İşletme Nedir? İşletmenin Amaçları, Çeşitleri, İşlevleri ve Varlıkları

İşletme; insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla malzeme, araç, gereç, hammadde, para ve mal gibi faktörlerin bir araya getirilmesiyle mal veya hizmet üretmek, üretilenleri satmak üzere kurulan iktisadi birimlerdir. Üretim ve ticari işletmelerin yanı sıra oteller ve bankalar işletmelere örnek gösterilebilir.

İşletmelerin, kendilerini kuran gerçek kişi veya kişilerden ayrı, bağımsız bir tüzel kişiliği bulunur.

İşletmenin Amaçları

İşletme Çeşitleri

  1. Faaliyet Konularına Göre: Üretim işletmeleri, satış (ticaret) işletmeleri ve hizmet/turizm işletmeleri.

  2. Mülkiyet Bakımından:

    • Özel İşletmeler: Mülkiyeti tamamen gerçek veya tüzel kişilere (şahıslara) ait olan işletmeler.

    • Kamu İşletmeleri: Mülkiyeti ve sermayesi devlete ait olan işletmeler.

    • Karma İşletmeler: Sermayesine hem özel şahısların hem de devletin ortak olduğu işletmeler.

  3. Büyüklüklerine Göre: Cüce (mikro), küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler.

İşletmenin Varlık ve Kaynak Yapısı

İşletmenin kuruluşunda veya faaliyet sürecinde sahip olduğu para, bina, mal, araç ve gereç gibi ekonomik değerlerin tamamına varlıklar denir. Bu varlıkların sağlandığı yerlere ise kaynaklar adı verilir.

Varlıklar üzerindeki hak sahipliğine göre kaynaklar ikiye ayrılır:

Temel Muhasebe Eşitliği ve Örnek Hesaplama

Temel muhasebe denklemine göre varlıklar, kaynakların (sermaye ve borçlar) toplamına eşittir:

$$\text{Varlıklar} = \text{Sermaye} + \text{Borçlar}$$
$$\text{Sermaye} = \text{Varlıklar} - \text{Borçlar}$$

Örnek: A işletmesi 100.000 TL para, 200.000 TL mal ve 300.000 TL değerinde bir araç konularak kurulmuştur. Kuruluş aşamasında 50.000 TL borç alınmıştır. İşletmenin öz sermayesini hesaplayalım:

İşletmenin Temel İşlevleri (Faaliyetleri)

Benzer Videolar