma planlarının bir parçası olduğunu, Karadeniz’deki statükoyu bozacak bir “delme” girişimi olmadığını hem Moskova’ya hem de kamuoyuna teyit etmiş oldu.
1
Kozan’ın Değerli İş İnsanlarından Eyüp Göçer’i Kaybettik
2
Başkan Tanburoğlu: “Cumhuriyet Halk Partisi korkmaz, sinmez, geri çekilmez!”
3
CHP de değişimin ayak sesleri
4
Adana sel oldu, Zeydan Karalar’a sahip çıkmak için Uğur Mumcu Meydanı’na aktı
5
Zeydan Karalar için Silivriye’de noktalanacak Özgürlük Yürüyüşü başladı…