Yolcuların Namazı ve Bunun Kısaltılması İle İlgili Hadisler

el-Lu'lu'u ve'l-Mercân (Buhârî ve Müslim'in İttifak Ettikleri Hadisler)

Giriş ve Uyarı Hadisi

• Hz. Ali (r.a.) Hz. Peygamber'in (a.s.) şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

  "Benim ağzımdan yalan uydurmayınız! Her kim benim ağzımdan yalan söylerse ateşe girsin!" (Sahih-i Müslim: 2)

Korku Namazı ve Gazve Sünneti

• Câbir b. Abdullah (r.a.):

  Ben Allah Resulü (a.s.) ile birlikte korku namazının kılınmasında hazır bulundum. Bizi iki saf yaptı. Bir saf Allah Resulü'nün arkasında durdu. Düşman da bizimle kıble arasında bulunuyordu. Peygamber tekbir aldı. Biz de beraberce tekbir aldık. Sonra rükûya vardı, biz de beraberce rükûya vardık. Sonra rükûdan başını kaldırdı, biz de beraberce kaldırdık. Sonra Allah Resulü ve kendisini takip eden halk secdeye gitti. Geride bırakılan saf düşman karşısında durdu. Peygamber ve kendisini takip eden saf sücudu bitirip kalkınca gerideki saf secdeye vardı ve kalktılar. Sonra geride bırakılan saf ileri geçti, öndeki saf da geriye çekildi. Sonra Peygamber rükûya vardı, biz de beraberce rükûya vardık. Sonra rükûdan başını kaldırdı, biz de beraberce kaldırdık. Sonra Peygamber ve ilk rekâtı kılarken geride bırakılmış olup şimdi hemen Peygamber'in ardında bulunan saf secdeye vardılar. Bu sefer geride düşman karşısında bulunan saf kalktı, Peygamber ile kendisini takip eden saf secdeyi bitirince geriye bırakılan saf secdeye gidip secde ettiler. Sonra Peygamber selam verdi, biz de beraberce selam verdik. (Sahih-i Müslim: 1387)

• Sehl b. Ebu Hasme (r.a.):

  Allah Resulü (a.s.) korku zamanında ashabına namaz kıldırdı: Sahabeleri kendi arkasında iki saf yaptı. Arkasından kendi peşindeki safa bir rekât kıldırdı. Sonra kalktı, daha arkada bulunanlar bir rekâtı kılıncaya kadar kendisi ayakta kaldı. Sonra arkadakiler öne geçti ve önlerinde bulunanlar da geriye gittiler. Allah Resulü yeni gelenlere de bir rekât kıldırdı. Sonra geri çekilenler bir rekât kılıncaya kadar oturdu, sonra selam verdi. (Sahih-i Müslim: 1389)

• Câbir b. Abdullah (r.a.) - Zâtü'r-Rikâ' Gazvesi:

  Allah Resulü ile beraber bir gazada bulunuyorduk. Zâtü'r-Rikâ'ya varıp gölgeli bir ağaç yanına geldiğimizde bu ağacı Allah Resulü'ne bıraktık. Müteakiben müşriklerden biri çıkageldi. Allah Resulü'nün kılıcı da ağaçta asılıydı. Bedevi kılıcı kınından sıyırarak: "Benden korkar mısın?" dedi. Allah Resulü: "Hayır korkmam" dedi. Bedevi: "Seni benden kim koruyabilir?" dedi. Resulullah: "Beni senden Allah korur" buyurdu. Müşrik kılıcı kınına soktu ve ağaca astı. Arkasından namaz kılınacağı zaman Allah Resulü bir gruba iki rekât kıldırdı, onlar geri çekildi. Diğer gruba da iki rekât kıldırdı. Böylece Allah Resulü'nün dört, cemaatin ikişer rekât namazı oldu. (Sahih-i Müslim: 1391)

Cuma Namazı, Gusül ve Adabı

• Abdullah b. Ömer (r.a.):

  "Herhangi biriniz Cuma namazına gelmek istediğinde yıkansın." (Sahih-i Müslim: 1393)

• Ömer b. Hattâb (r.a.):

  "Sizden birisi Cuma namazına gelirken yıkansın." (Sahih-i Müslim: 1395, 1396)

• Ebu Saîd el-Hudrî (r.a.):

  "Cuma günü yıkanmak her baliğ olana vaciptir." (Sahih-i Müslim: 1397)

• Hz. Âişe (r.ah.):

  İnsanlar çevre köylerden Cuma namazına toz toprak içinde ve yün elbiselerle gelirlerdi. Bedenlerinden ter kokusu yayılırdı. Hz. Peygamber (a.s.) bu durumu görünce: "Hiç olmazsa bu gününüz için iyice yıkanıp temizlenseniz!" buyurdu. (Sahih-i Müslim: 1398)

