Estonyalı ve Finlandiyalı Yazar Sofi Oksanen Kimdir? Hayatı ve Eserleri

7 Ocak 1977 tarihinde Finlandiya'nın Jyväskylä kentinde dünyaya gelen Sofi Oksanen (Sofi-Elina Oksanen), Eston asıllı Finlandiyalı roman ve tiyatro yazarıdır. Estonyalı bir mühendis anne ile Finlandiyalı bir elektrikçi babanın kızı olan yazar, çağdaş İskandinav ve Avrupa edebiyatının en güçlü seslerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Eğitimi ve Kişisel Hayatı

Sofi Oksanen, Jyväskylä ve Helsinki Üniversitelerinde Edebiyat eğitimi aldıktan sonra Helsinki'deki Finlandiya Tiyatro Akademisinde dramaturji bölümünde öğrenim görmüştür. Finlandiya'da gazetelerdeki yazıları ve televizyon programlarındaki açıklama ve söyleşileriyle toplumsal konularda öne çıkan yazar; insan hakları ve LGBT aktivizmi alanındaki çalışmalarıyla da tanınmaktadır. 2009 yılında Helsinki LGBT Onur Etkinlikleri kapsamında kendisine özel bir ödül takdim edilmiştir.

Edebî Kariyeri ve Önemli Romanları

• Stalin'in İnekleri (Stalinin lehmät - 2003): Yazarın ilk romanı olan bu eser, beslenme bozukluğu yaşayan genç bir kadının hikâyesi üzerinden Estonya'dan Finlandiya'ya göç eden kadınların yaşamını anlatır. Eser, prestijli Runeberg Ödülü'ne aday gösterilmiştir.

• Baby Jane (2005): İkinci romanında Sofi Oksanen, anksiyete bozukluğu ve ilişki içi şiddet temalarını ele almıştır. Eser, 2019 yılında sinemaya da uyarlanmıştır.

• Araf (Puhdistus - 2008): İlk olarak 2007 yılında Finlandiya Ulusal Tiyatrosunda sahnelenen bir tiyatro oyunu olarak yazılan metin, daha sonra romana dönüştürülmüştür. Estonya’nın yakın tarihini ve kadınların yaşadığı travmaları konu alan eser; kısa sürede uluslararası bir çoksatan hâline gelmiş, Türkçeye Araf adıyla kazandırılmış ve 2012 yılında sinemaya uyarlanmıştır.

Yazar ayrıca kariyerinin ilerleyen yıllarında Kun kyyhkyset katosivat (Güvercinlerin Kaybolduğu Zaman - 2012), Norma (2015) ve Koirapuisto (Köpek Parkı - 2019) gibi ses getiren romanlara ve güncel küresel siyaseti ele alan deneme kitaplarına imza atmıştır.

Kazandığı Önemli Ödüller

• 2008: Finlandiya Ödülü (Finlandia-palkinto)

• 2009: Runeberg Ödülü

• 2009: Postimees Gazetesi "Yılın İnsanı" Unvanı (Estonya)

• 2010: İskandinav Kurulu Edebiyat Ödülü (Araf / Puhdistus ile)

• 2010: Le Prix FNAC Ödülü (Fransa - Bu ödülü kazanan ilk yabancı yazar)

• 2010: Prix Femina Étranger Ödülü (Fransa)

• 2013: İsveç Akademisi İskandinav Ödülü

Yayımlanan Başlıca Eserleri

• Stalinin lehmät (2003) - Stalin'in İnekleri

• Baby Jane (2005)

• Puhdistus (2008) - Araf

• Kun kyyhkyset katosivat (2012) - Güvercinlerin Kaybolduğu Zaman

• Norma (2015)

• Koirapuisto (2019) - Köpek Parkı