Salazar’ın 3 F’si ve Günümüzde Bize Yansıması

Diktatör Salazar’ın Portekiz’i üç F ile oyaladığı söylenir: Fado, Fátima, Futebol. Daha açık bir anlatımla: Şarkını söyle, duanı et, maçını seyret. Ülkede neler oluyor? Sakın gerisini çok kurcalama! Şimdi diyeceksiniz ki, bize ne Portekiz’den? Bize çok şey. Çünkü iktidarların milleti oyalama yöntemleri genellikle yerli ve millî değildir. İthalata gerek de duymazlar; birbirlerinden öğrenirler. Bizde fado yok belki ama ağıt çok. Fátima yok ama kutsallık üzerinden siyaset bol. Futbola gelince, o konuda Portekiz’e ders veririz. Bir maç kaybedilir, ülke ayağa kalkar. Bir kentte sel felaketi yaşanır, en çok iki gün konuşulur, sonra her şey unutulur. Bir hakem düdük çalar, haftalarca tartışılır. Bir çiftçi toprağını bırakır, kimselerin umurunda olmaz. İşin ilginç yanı da şudur: Salazar’ın döneminde halkın dikkatini dağıtmak için meydan, kilise, radyo, stadyum gerekiyordu. Günümüzde bunların hepsi bir telefonun içine sığdı. Cebimizde taşıyoruz. Kendi elimizle açıyoruz. Kendi parmağımızla kaydırıyoruz. Sonra da özgürce seçtiğimizi sanıyoruz. İşte işin en matrak tarafı burada. Geçmişte iktidar halkı oyalardı. Günümüzde halk, oyalama ya da oyalanma işinin bir bölümünü kendi yapıyor; büyüklerimize pek iş bırakmıyor. Böylece herkes kaygısız yaşıyor. Toprağın bol olsun, Salazar; amen! Selma Erdal; Didim, 18 Eylül 2026