• Ebu Hürerye (r.a.):

  "Her hafta gusül edip bütün vücudu yıkamak, her müslüman üzerine Allah'ın bir hakkıdır." (Sahih-i Müslim: 1402)

• Ebu Hürerye (r.a.) - Erken Gitmenin Sevabı:

  "Cuma günü cünüplükten temizlendiği gibi yıkanıp ilk vakitte giden bir deve kurban etmiş gibi, ikinci vakitte giden bir sığır, üçüncü vakitte giden boynuzlu bir koç, dördüncü vakitte giden bir tavuk, beşinci vakitte giden bir yumurta sadaka vermiş gibi sevap kazanır. İmam hutbeye çıkınca melekler hazır olur, hutbeyi dinlerler." (Sahih-i Müslim: 1403)

• Ebu Hürerye (r.a.) - Hutbe Sırasında Konuşma Yasayı:

  "Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına 'sus' desen dahi, boş konuşmuş, Cumanın sevabını kaçırmış olursun." (Sahih-i Müslim: 1404)

• Ebu Hürerye (r.a.) - Duaların Kabul Olduğu Saat:

  "Onda öyle bir vakit vardır ki, hiçbir müslüman kul namazda bulunup Yüce Allah'tan bir şey dilemez ki, Allah ona dilediğini bahşetmesin." (Sahih-i Müslim: 1406)

• Ebu Hürerye (r.a.) - Cuma Gününün Fazileti:

  "Bizler daha sonra gelenleriz; Kıyamet gününde ise en önde olacağız. Allah'ın bize farz kıldığı şu Cuma gününe Allah bizleri hidayet buyurdu. Yahudilerin ibadet günü yarın, Hıristiyanlarınki ise daha sonraki gündür." (Sahih-i Müslim: 1412)

• Sehl b. Sa'd (r.a.) & Seleme b. Ekva (r.a.):

  "Biz ancak Cuma namazından sonra kaylule (gündüz uykusu) yapar ve yemek yerdik." (Sahih-i Müslim: 1422, 1423)

• İbn Ömer (r.a.) & Câbir b. Abdullah (r.a.) - Hutbe Sünneti:

  Hz. Peygamber (a.s.) Cuma günü ayakta hutbe okur, oturur, sonra yine ayağa kalkardı. Bir defasında Şam'dan kervan geldiğinde cemaat ona yönelmiş, yanında 12 kişi kalmıştı. Bunun üzerine ilgili ayet (Cum'a, 11) nazil oldu. (Sahih-i Müslim: 1425, 1428)

• Câbir b. Abdullah (r.a.) - Tahiyyetü'l-Mescid:

  Cuma günü hutbe okunurken mescide giren kişiye Hz. Peygamber (a.s.): "Kalk ve iki rekât namaz kıl" buyurmuştur. (Sahih-i Müslim: 1444)

• Ebu Hürerye (r.a.) & Abdullah b. Mes'ûd (r.a.):

  Hz. Peygamber Cuma günü sabah namazında Secde ve İnsan surelerini okurdu. Cuma namazından sonra ise evine gidip iki rekât namaz kılardı. (Sahih-i Müslim: 1455, 1460)

Bayram Namazları ve Bayram Adabı

• İbn Abbas (r.a.) & Câbir b. Abdullah (r.a.):

  Bayram namazları hutbeden önce kılınır; bayram namazlarında ezan ve ikamet okunmazdı. (Sahih-i Müslim: 1464, 1466, 1468, 1471)

• Ebu Saîd el-Hudrî (r.a.):

  Hz. Peygamber (a.s.) bayram günü namazgâha çıkar, önce namazı kıldırır, sonra cemaate dönerek öğüt verir ve "Sadaka veriniz" buyururdu. (Sahih-i Müslim: 1472)

• Ümmü Atiyye (r.ah.):

  "Hz. Peygamber (a.s.) her iki bayramda da genç kızları ve kadınları namazgâha götürmemizi emretti. Hayızlı kadınlar ise namaz alanından ayrı durarak duaya katılırlardı." (Sahih-i Müslim: 1473)

• Hz. Âişe (r.ah.) & Ebu Hürerye (r.a.) - Bayram Neşesi:

  Ebu Bekir (r.a.) bayram günü defin çalıp türkü söyleyen iki genç kızı uyarınca Resulullah (a.s.): "Her toplumun bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır" buyurmuştur. Mescitte mızrak oyunu oynayan Habeşlileri engellemek isteyen Hz. Ömer'e de: "Onları bırak oynasınlar" demiştir. (Sahih-i Müslim: 1479, 1485)

Yağmur Duası (İstiskâ) ve Rüzgâr Adabı

• Abdullah b. Zeyd (r.a.) & Enes b. Mâlik (r.a.):

