Arap Edebiyatının Tarihi Roman Ustası: Corci Zeydan
Corci Zeydan (Girgi Zaidan, d. 1861 – ö. 1914), Lübnanlı roman yazarı, tarihçi ve gazetecidir. Modern Arap edebiyatında tarihi roman türünün kurucusu ve en önemli temsilcilerinden biri kabul edilen yazar, geride bıraktığı onlarca eserle sonraki kuşaklara öncülük etmiştir.
Hayatı ve Gazetecilik Yılları
1861 yılında Beyrut’ta dünyaya gelen Corci Zeydan, ilk ve orta öğreniminin ardından tıp eğitimi almaya başlasa da bu eğitimi yarıda bırakarak tarih, edebiyat ve gazetecilik alanlarına yönelmiştir. Mısır’a yerleşerek entelektüel çalışmalarını burada sürdürmüştür.
Zeydan, 1892 yılında Orta Doğu’nun en köklü ve etkili süreli yayınlarından biri olan el-Hilâl (al-Hilal) dergisini kurmuştur. Bu yayın organı aracılığıyla hem bilimsel ve edebi yazılar yayımlamış hem de Arap dünyasında aydınlanma düşüncesinin yayılmasına öncülük etmiştir.
Edebi Kişiliği ve Tarihi Romanları
Corci Zeydan, Arap edebiyatında popüler tarihi roman tarzını benimseyerek geniş kitlelere tarih sevgisi aşılamıştır. Yaklaşık 30 tarihi roman kaleme alan yazar; İslam tarihi, Emeviler, Abbasiler, Osmanlı dönemi ve Mısır tarihinin dönüm noktalarını kurgusal bir sürükleyicilikle anlatmıştır.
Eserlerinde tarihi gerçeklikler ile roman kurgusunu başarıyla harmanlamış, olayları ve kişileri tarafsız bir tarihçi gözüyle sunmaya özen göstermiştir.
Öne Çıkan Eserleri
Hem araştırma-inceleme hem de kurgusal roman alanında zengin bir külliyat bırakan Corci Zeydan’ın başlıca eserleri şunlardır:
Araştırma ve Tarih Çalışmaları
-
İslam Uygarlığı Tarihi (Târihu’t-Temedduni’l-İslâmî - 5 Cilt, 1902-1906)
-
Arap Edebiyatı Tarihi (Târihu Âdâbi’l-Lugati’l-Arabiyye, 1937)
-
El-İnkılâb el-Osmânî (1911)
-
Muhtârat (1937)
Tarihi Romanları
-
el-Memlûk eş-Şârid (1904)
-
el-Abbâse Uht er-Reşîd / Abbâse Sultan (1910)
-
Fergana Güzeli
-
Ebu Müslim Horasani
-
Ebu Müslim Horasani'nin İntikamı
-
Selahaddin Eyyubi ve Haşhaşiler
-
17 Ramazan Suikastı
-
Cihan Hatun
-
Kureyş Bakiresi