Bebek Hastalıklarında Doktoru Aramadan Önce Yapmanız Gerekenler

Bebekler özellikle ilk yıllarında sık sık soğuk algınlığı, grip, kulak iltihabı veya ateş gibi rahatsızlıklarla karşılaşabilir. Peki, bebeklerde bu hastalık belirtileri görüldüğünde doktoru aramadan önce evde neler yapılabilir ve ne zaman mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır?

Sağlık İletişim Uzmanı Hülya Yıldırım, bebeklerde en sık görülen hastalıklar, evde uygulanabilecek ilk müdahaleler ve doktora başvurulması gereken durumlar hakkında önemli bilgiler verdi.

1. Soğuk Algınlığı

Özellikle kış aylarında bebekler yılda bir ya da birkaç kez soğuk algınlığı geçirebilir. Burun akıntısı, aksırma, öksürük ve zaman zaman hafif ateşle seyreden soğuk algınlığı genellikle 2-3 gün (en fazla 3-5 gün) sürer ve kendiliğinden hafifler.

Nasıl Müdahale Edilmeli?

• Öksürük ve soğuk algınlığı ilaçlarını doktor önerisi olmadan kesinlikle kullanmayın.

• Ateş yükselirse doktorunuzun daha önce önerdiği bir ateş düşürücüyü verebilirsiniz.

• Kuru hava tıkanıklığı artıracağından bebeğin odasını nemli tutun.

• Bebeğin başını hafifçe kaldırarak sinüslerinin boşalmasına yardımcı olun.

• Uyurken yastığının eğimli olmasına özen gösterin.

Ne Zaman Doktor Aranmalı?

• Burnu akan bebeğiniz henüz yenidoğan dönemindeyse (ilk 28 gün) ve yüksek ateşi varsa vakit kaybetmeden doktorunuzu aramalısınız.

2. Grip

Grip, virüsler yoluyla bulaşan bir enfeksiyondur. Gripe yakalanan bir bebek oyuna ve yemeğe olan ilgisini hızla kaybeder. Ardından burun akıntısı veya tıkanıklığı, öksürük ve ateş ortaya çıkar. Ateş 3 ila 7 gün arasında sürebilir; bebek kendisini birkaç gün daha halsiz hissedebilir.

Nasıl Müdahale Edilmeli?

• Soğuk algınlığında uygulanan nemlendirme ve dinlendirme yöntemlerini sürdürün.

• Bebeğinize bol bol sıvı içirin.

• Ciddi öksürük ve nefes darlığı gelişip gelişmediğini yakından takip edin.

Ne Zaman Doktor Aranmalı?

• Bebeğiniz yenidoğansa veya grip belirtileri 5 gün geçmesine rağmen iyileşme göstermiyorsa doktora başvurulmalıdır.

3. Kulak İltihabı

Bebekler uykuları geldiğinde de kulaklarıyla oynayabilecekleri için vücut dilleri bazen yanıltıcı olabilir. Ancak bebek sürekli kulağını çekiştiriyorsa, burun tıkanıklığının yanında ateşi de varsa kulak enfeksiyonu yaşıyor olabilir.

Nasıl Müdahale Edilmeli?

• Bebeğin ateşini kontrol altına almaya çalışın ve rahatça uyumasına yardımcı olun.

• Uzmanlar gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçmek için hafif vakalarda öncelikle takibi önerse de ağrılı ve şiddetli durumlarda doktorunuz uygun tedaviyi düzenleyecektir.

Ne Zaman Doktor Aranmalı?

• Enfeksiyon belirtileri hızla gelişiyor, şiddetleniyor ve azalmak yerine devam ediyorsa mutlaka muayene edilmelidir.

4. İshal

Sulu ve sık bağırsak hareketleri genellikle virüslerden kaynaklansa da bakteriyel enfeksiyonlar, gıda alerjileri veya kullanılan ilaçlar da ishale yol açabilir.

Nasıl Müdahale Edilmeli?

• İshal nedeniyle bebek hızla su kaybedebilir; bu nedenle sık sık su ve anne sütü/sıvı takviyesi verin.

• Bebeğinizin su kaybı (dehidrasyon) belirtilerini sürekli kontrol edin.

Ne Zaman Doktor Aranmalı?

• İshale yüksek ateş eşlik ediyorsa, bebekte belirgin su kaybı belirtileri varsa, dışkıda kan görülüyorsa veya ishal 1-2 gün içinde geçmediyse acilen doktora gidilmelidir.

5. Göz Nezlesi (Konjonktivit)

Göz nezlesinde bebeğin gözlerinde yanma, kızarıklık ve şişlik oluşur. Göz pınarlarında sarı veya yeşil çapaklanma/akıntı varsa bakteriyel; akıntı yok ancak sadece kızarıklık ve sulanma varsa virüssel bir durum söz konusudur. Virüssel enfeksiyonlar genellikle soğuk algınlığı ile birlikte seyreder ve oldukça bulaşıcıdır.

Nasıl Müdahale Edilmeli?

• Virüssel enfeksiyonlar genellikle 1 hafta içinde kendiliğinden geçer.

• Bebeğin göz çevresini ılık suyla ıslatılmış yumuşak bir bezle nazikçe temizleyin.

• Ilık kompres uygulamak bebeği rahatlatacaktır.

• Bakteriyel durumlarda ise doktorunuz antibiyotikli göz damlası reçete edebilir.

Ne Zaman Doktor Aranmalı?

• Gözde kızarıklık, çapaklanma veya şişlik belirtileri fark edildiği anda uzmana danışılmalıdır.

6. Ateş

Ateş, vücudun enfeksiyonla savaşma mekanizmasıdır. Yüksek sıcaklıkta enfeksiyonla mücadele eden enzimler daha aktif çalışır. Ateş; kulak iltihabı, soğuk algınlığı veya aşı sonrası reaksiyon olarak gelişebilir. Ateşlenen bebekler genelde uykulu ve huzursuz olur.

Nasıl Müdahale Edilmeli?

• Düşük dereceli ateşler tehlikeli değildir. Bebek huzursuzsa doktorunuzun önerdiği dozda ateş düşürücü verebilirsiniz.

• Bebeğin üzerindeki fazla kıyafetleri çıkarın ve ona ılık bir banyo yaptırın.

• Vücudunu ılık, nemli bir bezle yukarıdan aşağıya doğru silin.

• Bol sıvı tüketmesini sağlayın.

Ne Zaman Doktor Aranmalı?

• Bebek 2 aylık veya daha küçükse (ve ateşi normalin altındaysa ya da yüksekse),

• 1 yaşından küçük bebeklerde ateş normalin 1-2 derece üzerindeyse,

• 1 yaşından büyük çocuklarda ateş yüksek seyrediyorsa,

• Ateşe bağlı olarak bebeğin davranışlarında, bilincinde veya uyku düzeninde ciddi değişiklikler meydana geldiyse vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.