Diffüz İntravasküler Koagülopati (DIC) Nedir?

Diffüz intravasküler koagülopati (DIC) veya yaygın damar içi pıhtılaşması; vücuttaki pıhtılaşma mekanizmasının aşırı uyarılmasıyla seyreden, hayatı tehdit edici hematolojik bir sendromdur. Bu tabloda sistemik dolaşımda yaygın olarak trombin oluşur.

Oluşan mikrotrombüsler küçük damarları tıkayarak organ yetmezliğine yol açarken, pıhtılaşma faktörlerinin hızla tüketilmesi ise şiddetli kanamalara neden olur.

DIC Neden Oluşur? Hastalığın Nedenleri

DIC tek başına bir hastalık değildir. Başka bir ağır sağlık sorununun tetiklemesiyle ortaya çıkan ikincil bir tablodur. Hastalığı tetikleyen başlıca durumlar şunlardır:

• Enfeksiyonlar: Gram negatif sepsisi, meningokok enfeksiyonları ve viral kanamalı ateşler.

• Obstetrik (Kadın Doğum) Komplikasyonlar: Plasenta dekolmanı, amniyon sıvı embolisi, ölü fetüs sendromu ve septik abortus.

• Doku Travmaları ve Cerrahi: Majör travmalar, geniş yanıklar, kafa travması ve açık kalp ameliyatları.

• Kanser Türleri: Akut promiyelositik lösemi, prostat, akciğer, pankreas ve mide kanserleri.

• Diğer Sebepler: Ağır yılan sokmaları, masif kan transfüzyonları ve akut parankimal karaciğer hastalıkları.

DIC Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın kliniği hafifi bulgulardan ağır şok tablosuna kadar geniş bir yelpazede seyrebilir. En yaygın klinik bulgular şunlardır:

• Şiddetli Kanamalar: Enjeksiyon yerlerinden sızıntılar, ciltte peteşi ve ekimozlar, diş eti kanaması, mide-bağırsak ve beyin kanamaları.

• Organ Hasarı ve İskemi: Küçük damarların tıkanması sonucu böbrek, karaciğer ve akciğer yetmezliği.

• Mikroanjiopatik Hemolitik Anemi: Eritrositlerin pıhtılı damarlardan geçerken parçalanması sonucu gelişen anemi.

• Dolaşım Bozukluğu: Hipotansiyon, septik veya kardiyojenik şok ve koma hali.

DIC Tanısı Nasıl Konulur?

Akut DIC tanısında laboratuvar testleri kritik rol oynar. Hastalığın tanısında kullanılan temel tetkikler şunlardır:

• Trombosit Sayısı: Tüketime bağlı olarak belirgin şekilde düşer (Trombositopeni).

• Fibrinojen Düzeyi: Kan pıhtılaşma proteinlerinin tüketilmesiyle azalır.

• Pıhtılaşma Testleri (PT ve aPTT): Süreler belirgin şekilde uzamıştır.

• FDP ve D-Dimer Testi: Fibrin yıkım ürünleri (FDP) ve D-dimer seviyeleri yüksek oranda artar.

• Periferik Yayma: Kan tablosunda parçalanmış, miğfer şeklinde eritrositler (şizosit) gözlenir.

DIC Tedavisi Nasıl Yapılır?

DIC tedavisi oldukça karmaşıktır ve mutlaka yoğun bakım şartlarında yürütülmelidir. Tedavinin temel aşamaları şunlardır:

1. Altta Yatan Nedeni Ortadan Kaldırmak

Tedavinin en önemli adımı pıhtılaşmayı tetikleyen asıl hastalığı müdahale etmektir. Sepsis varsa uygun antibiyotik tedavisine başlanır, doğumsal bir komplikasyon varsa uterusun boşaltılması sağlanır.

2. Destek Tedavisi ve Faktör Replasmanı

Eksilen kan elemanlarını tamamlamak amacıyla taze donmuş plazma (TDP), trombosit süspansiyonu, fibrinojen ve eritrosit replasmanı yapılır.

3. Heparin Tedavisi

Özellikle damar tıkanıklığının ve organ yetmezliğinin ön planda olduğu vakalarda (örneğin kronik DIC veya akut promiyelositik lösemi) uygun dozlarda heparin kullanımı değerlendirilebilir.