Fikir Sakası ve Gönül Adamı: İrfan Fethi Gemuhluoğlu

İrfan Fethi Gemuhluoğlu (1922 – 5 Ekim 1977), Türk düşünce ve kültür hayatında derin izler bırakmış bir gönül ve hizmet adamı, fikir insanıdır. Yazar ve şair olmanın ötesinde, genç kuşaklara yol gösteren bir rehber, ağabey ve fikir hamisi olarak tanınmıştır.

Erken Yaşamı ve Eğitimi

1922 yılında İstanbul Göztepe'de Malatya Arapgir menşeyli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Mustafa Neşet Bey, annesi Fatma Saniye Hanım'dır.

• İlköğrenim: Göztepe

• Ortaöğrenim: Haydarpaşa Lisesi

• Yükseköğrenim: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Çalışma Hayatı ve Hizmetleri

Geniş bir entelektüel çevreye sahip olan Gemuhluoğlu, hayatı boyunca kültür, eğitim ve edebiyat alanlarında önemli görevler üstlendi:

• Öğretmenlik (1950-1955): İstanbul’daki çeşitli okullarda Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yaptı.

• Spor ve Sergi Sarayı Müdürlüğü (1955-1963): Dönemin kültür ve spor merkezi olan İstanbul Spor ve Sergi Sarayı'nın müdürlüğünü yürüttü.

• Almanya Yılları (1963-1965): İki yıl süreyle Almanya’da bulundu.

• Devlet ve Vakıf Görevleri: Milli Eğitim Bakanlığı Özel Kalem Müdürlüğü (1965-1966) ve Türkiye Odalar Birliği Basın Müşavirliği (1966-1970) yaptı.

• Türkpetrol Vakfı: 1970 yılında kurduğu Türkpetrol Vakfı'nın genel sekreterliğini vefatına kadar sürdürdü. Bu vakıf aracılığıyla binlerce üniversite öğrencisine karşılıksız burs sağlayarak yetişmelerine imkân tanıdı.

1959 yılında Dr. Emine Suzan Hanım ile evlenen Fethi Gemuhluoğlu'nun bu evlilikten Mehmet Ali ve Veli Selman adlarında iki oğlu oldu. 5 Ekim 1977'de İstanbul'da vefat etti ve Göztepe Sahrayıcedid Mezarlığı'na defnedildi.

Eserleri ve Kitapları

Fethi Gemuhluoğlu bir yazar olmaktan ziyade konuşmaları, mektupları ve sohbetleriyle etki oluşturmuştur. Vefatının ardından sohbetleri, yazıları ve ardından yazılanlar kitaplaştırılmıştır:

• Dostluk Üzerine (1978 / 2001): En meşhur "Dostluk" konuşması, mektupları ve yazılarının toplandığı temel eseri.

• Bağlanma (1979 - Nuri Pakdil): Nuri Pakdil'in Fethi Gemuhluoğlu üzerindeki gözlem ve denemelerinden oluşan yapıt.

• Gerçek Olan Aşktır (2000): Kendi şiirleri ile 72 şairin kendisine ithaf ettiği yazı ve şiirlerden oluşan eser.

Edebiyat Dunyasından Hakkında Söylenenler

Edebiyat ve düşünce dünyasından pek çok usta isim onun adeta "tek kişilik bir okul" ve "çağın ufkunu açan bir mürşit" olduğunu vurgulamıştır:

• Necip Fazıl Kısakürek: "Kendisine hiçbir tecelli zemini aramayan bir tevekkül zarfına bürülü, sessiz ve sedasız ortada görünenlere su taşıyıcı fikir sakası Fethi Gemuhluoğlu... Fikir ve çile birliği kökünde yekpâreleştiğimiz büyük ve sevgili dostum..."

• Nuri Pakdil: "İnsanın elinden tutuyor, âdeta çağa çıkartarak yürüyüşe alıştırıyordu. İnsan; arttığını, çoğaldığını duyumsuyordu O’nun yanında..."

• Akif İnan: "Kelamın en zarifini, edebin en kâmilini, siyasetin en ferasetlisini, edebiyatın en muhtevalısını onun aziz varlığında erimiş bulurduk. O, bir uygarlığın temsilcisiydi."

• Cahit Zarifoğlu: "Tek başına âdeta bir okuldu."

• İsmet Özel: "Bize kendi kuşağı içinde en sağlam çizgiyi aktarabilenlerden biriydi."

• Rasim Özdenören: "Onun sohbetlerinde, hem fikirlerle donanır, hem ermiş bir adam halini yaşar, hem dava bilincinizin keskinleştiğini hissederdiniz."

• Erdem Bayazıt: "Bir nesle ağabey olan Fethi Gemuhluoğlu, en bunalımlı anlarda yanı başımızda."

• Nabi Avcı: "Sürgünde kurulmuş bir Osmanlı divanı gibiydi."

• Hilmi Yavuz: "Söz’le sema yapıyordu."

• Özdemir Asaf: "Fethi Gemuhluoğlu; aynı çağrılar içindeyiz."

• Mustafa Miyasoğlu: "Fethi Ağabeyin iki hasleti: Vefa ve bağlılık... Şuur ve iman..."