Sahih Hadisler Işığında Taharet ve Temizlik Adabı
İslam dininde ibadetlerin anahtarı temizlik (taharet) olarak kabul edilir. Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim’in ittifak ettiği (el-Lü'lüü ve'l-Mercan) rivayetler, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) abdest alırken, günlük temizliğini yaparken ve edep kurallarını uygularken izlediği sünnetleri bizlere aktarmaktadır.
Abdestin Alınışı ve Kıyametteki Mükafatı
Hz. Osman (r.a.) ve Abdullah b. Zeyd (r.a.) tarafından aktarılan rivayetlere göre Peygamberimiz abdest alırken azalarını üçer defa yıkar, başını öne ve arkaya doğru gezdirerek meshederdi.
| Hadis Konusu | Peygamberimizin (s.a.v.) Buyruğu ve Sünneti | Sahih-i Müslim No |
| Abdestin Şartı | Abdestsiz kimsenin kıldığı namaz kabul olunmaz. | No: 330 |
| Nurlu Nişanlar | Abdesti tam alanlar kıyamet günü yüzleri, elleri ve ayakları nurlu olarak gelir. | No: 362 |
| Topukların Yıkanması | "Vay şu ökçelerin ateşteki hâline! Abdesti tam ve eksiksiz alınız." | No: 354 |
| Ağız ve Burun Temizliği | Uyku sonrasında ve abdestte burna su çekip iyi temizlemek. | No: 348 / 351 |
Fıtrat Sünnetleri ve Ağız Temizliği
Resûlullah (s.a.v.), kişisel bakım ve hijyenin fıtratın bir gereği olduğunu bildirmiştir. Fıtrattan olan beş şey; sünnet olmak, etek tıraşı olmak, tırnakları kesmek, koltuk altı kıllarını gidermek ve bıyıkları kısaltmaktır (No: 377).
Ayrıca ümmetine meşakkat vermeyecek olsaydı her namazda misvak kullanılmasını emredeceğini belirten Efendimiz (s.a.v.), gece teheccüd namazına kalktığında da ağzını misvakla temizlerdi (No: 370, 374).
Beden ve Elbise Temizliğinde Dikkat Edilecek Hususlar
-
Sağ Tarafın Önceliği: Hz. Aişe (r.ah.), Resûlullah'ın temizlenirken, taranırken ve ayakkabı giyerken daima sağdan başlamayı sevdiğini aktarmıştır (No: 395).
-
Tuvalet Adabı ve İstincâ: Hacet giderirken kıbleye dönülmemeli, temizlik sağ elle yapılmamalıdır (No: 388, 392).
-
Elbise Temizliği: Kuru meni elbiseden ovalanarak çıkarılabilir; hayız kanı bulaşmış elbise ise yıkanıp sıkılarak temizlenir (No: 434, 438).
-
Uykudan Uyanınca: El üç defa yıkanmadan su kabına daldırılmamalıdır (No: 416).
Kabir Azabından Korumak: İdrar Temizliği (Bevl)
İbn Abbas (r.a.) aktardığı hadiste, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) iki kabrin yanından geçerken şöyle buyurduğunu nakleder:
"Dikkat edin! Bunlara muhakkak azap ediliyor. Hem de büyük bir şeyden dolayı azap edilmiyorlar. Onlardan biri insanlar arasında kovuculuk yapardı. Diğeri ise idrarından (bevlinden) çekinmez, sakınmazdı." (No: 439)