Hayati Uyarı: Ailesinde Kolon Kanseri Olanlar Dikkat!

Kalın bağırsak kanseri genellikle 50 yaşından sonra kadın ve erkeklerde eşit oranlarda görülmektedir. Nitekim bu hastalıkta risk, ilerleyen yaşlarla birlikte daha da artış gösterir.

Ancak nadiren de olsa genetik yatkınlığı olan kişilerde çok daha erken yaşlarda ortaya çıkabilmektedir. Neyse ki bu hastalık, erken tanı sayesinde tamamen önlenebilir veya tedavi edilebilir bir yapıya sahiptir.

Kanser Taramalarının İki Temel Amacı

Uzmanlar, 50 yaş üstü tüm kişilerin veya ailesinde bu hastalık öyküsü olanların mutlaka tarama yaptırmasını önermektedir. Çünkü kolon kanseri tarama testleri iki hayati hedefe hizmet eder:

• Kanser Gelişmesini Önlemek: Birinci amaç, polipleri henüz kansere dönüşmeden yakalayıp vücuttan tamamen ortadan kaldırmaktır.

• Erken Evrede Yakalamak: İkinci hedef ise kanser oluşmuşsa bile henüz metastaz yapmadan hastalığı cerrahi olarak yok etmektir. Nitekim erken yakalanan kanserlerde, tamamen kurtulma ihtimali %85 seviyesindedir.

Kimler Kolon Kanseri Taraması Yaptırmalı?

Aşağıdaki özelliklerden en az birini taşıyan kişilerin zaman kaybetmeden tarama testlerine başvurması gerekmektedir:

• 50 yaşın üzerindeki tüm kadın ve erkekler.

• Birinci derecede akrabasında (anne, baba, kardeş veya çocuk) kalın bağırsak kanseri ya da polibi olanlar. Bu kişilerde, akrabada hastalığın tespit edildiği yaştan tam 10 yıl önce taramaya başlanır.

• Kendi geçmişinde kolon polibi veya kanser öyküsü bulunanlar.

• Ailesinde rahim, yumurtalık ve meme gibi değişik tipte kanserleri olanlar.

• Kendi geçmişlerinde inflamatuvar bağırsak hastalığı bulunanlar.

• Dışkı çapı, kıvamı değişen ya da içinde kan gören kişiler.

Kolon Kanseri Tarama Testleri Nelerdir?

Kalın bağırsak kanserini önlemede ve takipte uygulanan başlıca tarama yöntemleri şunlardır:

1. Dışkıda Gizli Kan Bakılması

Bu kolay ve ucuz testin amacı, dışkıda gözle fark edilmeyen az miktardaki kanın araştırılmasıdır. Ancak kanserler devamlı kanayan lezyonlar olmadığı için bu testin duyarlılığı biraz düşüktür. Bu nedenle duyarlılığı artırmak adına testin üç kez üst üste yapılması tavsiye edilir ve her yıl tekrarlanmalıdır.

2. Sigmoidoskopi

Ucunda kamera olan esnek bir hortum yardımıyla bağırsağın son 40-50 santimetrelik kısmı incelenir. Bu yöntem, daha çok kanser riski düşük olan genç hastalarda tercih edilmektedir.

3. Kolonoskopi (En Etkili Yöntem)

Bu işlem, kalın bağırsağın tamamının endoskopik olarak incelenmesidir. İşlem sırasında ileride kansere yol açabilecek polipler kesilir ve şüpheli lezyonlardan parça alınır. Her şey normal çıkarsa 10 senede bir tekrarlanır. En fazla bilgi veren ve aynı anda tedavi imkanı sağlayan tek testtir.

4. Sanal Kolonoskopi

Kalın bağırsağın tomografi yardımı ile incelenmesi yöntemidir. Kolonoskopiye göre en büyük üstünlüğü, bağırsak dışındaki dokuların da incelenmesine olanak vermesidir. Ancak biyopsi yapılamaması ve radyasyon alınması gibi dezavantajları bulunur.

5. Kolon Grafisi

Kalın bağırsak içine baryum maddesi verilerek yapılan bir inceleme yöntemidir. Günümüzde artık kolonoskopinin yapılamadığı veya bulunmadığı eski merkezlerde uygulanmaktadır.

Kalın Bağırsak Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Kolon polipleri ve erken evre kolon kanserleri genellikle hiçbir belirgin bulgu vermez. Bu nedenle hastalık erken dönemde çok fazla şikayete yol açmadığı için gözden kaçabilir.

İlerlemiş Hastalığın Belirtileri:

• Dışkıda kanama meydana gelmesi

• Dışkı geçiş yollarının tıkanması

• Hızlı kilo kaybı ve anemi (kansızlık) gelişmesi

Bu belirtiler ortaya çıktığında, genellikle daha ileri tedavi yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak erken tanı konulduğunda, kolonoskopi sırasında veya küçük bir operasyonla hastalıktan tamamen kurtulma imkanı oldukça yüksektir.

Sağlıklı günler dileriz.