İkindi ve Yatsının İlk Sünnetlerinde İlk Oturuşta Salli-Barik Okunmasının Sebebi

İkindi namazının sünneti ile yatsı namazının ilk sünneti, gayr-i müekkede sünnetler (Peygamber Efendimiz s.a.v.'in bazen kılıp bazen terk ettiği veya farklı şekillerde eda ettiği sünnetler) arasında yer alır.

Bu namazların ilk oturuşunda (ilk teşehhüdde) Ettehiyyatü'den sonra Salli ve Barik dualarının okunmasının temel mantığı ve fıkhi dayanakları şunlardır:

Müstakil İkişer Rekat Niteliği

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ikindi ve yatsı namazlarının önündeki 4 rekatlık sünnetleri bazen iki rekatta bir selam vererek kılmıştır.

Fıkıh alimleri (özellikle Hanefi mezhebi), bu namazların 4 rekat olarak tek selamla kılınması durumunda dahi, her iki rekatın müstakil bir namaz hükmünde olduğunu kabul etmişlerdir.

       │
       ├─► 1. ve 2. Rekat (Müstakil Birinci Namaz Gibi)
       │      └─► İlk Oturuş: Ettehiyyatü + Salli - Barik
       │
       └─► 3. ve 4. Rekat (Yeni Başlanan Bir Namaz Gibi)
              └─► 3. Rekata Kalkış: Subhaneke + Euzu-Besmele + Fatiha

Fıkhi Hüküm ve Deliller

İkindi ve yatsının ilk sünnetlerinde uygulanan bu usul, öğle ve cuma namazlarının müekkede sünnetlerinden fıkhi olarak ayrılır:

• Salli-Barik ve İkinci Rekattan Kalkış: İlk oturuşta Ettehiyyatü'den sonra Salli ve Barik duaları okunur. 3. rekata kalkıldığında ise, adeta yeni bir namaza başlıyor gibi önce Subhaneke okunur, ardından Euzu-Besmele çekilerek Fatiha'ya geçilir.

• Sehiv Secdesi Gerekmez: İlk oturuşta Salli-Barik dualarını okumayı unutmak sehiv secdesini gerektirmez; yalnızca sünnet terk edilmiş olduğundan sevabından mahrum kalınır.

• İki veya Dört Rekat Kılınabilmesi: Hz. Ali (r.a.) ve Hz. Aişe (r.anha) validemizden nakledilen rivayetlere göre Efendimiz (s.a.v.) bu namazları bazen ikişer rekat olarak da eda etmiştir. Bu sebeple İmam Muhammed iki veya dört rekat kılma konusunda serbestlik görmüş, diğer Hanefi imamları ise dört rekat kılmayı daha efdal (üstün) kabul etmişlerdir.