  Hz. Peygamber yağmur duasında ellerini koltuk altlarının beyazlığı görününceye kadar kaldırır, kıbleye dönüp elbisesini/cübbesini ters çevirerek dua ederdi. (Sahih-i Müslim: 1486, 1490)

• Enes b. Mâlik (r.a.) - Yağmur ve Bulut Duası:

  Hutbe esnasında kuraklık şikayeti üzerine Hz. Peygamber dua etmiş ve bir hafta aralıksız yağmur yağmıştır. Ertesi Cuma aşırı yağıştan şikayet edilince: "Allah'ım! Etrafımıza yağdır, üzerimize değil; tepelere, bayırlara ve dere içlerine yağdır" diye dua etmiş ve hava açılmıştır. (Sahih-i Müslim: 1493)

• Hz. Âişe (r.ah.) & İbn Abbas (r.a.):

  Rüzgârlı ve bulutlu havalarda İlahi azap korkusuyla endişelenen Hz. Peygamber, yağmur yağınca sevinir ve "Bu bir rahmettir" buyururdu. Ayrıca "Ben Saba (doğu) rüzgârı ile yardım olundum; Âd kavmi ise Debûr (batı) rüzgârı ile helak edildi" demiştir. (Sahih-i Müslim: 1495, 1498)

Güneş ve Ay Tutulması Namazı (Küsûf ve Husûf)

• Hz. Âişe (r.ah.), İbn Abbas (r.a.), Esma bint Ebu Bekir (r.ah.):

  Güneş tutulduğunda Hz. Peygamber uzun kıyamlı, her rekâtında iki rükû ve iki secde bulunan iki rekâtlık Küsûf namazı kıldırmıştır. Namazın ardından: "Güneş ve Ay Allah'ın ayetlerindendir; birinin ölümü veya doğumu için tutulmazlar. Bunu gördüğünüzde namaza durun, dua edin, tekbir getirin ve sadaka verin" buyurmuştur. (Sahih-i Müslim: 1499, 1503, 1509, 1515, 1516, 1518, 1521, 1522)

Cenaze, Sabır ve Taziye Hükümleri

• Üsâme b. Zeyd (r.a.) - Taziye ve Metanet:

  Çocuğu vefat etmek üzere olan kızına Hz. Peygamber (a.s.) şu mesajı göndermiştir: "Alan da veren de Allah'ındır. Her şey O'nun katında muayyen bir süreye bağlıdır. Sabretsin ve sevabını Allah'tan beklesin." (Sahih-i Müslim: 1531)

• Enes b. Mâlik (r.a.) & Abdullah b. Ömer (r.a.):

  "Gerçek sabır, musibetle ilk karşılaşıldığı andaki tahammüldür." Allah, gözyaşı ve kalbin üzüntüsünden dolayı azap etmez; ancak çığlık atıp yaka paça yırtarak bağırıp çağırmaktan dolayı azap eder. (Sahih-i Müslim: 1532, 1534, 1536, 1543, 1549, 1551, 1552)

• Ümmü Atiyye (r.ah.) - Cenaze Yıkama Sünneti:

  Kızının cenazesini yıkayan kadınlara: "Su ve sidr ile üç veya beş defa yıkayın, son yıkayışta kâfur kullanın" buyurmuş ve kendi izarını vererek iç gömleği yapmalarını emretmiştir. (Sahih-i Müslim: 1557)

• Habbâb b. Eret (r.a.) & Hz. Âişe (r.ah.) - Kefenleme:

  Uhud şehidi Mus'ab b. Umeyr başı örtülünce ayakları, ayakları örtülünce başı açık kalan kısa bir kumaşla kefenlenmiş, ayaklarına ot konulmuştur. Hz. Peygamber (a.s.) ise üç parça pamuklu beyaz Yemen bezi (suhuliyye) ile kefenlenmiştir. (Sahih-i Müslim: 1562, 1563, 1566)

• Ebu Hürerye (r.a.) & Sevbân (r.a.) - Cenaze Sevabı:

  Cenaze namazını kılan kimseye bir kırat (Uhud Dağı kadar sevap), defin tamamlanıncaya kadar bekleyene ise iki kırat sevap verilir. Cenazenin çabuk taşınması sünnettir. (Sahih-i Müslim: 1568, 1570, 1575)

• Ebu Hürerye (r.a.) & Câbir b. Abdullah (r.a.) - Gıyabi Cenaze Namazı:

  Hz. Peygamber (a.s.), Habeşistan Kralı Necâşî Ashame'nin vefatını aynı gün haber vermiş ve saflar oluşturarak üzerine dört tekbirle gıyabi cenaze namazı kıldırmıştır. (Sahih-i Müslim: 1580, 1582)