Kalp Anginası ve Koroner Arter Hastalığı (KAH) Nedir?

Koroner arter hastalığı (KAH), kalbi besleyen damarların daralması veya tıkanması sonucu ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur. Tıpta kalp anginası (angina pectoris) olarak da bilinen göğüs ağrısı, kalbin yeterince oksijen ve kan alamadığını gösteren en temel işarettir.

Günümüzde koroner damar tıkanıklığı, tüm dünyada ve Türkiye'de en sık karşılaşılan ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır.

Koroner Arter Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Kalp damarlarının tıkanmasına yol açan en yaygın durum koroner ateroskleroz, yani damar sertliğidir. Damar duvarlarında oluşan plaklar zamanla kan akışını kısıtlar.

Hastalığın ortaya çıkmasındaki ana nedenler şunlardır:

• Koroner Ateroskleroz: Damar iç duvarlarında yağ ve kireç birikmesi.

• Koroner Embolisi: Damarların kan pıhtısı nedeniyle aniden tıkanması.

• Damar Spazmı: Sinirsel veya stres kaynaklı ani damar büzüşmeleri.

• Doğumsal Anormallikler: Koroner damarların doğuştan gelen yapısal bozuklukları.

Kalp Hastalıklarında Risk Faktörleri Nelerdir?

Aterosklerotik kalp hastalığı riskini artıran etkenler değiştirilemeyen ve değiştirilebilir risk faktörleri olarak ikiye ayrılır:

Değiştirilemeyen Risk Faktörleri

• Yaş: Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş üzeri olmak.

• Cinsiyet: Menopoz öncesi erkeklerde risk kadınlara göre 7 kat daha fazladır.

• Genetik Yatkınlık: Ailede 1. derece akrabalarda erken yaşta kalp krizi öyküsü bulunması.

Değiştirilebilir Risk Faktörleri

• Sigara Kullanımı: Kalp krizine bağlı ölüm riskini %70 artırır.

• Hipertansiyon: Yüksek kan basıncı damar yapısını bozarak riski 5 kat yükseltir.

• Hiperlipidemi: Kanda yüksek kolesterol (Total > 200 mg/dl) ve LDL seviyeleri.

• Şeker Hastalığı (Diyabet): Kalp krizi geçirme ihtimalini 2 katına çıkarır.

• Obezite ve Hareketsizlik: Göbek bölgesindeki yağlanma ve sedanter yaşam.

Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir?

Daralmış koroner damarlar kalbin oksijen ihtiyacını karşılayamadığında göğüs ağrısı başlar. Tıkanıklık tam gerçekleştiğinde ise kalp krizi (miyokard infarktüsü) gelişir.

Kalp krizinin en belirgin semptomları şunlardır:

• Göğüs kemiğinin arkasında geniş bir alanda hissedilen baskı ve ezici ağrı.

• Ağrının sol kola, omuzlara, çeneye, boyuna ve mideye yayılması.

• Ağrıya eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma ve ani halsizlik.

Tanı Yöntemi: Koroner Anjiyografi Nedir?

Koroner anjiyografi, kalp damarlarındaki darlıkları ve tıkanıklıkları tespit eden en güvenilir röntgen yöntemidir.

Kateter laboratuvarında yapılan bu işlemde, kasık veya koldaki büyük atardamardan girilerek kalbe ulaşılır. Özel bir boyalı madde verilerek damarların filmi çekilir. Böylece tıkanıklığın yeri tespit edilir ve gerekirse aynı seansta balon veya stent uygulaması yapılır.

Kalp Damar Sağlığını Korumak İçin Alınacak Önlemler

Koroner kalp hastalığından korunmak ve yaşam kalitesini artırmak için şu adımlar atılmalıdır:

• Sigarayı Bırakın: Sigaranın bırakılmasıyla risk 1-2 yıl içinde içmeyenlerin seviyesine inebilir.

• Sağlıklı Beslenin: Tuz kullanımını azaltın, doymuş yağlar yerine zeytinyağı ve balık tüketimini artırın.

• Aktif Yaşayın: Asansör yerine merdiven kullanın ve her gün düzenli tempolu yürüyüş yapın.

• Kilonuzu Kontrol Edin: İdeal vücut ağırlığına kademeli ve sağlıklı şekilde ulaşın.

• Rutin Kontrolleri Aksatmayın: Belli bir yaştan sonra düzenli tansiyon, kolesterol ve kalp muayenesi yaptırın.