Modern Türk Edebiyatının Unutulmaz Kalemi: Yusuf Atılgan

Yusuf Atılgan (27 Haziran 1921 – 9 Ekim 1989), Türk edebiyatında psikolojik yabancılaşma, yalnızlık, bıkkınlık ve varoluşsal sorgulamaları işleme biçimiyle modern Türk romanının öncü isimlerinden biri olmuştur. Eserlerinde psikolojik tahlilleri derinlemesine işlemesi ve yarattığı karakteristik tiplerle tanınır.

Hayatı ve Edebi Kişiliği

27 Haziran 1921'de Manisa'da doğan Atılgan, eğitimini ve yaşamını şu hat üzerinde sürdürdü:

• Eğitim: 1936'da Manisa Ortaokulu'nu, 1939'da Balıkesir Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden (ikinci sınıftan itibaren askeri öğrenci olarak) mezun oldu. Prof. Dr. Ali Nihat Tarlan yönetiminde "Tokatlı Kani: Sanat, şahsiyet ve psikoloji" başlıklı bitirme tezini hazırladı.

• Öğretmenlik ve Çiftçilik: Akşehir'de Maltepe Askeri Lisesi'nde bir yıl edebiyat öğretmenliği yaptı. 1946 yılında Manisa'nın Hacırahmanlı köyüne çekilerek uzun yıllar çiftçilikle uğraştı.

• İstanbul Yılları: 1976'da İstanbul'a dönerek yayın evlerinde danışmanlık, çevirmenlik ve redaktörlük görevlerinde bulundu.

Yazar, yarım kalan romanı Canistan üzerine çalıştığı dönemde, 9 Ekim 1989'da İstanbul'da geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti.

Romanlarındaki yabancılaşmış birey olgusu, Türk sinemasında da büyük yankı uyandırmış; Anayurt Oteli romanı 1987 yılında usta yönetmen Ömer Kavur tarafından aynı adla sinemaya uyarlanmıştır.

Eserleri

Yusuf Atılgan roman, öykü, tiyatro oyununun yanı sıra çocuk kitabı ve çeşitli çevirilere de imza atmıştır.

Roman

• Aylak Adam (1959)

• Anayurt Oteli (1973)

• Canistan (2000 - Tamamlanamamış son romanı)

Öykü

• Bodur Minareden Öte (1960)

• Eylemci (Bütün Öyküleri, 1992)

Çocuk Kitabı

• Ekmek Elden Süt Memeden (1981)

Piyes

• Çıkış Gecesi (Barıman Yayınevi, 1947)

Çeviri Kitap

• Toplumda Sanat (K. Baynes, 1980)

Dergilerde ve Derlemelerde Kalan Diğer Yazıları

Şiirleri:

• Ölü Su (Yazı Dergisi, Sayı 1, 1987)

• Ayrılık (Milliyet Sanat Dergisi, Sayı 1, Şubat 1980)

Çeviri Şiirleri:

• Gözler (Ezra Pound’dan - Yusuf Atılgan’a Armağan içinde)

• Bir Yerde Hiç Gitmediğim (e.e. cummings’ten)

Çeviri Yazıları:

• Kierkegaard’dan (Korku ve Titreme’den parçalar, Değişim Dergisi, Sayı 2)

• Kierkegaard’dan (Günce’den parçalar, Değişim Dergisi, Sayı 1)

• Kierkegaard’dan (Ölümcül Hastalık’tan parçalar, Değişim Dergisi, Sayı 7)

Aldığı Ödüller

• 1955: Tercüman Gazetesi Öykü Yarışması — "Evdeki" öyküsü ile Birincilik, "Kümesin Ötesinde" öyküsü ile Dokuzunculuk

• 1957-1958: Yunus Nadi Roman Armağanı — Aylak Adam romanı ile İkincilik

• 1960: Sait Faik Hikâye Armağanı — Bodur Minareden Öte adlı öykü kitabı ile