Aşk – Elif Şafak Özet ve İncelemesi

Elif Şafak’ın dünyada ve Türkiye’de geniş bir okur kitlesine ulaşan Aşk adlı romanı, günümüz Amerika’sında yaşayan bir kadının içsel arayışı ile 13. yüzyılda Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve Şems-i Tebrîzî arasında filizlenen tasavvufi dostluğu iç içe geçen kurgusal bir yapıda ele alır. Eser, dünyevi aşk ile ilahi aşk arasındaki ince çizgiyi Doğu ve Batı mistisizmini harmanlayarak anlatır.

Aşk Kitap Özeti

• Çift Zamanlı Kurgu: Roman, 2008 yılının Boston’ında yaşayan Ella Rubinstein’ın monoton hayatı ile 13. yüzyılın Konya’sında geçen Şems ve Mevlânâ’nın hikâyesini eşzamanlı olarak işler.

• Ella'nın İçsel Dönüşümü: 40 yaşında, evli ve üç çocuk annesi olan Ella, bir edebi ajansta editör asistanı olarak işe başlar. İlk görevi, A. Z. Zahara müstear adını kullanan Aziz Z. Zahara’nın "Aşk Şeriatı" adlı tasavvufi romanını inceleyip raporlamaktır.

• Mevlânâ ve Şems-i Tebrîzî: Aziz’in yazdığı tasavvufi romanda; kalıplaşmış kurallara karşı çıkan gezgin derviş Şems-i Tebrîzî'nin, ham bir alim olan Mevlânâ’yı "Aşkın 40 Kuralı" ile olgunlaştırıp büyük bir sufiye ve şaire dönüştürme süreci anlatılır.

• E-Postalarla Gelen Aşk: Tasavvuf anlatısını okudukça kendi evliliğindeki sevgisizliği ve ruhsal boşluğu sorgulayan Ella, kitabın yazarı Aziz ile e-posta üzerinden yazışmaya başlar. Zamanla bu yazışmalar derin bir gönül bağına dönüşür.

• Radikal Bir Karar: Şems'in Konya’daki trajik sonunu ve Mevlânâ'nın geçirdiği büyük değişimi okuyan Ella, konforlu hayatını geride bırakıp Aziz ile buluşmak üzere Hollanda'ya, ardından Aziz'in kanser olduğunu öğrenmesine rağmen onunla birlikte Konya'ya gitmeye karar verir.

• Son ve Başlangıç: Aziz’in Konya’da vefat etmesiyle biten hikâye, Ella için bir son değil; ilahi aşkı ve kendi özünü keşfettiği yeni bir hayatın başlangıcı olur.

Aşk Kitap Analizi

• Görünmeyen Bağlar ve İkili Yapı: Yazar, 13. yüzyılın mistik atmosferi ile modern Batı dünyasının maddeci yapısını "Aşkın 40 Kuralı" teması üzerinden birleştirir. Ella'nın yaşadıkları ile Mevlânâ'nın dönüşümü birbirine paralel ilerler.

• İlahi Aşk ve Tasavvuf: Eser, aşkı sadece iki insan arasındaki beşeri bir duygu olarak değil; kişinin kendisini, evreni ve Yaratan'ı tanıma yolculuğu olarak tanımlar.

• Çok Sesli Anlatım: Kitapta sadece ana karakterler değil; sarhoş, fahişe, cüzamlı ve kiralık katil gibi toplumun en alt katmanındaki farklı figürlerin bakış açılarına da yer verilerek Şems'in kuşatıcı hoşgörüsü hissettirilir.