Genleşme (Fizik YGS – LYS Hazırlık)

Genleşme

• Maddelerin sıcaklığı değiştiğinde hacimlerinde meydana gelen değişmeye genleşme denir.
• Genleşmeyi katı, sıvı ve gazlarda olmak üzere üç bölümde inceleyeceğiz.

Katılarda Genleşme 1. Boyca genleşme NOT: Genleşme katsayısı büyük olan cisim ısıtılınca daha çok genleşirken soğutulunca daha çok büzüşür. Uzama katsayıları arasındaki ilişki lX > lY olan eşit boydaki X ve Y çubuklarının, – Sıcaklıkları eşit miktarda artırıldığında fiekil II deki gibi X in boyu Y ninkinden daha fazla uzar. – Sıcaklıkları eşit miktarda azaltılırsa fiekil III deki gibi X in boyu Y ninkinden daha fazla kısalır. Metal Çiftleri

• Eşit boydaki iki farklı metal çubuğun birbirine perçinlenmesi ile oluşturulan düzeneğe metal çifti denir.
• Farklı sıcaklıklardaki metal çubukları perçinlenmişse çubuklar arasında ısı alışverişi olur. Sıcaklığı yüksek olanın sıcaklığı azalırken boyu kısalır, sıcaklığı düşük olanın sıcaklığı artarken boyu uzar.

Uzama katsayıları arasındaki ilişki lA > lB olan, aynı sıcaklıkta ve eşit boydaki A ve B çubuklarının perçinlenmesi ile şekil I deki A–B metal çifti oluşturulmuştur. Metal çifti ısıtıldığında, A çubuğu B çubuğundan daha fazla uzayacağından A çubuğu B nin üzerine şekildeki gibi bükülür. Metal çifti soğutulduğunda, uzama katsayısı büyük olan A çubuğu B çubuğundan daha fazla kısalır. B çubuğu A in üzerine şekil II deki gibi bükülür 2. Yüzeyce Genleşme Özellikler

• 
  Saf katı maddeler genleşirken veya büzülürken genel biçimleri değişmez. fiekildeki daire dilimi genleştiğinde r değerleri artarken Q açıları değişmez.

 

• Herhangi bir maddenin genleşmesi veya büzüşmesi fotokopik olacağından şekildeki içi boş metal levha ısıtıldığında genleşme dışarı doğru olacağından x ve y uzunlukları artar.

  3. Hacimce Genleşme