Sipariş maliyet sistemi, çeşitli türlerde ve özellikle müşterilerin özel isteklerine göre (özel sipariş üzerine) üretim yapan işletmelerde kullanılan bir maliyet muhasebesi sistemidir.
Bu sistemin en temel unsuru sipariş maliyet kartıdır. Üretilen her bir siparişe ait maliyet ve süreç bilgileri doğrudan bu kart üzerinde izlenir.
Sipariş maliyet kartının eksiksiz oluşturulabilmesi için şu belgelerden yararlanılır:
İlk Madde Malzeme İstek Fişi: Üretimde kullanılan hammaddelerin takibi için kullanılır.
İşçilik Çalışma Kartı: Sipariş için harcanan direkt işçilik sürelerini ve maliyetini belirlemek için kullanılır.
Sapma (Fark): Bütçelenen genel imalat maliyeti ile fiili olarak gerçekleşen imalat maliyeti arasında ortaya çıkan parasal farktır.
Maliyet farklarının muhasebe kayıtlarındaki işleyişi şu şekildedir:
Olumlu Farklar: İlgili hesap alacaklandırılır.
Olumsuz Farklar: İlgili hesap borçlandırılır.
Not: Aradaki farkı gösterip netleştirmek için Genel İmalat Maliyeti Hesabı kullanılır. Maliyet süreçlerinde daha detaylı veri takibi yapılmak isteniyorsa mamul ve yarı mamul stokları için ayrı ayrı alt hesaplar açılabilir.